12.08 Tani pracownik na próbę

Coraz wiÄ™cej pracodawców organizuje bezpÅ‚atne dni próbne. MajÄ… one na celu umożliwienie pracodawcy poznanie przyszÅ‚ego pracownika i okreÅ›lenie jego predyspozycji do danego stanowiska. W zależnoÅ›ci od firmy rekonesans może trwać od kilu godzin do kilku dni, a co najważniejsze jest on nieodpÅ‚atny i nie daje gwarancji zatrudnienia.

Na bakier z prawem

Praca Å›wiadczona na podstawie stosunku pracy zawsze musi mieć charakter odpÅ‚atny. Co wiÄ™cej, z art. 84 k.p. wynika, że pracownik nie może zrzec siÄ™ prawa do wynagrodzenia ani przenieść go na innÄ… osobÄ™. - Za każdym razem, kiedy pracownik zobowiÄ…zuje siÄ™ do wykonywania pracy okreÅ›lonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcÄ™, pracodawca jest zobowiÄ…zany wypÅ‚acić mu wynagrodzenie. Zatrudnienie na wyżej okreÅ›lonych warunkach jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez wzglÄ™du na nazwÄ™ zawartej przez strony umowy – mówi PrzemysÅ‚aw Adamus Aplikant radcowski, Kancelarii Prawniczej Rachelski i Wspólnicy

Pracodawca, który nie chce zawierać z pracownikiem zobowiÄ…zujÄ…cej umowy dÅ‚ugoterminowej może jÄ… zastÄ…pić umowÄ… krótkoterminowÄ… na czas próbny bÄ…dź na czas wykonania okreÅ›lonego zadania, przy czym umowa o pracÄ™ na okres próbny nie może być krótsza niż 14 dni.

Gdzie dochodzić swoich praw?

Jeżeli pracownik po odbyciu bezpÅ‚atnego okresu próbnego nie uzyskaÅ‚ zatrudnienia, ani wynagrodzenia za wykonywane czynnoÅ›ci, to może ubiegać siÄ™ o przyznanie należnoÅ›ci wynikajÄ…cych z nawiÄ…zania stosunku pracy.

- Pracownik, który Å›wiadczy pracÄ™ „na próbÄ™” nie zawierajÄ…c z pracodawcÄ… żadnej pisemnej umowy (co samo w sobie jest sprzeczne z przepisami prawa pracy i grozi pracodawcy karÄ… grzywny od 1000 do 30 000 zÅ‚., zob..art. 281 k.p.) nie zrzeka siÄ™ dochodzenia ewentualnych roszczeÅ„ ze stosunku pracy. Można bowiem uznać, że pomiÄ™dzy pracodawcÄ… a pracownikiem doszÅ‚o do zawarcia umowy poprzez czynnoÅ›ci faktyczne. JeÅ›li pracodawca odmawia pracownikowi wypÅ‚acenia wynagrodzenia, pracownik może zwrócić siÄ™ o pomoc do PaÅ„stwowej Inspekcji Pracy lub wnieść powództwo do sÄ…du pracy. Pracownik bÄ™dzie musiaÅ‚ dowieść, że zaistniaÅ‚y przesÅ‚anki umowÄ™ o pracÄ™ (umowa na okres próbny zawarta w sposób dorozumiany). PostÄ™powanie sadowe w sÄ…dzie I instancji z zakresu prawa pracy jest wolne dla pracownika od opÅ‚at sÄ…dowych – wyjaÅ›nia PrzemysÅ‚aw Adamus, aplikant radcowski z Kancelarii Prawniczej Rachelski i Wspólnicy

U małych i dużych firm

Organizowanie „bezpÅ‚atnych dni próbnych” jest coraz popularniejsze wÅ›ród polskich pracodawców. Problem dotyczy zarówno mikro i maÅ‚ych firm, jak również znanych koncernów miÄ™dzynarodowych. Kluczowa w tej sprawie jest niska Å›wiadomość osób poszukujÄ…cych pracy o przysÅ‚ugujÄ…cych im prawach. GodzÄ…c siÄ™ na takie praktyki dajÄ… przyzwolenie na ten proceder.

Iwona Karkus
PIT.pl

Komentuje aplikantka radcowska Ewa Kałuska Kancelaria Prawna Pietrzak & Sidor

Zgodnie z podstawowÄ… zasadÄ… prawa pracy, praca Å›wiadczona przez osobÄ™ zatrudnionÄ… na podstawie umowy o pracÄ™ ma charakter odpÅ‚atny. Nie ma wiÄ™c możliwoÅ›ci zrzeczenia siÄ™ wynagrodzenia. Pracodawca zatrudniajÄ…c pracownika nawet na dwutygodniowy okres próbny musi wypÅ‚acić mu stosowne wynagrodzenie, którego najniższy wymiar jest zagwarantowany ustawÄ… z dnia z dnia 10 października 2002 roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracÄ™. Wynagrodzenie należy siÄ™ niezależnie od tego, czy osoba zatrudniona speÅ‚niÅ‚a oczekiwania pracodawcy i czy zostaÅ‚a z niÄ… przedÅ‚użona umowa o pracÄ™. Pracownik może dochodzić swojego roszczenia o wypÅ‚atÄ™ wynagrodzenia przed sÄ…dem pracy.

Możliwość nieodpłatnego zatrudnienia młodej osoby (do 30. roku życia) w celu umożliwienia jej zdobywania doświadczenia i nabywania umiejętności praktycznych, a zarazem sprawdzenia jej predyspozycji do wykonywanej pracy przewiduje ustawa z dnia 17 lipca 2009 roku o praktykach absolwenckich (Dz.U. 2009 nr 127 poz. 1052). Według tej regulacji umowa o tzw. praktykę absolwencką nie może być zawarta na okres dłuższy niż 3 miesiące, może mieć charakter odpłatny lub nieodpłatny. W przypadku gdy praktyka odbywana jest nieodpłatnie umowa może być rozwiązana na piśmie w każdym czasie.

NieodpÅ‚atne wykonywanie Å›wiadczeÅ„ pojawia siÄ™ także na gruncie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o dziaÅ‚alnoÅ›ci pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. 2003 nr 96 poz. 873 z późn. zm.). Z możliwoÅ›ci zaangażowania osoby, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykona okreÅ›lone prace może skorzystać jednak tylko podmiot zajmujÄ…cy siÄ™ dziaÅ‚alnoÅ›ciÄ… pożytku publicznego. Do grona tych podmiotów należą m.in. organizacje pozarzÄ…dowe niedziaÅ‚ajÄ…ce w celu osiÄ…gniÄ™cia zysku (miÄ™dzy innymi stowarzyszenia i fundacjÄ™), a także organy administracji publicznej, z wyÅ‚Ä…czeniem jednak prowadzonej przez nie dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej. Wolontariusz zawiera z korzystajÄ…cym podmiotem porozumienie, które okreÅ›la zakres i sposób wykonywania Å›wiadczeÅ„.

powrót do listy aktualnościPracownicy i ZUS