18.01 Czy można zastosować 0% VAT przy WDT jeśli dostawca jest nie zarejestrowany jako podatnik VAT UE?

Polskie przepisy przewidują, że warunkiem wystąpienia wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz zastosowania do niej stawki 0% jest rejestracja dostawcy (polskiego podatnika) jako podatnika VAT UE. Można się jednak spotkać ze stanowiskiem, że wymóg ten jest niezgodny z przepisami unijnymi.

Zagadnienie sporne

Spółka w październiku 2007 r. złożyła naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie identyfikacyjne i rejestracyjne w zakresie VAT. Również w październiku spółka poinformowała naczelnika urzędu skarbowego o zamiarze dokonywania WDT, wskazując jako datę rozpoczęcia ich wykonywania jeden z dni września 2007 r. Na tej podstawie naczelnik urzędu skarbowego zarejestrował spółkę jako czynnego podatnika VAT UE.

W grudniu 2007 r. spółka złożyła deklaracje VAT za miesiące od czerwca 2004 r. do sierpnia 2007 r. z wykazanymi dostawami towarów na terytorium kraju, opodatkowanymi według stawki 22% oraz zobowiązaniami podatkowymi (z wyjątkiem deklaracji za październik 2004 r. i kwiecień 2005 r., w których nie wykazano żadnych czynności). Deklaracje te następnie skorygowała w październiku 2008 r. wykazując wyłącznie WDT i eksport towarów, opodatkowane według stawki 0%. Organ podatkowy zwrócił uwagę na fakt, że zamiar WDT spółka zgłosiła dopiero w październiku 2007 r. W konsekwencji we wskazanych okresach, zdaniem naczelnika urzędu skarbowego, Spółka nie miała prawa do skorzystania ze stawki VAT 0%, gdyż dokonane przez nią dostawy nie stanowiły WDT.

Organ podatkowy nie zgodził się z argumentacją spółki, że warunek rejestracji powinien być spełniony na moment realizacji transakcji oraz podkreślił, że należało go wypełnić przed dokonaniem WDT. Naczelnik urzędu skarbowego odrzucił również zarzut spółki, że sporne przepisy są niezgodne z przepisami unijnymi.

Stanowisko sądu

WSA uznał skargi spółki za zasadne i uchylił zaskarżone decyzje. Sąd, po dokonaniu analizy przepisów unijnych wskazał, że dostawę, która wystąpiła, w rzeczywistości należy uznać za WDT, gdy spełnione są następujące warunki:

1. nastąpiło przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel,
2. doszło do przemieszczenia towaru pomiędzy dwoma państwami członkowskimi,
3. strony transakcji posiadają status podatnika.

Zdaniem Sądu "spełnienie ww. warunków materialnoprawnych pozwala na zachowanie neutralności opodatkowania VAT, co jest podstawową zasadą podatku od wartości dodanej, do której wielokrotnie odwoływał się ETS, także w powołanych wyżej orzeczeniach (...) zasadny jest zatem zarzut spółki, że DIS wadliwie warunkuje uznanie danej czynności za WDT od spełnienia warunków formalnych w postaci rejestracji podatnika VAT-UE, przed dokonaniem pierwszej WDT, dysponując i nie kwestionując dokumentacji uprawniającej spółkę do zastosowania stawki VAT 0%".

Wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. III SA/Wa 600/10

Pytanie do eksperta: Czy aby doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dokonującym dostawy musi być podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT UE ?

Jedną z czynności podlegających opodatkowaniu VAT jest wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (zob. art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT). Wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów opodatkowane są, co do zasady, stawką 0% (podobnie jak eksport towarów).

Przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 ustawy o VAT (czyli w wykonaniu dostawy towarów) na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju (zob. art. 13 ust. 1 ustawy o VAT).

Ustawodawca polski postanowił również, że aby doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dokonującym dostawy musi być podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT UE (zob. art. 13 ust. 6 ustawy o VAT). W komentowanym wyroku WSA w Warszawie uznał ten wymóg za niezgodny z przepisami unijnymi. Co prawda rozpatrywana przez Sąd sprawa dotyczyła nieco odmiennego od obecnego stanu prawnego, lecz wyrok ten ma zastosowanie również na gruncie obecnie obowiązujących przepisów.

Jak bowiem czytamy w komentowanym wyroku, "od 1 grudnia 2008 r. - bez potrzeby sięgania do prowspólnotowej wykładni - wprost z brzmienia art. 13 ust. 6 uptu, prawidłowo implementowanego - za WDT należy uznać także dostawę wykonaną przez podatnika, który w momencie wykonania tej dostawy nie był zarejestrowany zgodnie z treścią art. 97 ust. 1 i ust. 9 uptu, jako podatnik VAT UE i obowiązku rejestracji dopełnił po wykonaniu dostawy, a także spełnił pozostałe warunki do uznania dostawy za WDT. Wniosek ten uzasadniony jest wykreśleniem z uptu art. 97 ust. 12, który nakazywał podatnikom dokonanie aktualizacji zgłoszenia, o którym mowa w art. 96 uptu przed dniem dokonania pierwszej WDT".

Nie jest to pierwszy wyrok, w którym sąd administracyjny zajął prezentowane stanowisko. Do podobnych wniosków doszedł, między innymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 19 czerwca 2008 r. (sygn. I SA/Ke 110/08), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z 23 lipca 2008 r. (sygn. I SA/Ol 237/08) czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 29 kwietnia 2009 r. (sygn. I SA/Po 246/09).

Prowadzi to do wniosku, że podatnicy dokonujący wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów bez rejestracji VAT UE mogą liczyć na to, że w razie sporu z organami podatkowymi sąd administracyjny stanie po ich stronie.

Tomasz Krywan - doradca podatkowy

powrót do listy aktualnościWDT - Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów