02.08 Pomoc prawna w Twojej firmie

JesteÅ›my spóÅ‚kÄ… z o.o., prowadzimy wyÅ‚Ä…cznie sprzedaż opodatkowanÄ… VAT. Przeciwko jednemu z dÅ‚użników skierowaliÅ›my powództwo do sÄ…du, który zasÄ…dziÅ‚ na naszÄ… rzecz dochodzone roszczenie pieniężne oraz zwrot kosztów zastÄ™pstwa procesowego. Po kilku dniach otrzymaliÅ›my od reprezentujÄ…cego nas radcy prawnego fakturÄ™ dokumentujÄ…cÄ… koszty zastÄ™pstwa procesowego. Faktura ta opiewa na kwotÄ™ zasÄ…dzonych przez sÄ…d kosztów (2.500 zÅ‚) + VAT (550 zÅ‚). Czy jest to prawidÅ‚owe? Czy możemy odliczyć podatek z faktury? Czy koszty zastÄ™pstwa procesowego udokumentowane tÄ… fakturÄ… możemy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

Odpowiedź doradcy podatkowego:

W myÅ›l art. 15 ust. 1 ustawy o CIT (oraz odpowiednio art. 22 ust. 1 ustawy o PIT), kosztami uzyskania przychodów sÄ… koszty ponoszone przez podatników w celu osiÄ…gniÄ™cia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródÅ‚a przychodów, z wyjÄ…tkiem kosztów wymienionych jako niestanowiÄ…ce kosztów uzyskania przychodów w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT (oraz odpowiednio w art. 23 ust. 1 ustawy o PIT). Na gruncie tego przepisu istniejÄ… jednak wÄ…tpliwoÅ›ci, jeżeli chodzi o możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów kosztów sÄ…dowych (w tym kosztów zastÄ™pstwa procesowego) ponoszonych przez dÅ‚użników.

Koszty sÄ…dowe ponoszone przez wierzycieli

WÄ…tpliwoÅ›ci takich nie ma w przypadku kosztów sÄ…dowych (w tym kosztów zastÄ™pstwa procesowego) ponoszonych przez wierzycieli. Powszechnie uważa siÄ™, że koszty takie stanowiÄ… koszty uzyskania przychodów, np. pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 4 marca 2009 r., nr ILPB3/423-828/08-2/DS>> A zatem - zważywszy, że koszty zastÄ™pstwa procesowego spóÅ‚ka poniosÅ‚a jako wierzyciel - nie ulega wÄ…tpliwoÅ›ci, że poniesionÄ… kwotÄ™ netto kosztów zastÄ™pstwa procesowego (2.500 zÅ‚) należy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (tÄ™ samÄ… kwotÄ™ należy zaliczyć do przychodów, jako przychód z tytuÅ‚u zasÄ…dzenia przez sÄ…d zwrotu kosztów zastÄ™pstwa procesowego).

Ważne

Koszty zastÄ™pstwa procesowego uważane sÄ… za koszty poÅ›rednio zwiÄ…zane z uzyskiwanymi przez podatników przychodami, a wiÄ™c koszty uzyskania przychodów potrÄ…calne w dacie ich poniesienia (zob. art. 15 ust. 4d ustawy o CIT oraz art. 22 ust. 5c ustawy o PIT), czyli w dniu, na którym ujÄ™to te koszty w ksiÄ™gach rachunkowych (zob. art. 15 ust. 4e ustawy o CIT oraz art. 22 ust. 5d ustawy o PIT). PotwierdziÅ‚ to Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w piÅ›mie z 15 października 2009 r. (nr ITPB3/423-390/09/MK).

Czy wynagrodzenie radcy prawnego lub adwokata podlega VAT?

Zgodnie z obowiÄ…zujÄ…cÄ… w Polsce zasadÄ… swobody umów, strony zawierajÄ…ce umowÄ™ mogÄ… uÅ‚ożyć stosunek prawny wedÅ‚ug swego uznania, pod warunkiem że treść lub cel tego stosunku prawnego nie sprzeciwiajÄ… siÄ™ wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia spoÅ‚ecznego (zob. art. 3531 Kodeksu cywilnego). Dotyczy to również umów o zastÄ™pstwo procesowe zawieranych z adwokatami czy radcami prawnymi.

W konsekwencji o tym, czy radca prawny wystawiÅ‚ fakturÄ™ prawidÅ‚owo, decyduje wyÅ‚Ä…cznie treść umowy zawartej przez PaÅ„stwa z radcÄ… prawnym. JeÅ›li przewiduje ona, że zasÄ…dzona przez sÄ…d kwota to cena netto wynagrodzenia radcy prawnego, zasadne byÅ‚o doliczenie przez radcÄ™ prawnego kwoty VAT do kwoty 2.500 zÅ‚. W przeciwnym razie (tj. jeÅ›li przewiduje ona, że zasÄ…dzona przez sÄ…d kwota to kwota brutto lub jeÅ›li milczy ona na ten temat) wystawienie faktury na kwotÄ™ 2.500 zÅ‚ + VAT byÅ‚o bezzasadne. Nie ma przy tym znaczenia, że sÄ…dy nie doliczajÄ… do zasÄ…dzanych kosztów zastÄ™pstwa procesowego VAT.

