newsPIT

Jeżeli chcesz być zawsze na bieżąco w podatkach.
Zamów bezpłatny biuletyn podatkowy.

Cykl artykułów o cenach transferowych

Aktualności podatkowe


Jak przygotować analizę porównawczą - praktyczne wskazówki EU Joint Transfer Pricing Forum

2017-06-13

Na posiedzeniu z dnia 9 marca 2017, Joint Transfer Pricing Forum (JTPF) opracowało raport zawierający finalne rekomendacje dotyczące praktycznych kwestii związanych z przygotowaniem analizy porównawczej, czyli analizy, której celem jest potwierdzenie / ustalenie rynkowego charakteru rozliczeń wewnątrzgrupowych. Warto przypomnieć, że zgodnie z nowymi przepisami podatkowymi obowiązującymi w Polsce od 1 stycznia 2017 roku, w przypadku podatników, których przychody lub koszty przekroczyły w poprzednim roku podatkowym równowartość 10 milionów euro, analiza porównawcza jest obowiązkowym elementem dokumentacji cen transferowych. Ponadto, mając na uwadze, że polskie przepisy podatkowe nie przedstawiają wprost jak przygotować analizę uzasadniającą rynkowy charakter rozliczeń w ramach transakcji między podmiotami powiązanymi, warto zapoznać się ze wskazówkami opracowanymi przez JTPF.

 


Źródło: YAY foto

 

Ceny transferowe z perspektywy Unii Europejskiej

Ceny transferowe są bardzo ważnym zagadnieniem z perspektywy Unii Europejskiej. Dlatego też zagadnienie to jest istotnym elementem prac podejmowanych przez Komisję Europejską i JTPF. Działania realizowane przez Komisję Europejską są spójne z rekomendacjami opracowanymi przez OECD w ramach projektu BEPS (ang. base erosion profit shifting - projekt opracowany przez OECD mający na celu opracowanie rekomendacji mających na celu ograniczenie uszczupleń podatkowych powstałych m.in. w wyniku realizacji transakcji z podmiotami powiązanymi). Niemniej jednak, w celu rozwiania wątpliwości podatników, Komisja Europejska stwierdziła, że istnieje kilka aspektów, dla których opracuje bardziej szczegółowe wytyczne i rekomendacje. Wśród tematów wskazanych przez Komisję Europejską znajduje się również zagadnienie związane z przygotowaniem analiz porównawczych. Dlatego też, na spotkaniu JTPF z 9 marca 2017 r. opracowano finalny raport zawierający praktyczne rekomendacje dotyczące przygotowywania analizy porównawczej.

 

Na jakiej metodzie oprzeć analizę porównawczą?

W raporcie przygotowanym przez JTPF wyraźne wskazano, że analizy porównawcze powinny być przygotowywane w taki sposób, aby każdy etap przeprowadzonych prac miał swoje uzasadnienie oraz był w odpowiedni sposób udokumentowany.

W raporcie zawarto też informację, że najbardziej preferowaną przez kraje będące członkami Unii Europejskiej jest analiza oparta o porównanie wewnętrzne podatnika (przy wykorzystaniu metody porównywalnej ceny niekontrolowanej lub innej metody bazującej na danych wewnętrznych). Niemniej jednaj, przygotowanie analizy opartej o porównanie zewnętrzne jest również poprawne, ponieważ obydwie te metody są wg JTPF równorzędne.

 

Podejście dedukcyjne czy może metoda addytywna?

Zgodnie z rekomendacjami OECD, istnieją dwa sposoby na zidentyfikowanie podmiotów lub transakcji, które mogą zostać wykorzystane w ramach analizy porównawczej: metoda dedukcyjna lub metoda addytywna.

