6. Umowa szkoleniowa
UmowÄ™ szkoleniowÄ…, co do zasady, należy zawrzeć przed rozpoczÄ™ciem przez pracownika podnoszenia kwalifikacji zawodowych, a najpóźniej – przed rozpoczÄ™ciem przez niego korzystania ze Å›wiadczeÅ„ przewidzianych dla pracowników podnoszÄ…cych kwalifikacje zawodowe. Poprzez zawarcie umowy szkoleniowej pracodawca wyraża bowiem swojÄ… inicjatywÄ™ w kwestii podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracownika lub zgodÄ™ na ten proces, jeżeli inicjatywa pochodzi od pracownika.
Umowa szkoleniowa powinna być zawarta na piÅ›mie, przy czym pisemna forma umowy jest zastrzeżona dla celów dowodowych. Pracodawca nie ma obowiÄ…zku zawierać umowy szkoleniowej jedynie wówczas, gdy nie zamierza zobowiÄ…zać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukoÅ„czeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
(art. 1034 § 3 k.p.)
W umowie szkoleniowej okreÅ›la siÄ™ wzajemne prawa i obowiÄ…zki stron, zwiÄ…zane z podnoszeniem przez pracownika kwalifikacji zawodowych. PrzykÅ‚adowo, ustalenia te mogÄ… dotyczyć: wymiaru zwolnienia z caÅ‚oÅ›ci lub części dnia pracy na czas niezbÄ™dny, by punktualnie przybyć na obowiÄ…zkowe zajÄ™cia oraz na czas ich trwania; wyższego, niż wskazany w Kodeksie pracy, wymiaru urlopu szkoleniowego; krótszego niż 3 lata okresu pozostawania w zatrudnieniu po ukoÅ„czeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych (tzw. „okres odpracowania”); przyznania dodatkowych Å›wiadczeÅ„, np. opÅ‚aty za ksztaÅ‚cenie.
Umowa szkoleniowa nie może natomiast zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przewidują to przepisy Kodeksu pracy. Strony nie mogą zatem zastrzec w umowie szkoleniowej, że np. pracodawca nie będzie udzielał pracownikowi zwolnień na obowiązkowe zajęcia, obniży mu wymiar urlopu szkoleniowego, czy też wydłuży, ponad 3 lata, okres odpracowania.
7. Åšwiadczenia obowiÄ…zkowe
Pracownikowi podnoszÄ…cemu kwalifikacje zawodowe z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodÄ… przysÅ‚ugujÄ… z mocy prawa: - pÅ‚atne zwolnienie z caÅ‚oÅ›ci lub części dnia pracy oraz ‑ pÅ‚atny urlop szkoleniowy.
Wymiar i zasady przyznawania w/w świadczeń są takie same, bez względu na to, czy podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez pracownika odbywa się z inicjatywy pracodawcy, czy za zgodą pracodawcy. Zwolnienie z całości lub części dnia pracy Takie zwolnienie przysługuje pracownikowi na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania.
(art. 1031 § 2 pkt 2 k.p.).
Pracodawca jest zobowiązany do udzielania zwolnień z całości lub części dnia pracy w wymiarze wynikającym z programu obowiązkowych zajęć w ramach podnoszenia kwalifikacji zawodowych oraz czasu potrzebnego na punktualne dotarcie na nie. Nowe przepisy nie przewidują limitu takich zwolnień. Zwolnienie z całości lub części dnia pracy nie będzie przysługiwało, gdy program nauki przewiduje zajęcia wyłącznie w czasie dla pracownika wolnym od pracy (tj. poza godzinami pracy pracownika, w wolne dla pracownika weekendy itp.).
Urlop szkoleniowy przysÅ‚uguje wyłącznie na egzaminy koÅ„czÄ…ce niektóre formy podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Wymiar urlopu szkoleniowego wynosi: - 6 dni – dla pracownika przystÄ™pujÄ…cego do egzaminów eksternistycznych, - 6 dni – dla pracownika przystÄ™pujÄ…cego do egzaminu maturalnego, - 6 dni – dla pracownika przystÄ™pujÄ…cego do egzaminu potwierdzajÄ…cego kwalifikacje zawodowe, - 21 dni w ostatnim roku studiów – na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie siÄ™ i przystÄ…pienie do egzaminu dyplomowego.
(art. 1032 § 1 kp.)
Prawo do urlopu szkoleniowego nie zależy od tego, czy kwalifikacje zawodowe sÄ… podnoszone w formach szkolnych czy pozaszkolnych, w systemie stacjonarnym czy niestacjonarnym; nowe przepisy nie wprowadzajÄ… takich podziaÅ‚ów.
