19.01 Åšwiadczenia w ramach ZFÅšS a status podatnika VAT

Pracodawcy, którzy utworzyli ZFÅšS sÄ… zobowiÄ…zani do administrowania Å›rodkami funduszu, przy czym sposób dysponowania nimi jest ograniczony przepisami ustawy o ZFÅšS oraz ewentualnie aktami wewnÄ™trznymi obowiÄ…zujÄ…cymi w przedsiÄ™biorstwie (np. regulaminem zakÅ‚adowej dziaÅ‚alnoÅ›ci socjalnej). Pojawia siÄ™, wiÄ™c pytanie, czy przedsiÄ™biorca dokonujÄ…cy Å›wiadczeÅ„ finansowanych z ZFÅšS dziaÅ‚a jako podatnik VAT?

Zwróć uwagÄ™, że przepisy ustawy o VAT nie regulujÄ… bezpoÅ›rednio tej kwestii, dlatego też konieczne jest odniesienie do ogólnych zasad dotyczÄ…cych opodatkowania VAT. Z reguÅ‚ konstrukcyjnych VAT wynika, że podmiot dokonujÄ…cy czynnoÅ›ci opodatkowanej powinien w stosunku do tej czynnoÅ›ci wystÄ™pować jako podatnik VAT (ang. taxable person acting as such). W konsekwencji dokonujÄ…c analizy kwestii opodatkowania VAT konkretnej czynnoÅ›ci (transakcji), konieczne jest dokonanie ustalenia, czy dany podmiot wystÄ™puje jako podatnik VAT, a wiÄ™c podmiot prowadzÄ…cy w odniesieniu do tej czynnoÅ›ci samodzielnÄ… dziaÅ‚alność gospodarczÄ….

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami sÄ…:

• osoby prawne o jednostki organizacyjne niemajÄ…ce osobowoÅ›ci prawnej oraz
• osoby fizyczne wykonujÄ…ce samodzielnie dziaÅ‚alność gospodarczÄ…, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, bez wzglÄ™du na cel lub rezultat takiej dziaÅ‚alnoÅ›ci.

Przez dziaÅ‚alność gospodarczÄ… należy przy tym rozumieć wszelkÄ… dziaÅ‚alność producentów, handlowców lub usÅ‚ugodawców, w tym podmiotów pozyskujÄ…cych zasoby naturalne oraz rolników, a także dziaÅ‚alność osób wykonujÄ…cych wolne zawody, również wówczas, gdy czynność zostaÅ‚a wykonana jednorazowo w okolicznoÅ›ciach wskazujÄ…cych na zamiar wykonywania czynnoÅ›ci w sposób czÄ™stotliwy. DziaÅ‚alność gospodarcza obejmuje również czynnoÅ›ci polegajÄ…ce na wykorzystywaniu towarów lub wartoÅ›ci niematerialnych i prawnych w sposób ciÄ…gÅ‚y dla celów zarobkowych.

BiorÄ…c pod uwagÄ™ powyżej wskazanÄ… regulacjÄ™ oraz cechy charakterystyczne ZFÅšS należy przyjąć, że pracodawca nie jest podatnikiem VAT w zakresie, w jakim dokonuje czynnoÅ›ci administrowania ZFÅšS (np. poprzez dofinansowanie urlopów dla pracowników i ich rodzin lub poprzez udzielenie pożyczki ze Å›rodków funduszu). Należy uznać, że przedsiÄ™biorca zobowiÄ…zany do utworzenia i administrowania ZFÅšS podejmuje w takich przypadkach dziaÅ‚ania techniczne o charakterze nieodpÅ‚atnym, które pozostajÄ… caÅ‚kowicie poza prowadzonÄ… przez niego dziaÅ‚alnoÅ›ciÄ… gospodarczÄ…. PrzedsiÄ™biorcy nie rozpoczynajÄ… i nie prowadzÄ… przecież dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej w celu dysponowania ZFÅšS i po to, aby w jego ramach dokonywać Å›wiadczeÅ„ na rzecz pracowników.

PrzedsiÄ™biorcy wykonujÄ… te czynnoÅ›ci tylko dlatego, że taki obowiÄ…zek nakÅ‚ada na nich ustawa o ZFÅšS. StÄ…d też podmiot dokonujÄ…cy Å›wiadczeÅ„ na rzecz swoich pracowników finansowanych z ZFÅšS, nie dziaÅ‚a w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. W konsekwencji Å›wiadczenia tego rodzaju nie mogÄ… być zakwalifikowane jako czynność podlegajÄ…ca opodatkowaniu. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sÄ…dowym. TytuÅ‚em przykÅ‚adu wskazać można wyrok NSA z 2 wrzeÅ›nia 2008 r. (sygn. akt I FSK 1076/07), wyrok WSA w Warszawie z 8 czerwca 2009 r. (sygn. akt III SA/Wa 423/09) czy wyrok WSA we WrocÅ‚awiu z 18 lutego 2010 r. (sygn. I SA/Wr 1769/09).

Zwróć uwagÄ™, iż takie zaklasyfikowanie czynnoÅ›ci administrowania ZFÅšS ma znaczenie nie tylko dla samego braku obowiÄ…zku podatkowego w VAT. IstotnÄ… konsekwencjÄ… tego stanu rzeczy sÄ…:

• Brak istnienia po stronie pracodawców obowiÄ…zków o charakterze technicznym (np. wystawianie faktur dokumentujÄ…cych Å›wiadczenie).
• Zakaz odliczania podatku naliczonego przy zakupie na rzecz swoich pracowników towarów i usÅ‚ug.

powrót do listy aktualnościFundusz Socjalny (ZFŚS)