W ramach metody dedukcyjnej, wykorzystuje się zewnętrzne bazy danych w celu określenie dużego zbioru informacji tj. podmiotów lub transakcji, które można uznać za porównywalne. W następnym kroku, stosując ustalone warunki, pierwotnie bardzo duża liczba obserwacji zmniejsza się, a w rezultacie pozostają tylko transakcje lub podmioty najbardziej porównywalne. Natomiast w przypadku metody addytywnej najpierw dokonuje się wyboru konkretnych podmiotów lub też transakcji uznanych ze te, które są najbardziej porównywalne. W następnym kroku zbiera się informacje o wybranych wcześniej obserwacjach oraz dokonuje się ustalenia ich zgodności tj. określa się ich stopień porównywalności z analizowaną transakcją lub analizowanym profilem badanego podmiotu.

Jako, że podatnicy mają dowolność wyboru, w ramach raportu JTPF nie wskazano, która metoda jest preferowana. Istotne jest tylko, żeby wybór danej metody został w odpowiedni sposób uzasadniony. Co więcej, często możliwe jest także zastosowanie obydwu omawianych metod, np. metoda addytywna może zostać wykorzystana do uzupełnienia danych pozyskanych metodą dedukcyjną.

 

Etapy przygotowywania analizy porównawczej

Zgodnie z raportem opracowanym przez JTPF analiza porównawcza powinna być przygotowana w trzech etapach: 1) ustalenie zakresu analizy, 2) określenie kryteriów ilościowych oraz 3) ustalenie kryteriów jakościowych.

W trakcie przygotowywania analizy porównawczej bardzo istotne jest także określenie, która strona transakcji jest stroną badaną (testowaną). Mając na uwadze Wytyczne OECD oraz praktykę polskich organów podatkowych, wybór strony testowanej powinien być zgodny z analizą funkcjonalną w transakcji i powinna to być strona, dla której możliwe będzie znalezienie najbardziej wiarygodnych danych porównawczych (w celu ustalenia bądź weryfikacji rynkowości transakcji). Oznacza to, że stroną testowaną powinna być ta strona w transakcji, która pełni mniej skomplikowane funkcje w porównaniu do drugiej strony transakcji.

W celu przygotowania analizy porównawczej ważne jest także, aby sprawdzić powiązania kapitałowe podmiotów wybranych jako podmioty potencjalnie porównywalne. W omawianym raporcie wskazano, że w ramach analizy porównawczej nie powinny być ujmowane podmioty, które posiadają powiązania kapitałowe przekraczające 25%. Podejście to jest również zgodne z polską praktyką, zgodnie z którą podmiotami powiązanymi są podmioty które posiadają bezpośrednio lub pośrednio udział kapitałowy w kapitale innego podmiotu nie mniejszy niż 25% (art. 11, pkt 5a, Ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1888 z późn. zm.).

JTPF odnosi się także do kwestii wykluczenia z analizy spółek, które generują nieproporcjonalnie duże (lub małe) wyniki w porównaniu do pozostałych podmiotów z próby. Zgodnie z treścią raportu, podmioty tego typu powinny być co do zasady wykluczane z analizy. W praktyce nie oznacza to jednak, że podmioty generujące ponadprzeciętne wyniki, lub ponoszące straty będą zawsze automatycznie odrzucane. Przykładowo testowana strona transakcji może ponosić większe ryzyko ze względu na realizowanie funkcji o charakterze bardziej rozbudowanym, w takim przypadku może okazać się zasadne zakwalifikowanie do próby podmiotów osiągających nieporównywalnie wysokie wyniki.

 

Jak szukać podmiotów porównywalnych?

Omawiana analiza porównawcza ma charakter bardzo subiektywny. Oznacza to, że podatnik ma bardzo dużą dowolność w wyborze danych użytych do analizy porównawczej. Co do zasady podmioty wykorzystane do analizy porównawczej powinny być sklasyfikowane na podstawie wybranego kodu PKD. Niemniej jednak JTPF wskazuje, że oprócz kodu PKD warto rozważyć dodatkowe kryteria selekcji np. słowa kluczowe. W przypadku wyboru podmiotów porównywalnych zastosowanie znajduje także zasada, o której była już mowa powyżej tj. reguła przejrzystości. Oznacza to, że wybór kodu PKD lub zastosowanie słowa kluczowego powinien być w odpowiedni sposób uzasadniony.