Urlopu szkoleniowego pracodawca jest zobowiÄ…zany udzielać w dni, które sÄ… dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiÄ…zujÄ…cym go rozkÅ‚adem czasu pracy. (art. 1032 § 2 k.p.)
8. Rodzaje egzaminów uprawniajÄ…ce do urlopu szkoleniowego
O zakwalifikowaniu danego egzaminu do okreÅ›lonej grupy egzaminów koÅ„cowych, na które przysÅ‚uguje urlop szkoleniowy, decyduje przepis rangi ustawowej lub przepis wydany na podstawie ustawy (akt wykonawczy).
Egzaminy eksternistyczne
To egzaminy zdawane przez osoby, które ukoÅ„czyÅ‚y 18 lat, ale nie uczÄ… siÄ™ w żadnej szkole. Samodzielnie przygotowujÄ… siÄ™, a później przystÄ™pujÄ… do egzaminów eksternistycznych, przeprowadzanych przez okrÄ™gowÄ… komisjÄ™ egzaminacyjnÄ…. PrzystÄ™pujÄ…c do egzaminów eksternistycznych można uzyskać Å›wiadectwo ukoÅ„czenia szkoÅ‚y podstawowej, gimnazjum lub liceum ogólnoksztaÅ‚cÄ…cego (art. 10 ustawy z dnia 7 wrzeÅ›nia 1991 r. o systemie oÅ›wiaty - Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.).
Egzamin maturalny
To egzamin umożliwiajÄ…cy uzyskanie Å›wiadectwa dojrzaÅ‚oÅ›ci po ukoÅ„czeniu liceów, czteroletnich techników albo trzyletnich techników dla absolwentów zasadniczych szkóÅ‚ zawodowych (art. 9 ust 1 pkt 3 lit b – f ustawy o systemie oÅ›wiaty).
Egzamin potwierdzajÄ…cy kwalifikacje zawodowe
To egzamin zdawany w celu uzyskania dyplomu potwierdzajÄ…cego kwalifikacje zawodowe po ukoÅ„czeniu m.in. zasadniczej szkoÅ‚y zawodowej, czteroletniego technikum oraz trzyletniego technikum dla absolwentów zasadniczej szkoÅ‚y zawodowej (art. 9 ust 1 pkt. 3 lit a, d, f – h ustawy o systemie oÅ›wiaty).
Za taki egzamin należy uznać również egzamin kwalifikacyjny, o którym mowa w § 1 pkt 5 rozporzÄ…dzeniu Ministra Edukacji i Nauki w sprawie uzyskiwania i uzupeÅ‚niania przez osoby dorosÅ‚e wiedzy ogólnej, umiejÄ™tnoÅ›ci i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (Dz.U. Nr 31, poz. 216), umożliwiajÄ…cy ocenÄ™ poziomu opanowania wiadomoÅ›ci i umiejÄ™tnoÅ›ci z zakresu zawodu wystÄ™pujÄ…cego w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, przewidzianego do ksztaÅ‚cenia w zasadniczej szkole zawodowej, którego zdanie umożliwia uzyskanie tytuÅ‚u zawodowego.
Uprawnienie do urlopu szkoleniowego na udziaÅ‚ w egzaminie potwierdzajÄ…cym kwalifikacje zawodowe może przysÅ‚ugiwać również, gdy inne przepisy tak okreÅ›lajÄ… warunki potwierdzania kwalifikacji zawodowych.
Urlop szkoleniowy nie przysÅ‚uguje natomiast, jeżeli przepisy nie wiążą z ukoÅ„czeniem danej formy ksztaÅ‚cenia obowiÄ…zku potwierdzenia uzyskania kwalifikacji zawodowych w formie egzaminu. Zatem urlop szkoleniowy przewidziany w nowych przepisach nie przysÅ‚uguje, jeżeli organizator podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracownika sam zadecyduje, że dana forma ksztaÅ‚cenia koÅ„czy siÄ™ „egzaminem”, nazwanym przez niego „eksternistycznym” lub „potwierdzajÄ…cym kwalifikacje zawodowe”.
Egzamin dyplomowy na studiach
Wymiar urlopu na ostatnim roku studiów jest niezależny od tego, jakiego rodzaju studia koÅ„czy pracownik. Taki urlop przysÅ‚uguje z tytuÅ‚u ukoÅ„czenia studiów np. licencjackich, magisterskich czy podyplomowych (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - Dz.U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.).
Nowe przepisy Kodeksu pracy nie przewidujÄ… urlopu szkoleniowego na egzaminy koÅ„czÄ…ce naukÄ™ na poszczególnych latach studiów (urlopy szkoleniowe „na sesjÄ™”). Pracodawca może przyznać urlop szkoleniowy w tym celu, ale tylko dobrowolnie, w umowie szkoleniowej.
ŹródÅ‚o: MPiPS