Ważne

Wysokość zasÄ…dzanych przez sÄ…d kosztów zastÄ™pstwa procesowego to nie to samo co wynagrodzenie umowne należne adwokatowi czy radcy prawnemu (zasÄ…dzone koszty nie muszÄ… być takie same jak to wynagrodzenie: mogÄ… być wyższe lub niższe od wynagrodzenia umownego). O wysokoÅ›ci wynagrodzenia decyduje natomiast wyÅ‚Ä…cznie umowa zawarta miÄ™dzy stronami (w szczególnoÅ›ci treść tej umowy nie wiąże sÄ…du, który ustalajÄ…c wysokość kosztów, bierze pod uwagÄ™ nie treść umowy, lecz niezbÄ™dny nakÅ‚ad pracy peÅ‚nomocnika oraz czynnoÅ›ci podjÄ™te przez niego w sprawie, a także charakter sprawy i wkÅ‚ad peÅ‚nomocnika w przyczynienie siÄ™ do jej wyjaÅ›nienia i rozstrzygniÄ™cia - zob. art. 109 § 2 kpc).

Czy możesz odliczyć VAT z faktury dokumentującej koszty zastępstwa procesowego?

Przepisy VAT nie przewidujÄ… ograniczenia możliwoÅ›ci odliczania podatku naliczonego z faktur dokumentujÄ…cych usÅ‚ugi prawnicze, których dotyczÄ… zasÄ…dzane przez sÄ…d koszty zastÄ™pstwa procesowego. W konsekwencji prawo do odliczenia podatku naliczonego z takich faktur przysÅ‚uguje na zasadach ogólnych, a wiÄ™c w zakresie, w jakim usÅ‚ugi te dotyczÄ… dziaÅ‚alnoÅ›ci opodatkowanej podatników (zob. art. 86 ust. 1 ustawy o VAT). Skoro wiÄ™c spóÅ‚ka prowadzi wyÅ‚Ä…cznie sprzedaż opodatkowanÄ… VAT, może w caÅ‚oÅ›ci odliczyć podatek naliczony z faktury otrzymanej od radcy prawnego.

Jak zaksięgować koszty zastępstwa procesowego?

Poniesione koszty zastÄ™pstwa procesowego sÄ… poÅ›rednio zwiÄ…zane z dziaÅ‚alnoÅ›ciÄ… operacyjnÄ… i powinny być zaliczone do pozostaÅ‚ych kosztów operacyjnych (art. 3 ust. 1 pkt 32 UoR). OtrzymanÄ… fakturÄ™, dotyczÄ…cÄ… kosztów zastÄ™pstwa procesowego, w ksiÄ™gach rachunkowych ujmujesz zapisem:

Wn "Pozostałe koszty operacyjne",

Wn "VAT naliczony i jego rozliczenie"

Ma "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami "lub "Pozostałe rozrachunki".

Podstawa prawna:

• art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 4d, art. 15 ust. 4e oraz art. 16 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.);
• art. 22 ust. 1, art. 22 ust. 5c, art. 22 ust. 5d oraz art. 23 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.);
• art. 3531 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.);
• art. 109 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postÄ™powania cywilnego (tekst jednolity: Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm.);
• art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usÅ‚ug (tekst jednolity: Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.);
• art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy z 29 wrzeÅ›nia 1994 r. o rachunkowoÅ›ci (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 ze zm.).

Czy jesteś pewien, że koszty uzyskania przychodu w Twojej firmie są wyliczone poprawnie?

Ile razy zastanawiałeś się, co możesz w nie wliczyć? Czy jesteś w stanie przewidzieć wszystkie podatkowe konsekwencje księgowań w Twojej firmie? Czy VAT jest odliczony poprawnie?

Czy Twoje wyliczenia są zgodne z ustawą o rachunkowości?

Teraz otrzymasz praktycznÄ… pomoc: „Koszty w firmie” To gotowe i praktyczne rozwiÄ…zania problemów dotyczÄ…cych rozliczania kosztów w firmie z punktu widzenia 3 dziedzin:

• podatków dochodowych,
• VAT
• ustawy o rachunkowoÅ›ci

KorzystajÄ…c z "Kosztów w firmie", otrzymasz dostÄ™p do gotowych rozwiÄ…zaÅ„ rzeczywistych problemów podatkowych, z jakimi borykajÄ… siÄ™ osoby prowadzÄ…ce ksiÄ™gowość. Praktyczne porady opisujÄ…, jak postÄ™pować w okreÅ›lonych przypadkach i poprawnie kwalifikować wydatki jako koszty uzyskania przychodu z punktu widzenia podatków dochodowych, VAT i rachunkowoÅ›ci. DziÄ™ki "Kosztom w firmie" nie bÄ™dziesz musiaÅ‚ szukać rozwiÄ…zaÅ„ w trzech różnych publikacjach!

http://www.kosztywfirmie.pl/obce/

ŹródÅ‚o: Koszty w firmie

powrót do listy aktualnościPodatek VAT