 

Jakie dane powinny być objęte analizą

Mając na uwadze przygotowanie jak najbardziej rzetelnej analizy, JTPF rekomenduje przygotowanie analizy porównawczej na podstawie danych finansowych z kilku lat. W praktyce taki okres wynosi od 3 do 5 lat.

Analiza porównawcza powinna być także przygotowana na podstawie danych finansowych podmiotów prowadzących swoją działalność na rynku krajowym. Niemniej jednak, JTPF dopuszcza możliwość uwzględnienia danych zagranicznych podmiotów, w przypadku, gdy nie było możliwe znalezienie wystarczającej liczby krajowych podmiotów porównywalnych. Podobnie jak w przypadku poprzednich wyjątków od reguł, jeżeli analiza zostanie oparta o dane podmiotów zagranicznych fakt ten powinien zostać uzasadniony w odpowiedni sposób.

 

Wynik analizy porównawczej

Wynikiem przeprowadzonej analizy jest ustalenie rynkowego poziomu rentowności podmiotów albo rentowności generowanych w transakcjach uznanych za porównywalne. Zgodnie ze wskazaniami w raporcie, JTPF dopuszcza stosowanie wyników określonych w formie przedziału międzykwartylowego, pod warunkiem, że wynik został ustalony w oparciu o jak największą liczbę obserwacji.

W praktyce oznacza to dla podatnika, że jeżeli w trakcie kontroli organy podatkowe uznają ustalony przedział za rynkowy, to każdy wynik w nim się zawierający też powinien być uznany za zgodny z warunkami jakie ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane. Zgodnie z treścią raportu, jeżeli wynik badanego podmiotu nie mieści się w ustalonym przedziale, powinno nastąpić doszacowanie do rynkowego poziomu. Przy czym w takim wypadku zarówno organ podatkowy jak też podatnik powinni uzasadnić wybrany punkt z przedziału, tj. przedstawić argumenty, uzasadniające dlaczego akurat dana wartość z przedziału najlepiej odzwierciedla rynkowy charakter rozliczeń (przykładowo wynik z górnego kwartylu przedziału może zostać wykorzystany, jeżeli badany podmiot realizuje funkcje bardziej skomplikowane niż podmioty uznane za porównywalne, dlatego też zasadne jest, aby otrzymywał on wyższe wynagrodzenie). Zgodnie z rekomendacjami JTPF jeżeli w danym przypadku nie będzie żadnych przesłanek do wskazania innych punktów w ustalonym przedziale, wynagrodzenie badanego podmiotu powinno być ustalone na poziomie mediany.

 

Podsumowanie

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami podatkowymi, od 1 stycznia 2017 roku niektórzy podatnicy będą zobowiązani do przedstawienia analizy porównawczej, jako obowiązkowego elementu dokumentacji cen transferowych. Warto także przypomnieć, że polskie przepisy nie informują wprost w jaki sposób przygotować taką analizę, dlatego też warto zapoznać się z praktycznymi wskazówkami przedstawionymi w ramach raportu JTPF. Mając to na uwadze już dziś warto zastanowić się nad kwestią przygotowania analiz porównawczych dla transakcji objętych takim obowiązkiem – szczególnie w kontekście faktu, że proces przygotowania analizy jest procesem czasochłonnym oraz dość skomplikowanym.

 

Magdalena Dymkowska, menedżer w Zespole Cen Transferowych w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

Adrian Mroziewski, starszy konsultant w Zespole Cen Transferowych MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

Magdalena Dymkowska, menedżer w Zespole Cen Transferowych w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy Adrian Mroziewski, starszy konsultant w Zespole Cen Transferowych MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

 

Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz