newsPIT

Jeżeli chcesz być zawsze na bieżąco w podatkach.
Zamów bezpłatny biuletyn podatkowy.

Aktualności podatkowe



03.01 VAT od importu towarów - tryby rozliczania i zwolnienia

Obowiązująca ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług  (dalej: "ustawa o VAT") wprowadza różne procedury rozliczania importu towarów oraz przewiduje sytuacje, w których import towarów jest zwolniony z opodatkowania VAT. W niniejszym artykule postaram się przybliżyć podstawowe zasady stosowania poszczególnych trybów rozliczania VAT od importu oraz stosowania zwolnień.


Tryby rozliczania VAT od importu towarów

W myśl ustawy o podatku od towarów i usług import towarów jest czynnością faktycznego przywozu towarów z terytorium państwa trzeciego (czyli spoza terytorium Unii Europejskiej) na terytorium Polski niezależnie od istnienia tytułu prawnego.
Jako import towarów rozpoznać należy więc m.in. przywóz towarów:

  1. będących majątkiem importera;
  2. będących przedmiotem umowy leasingu;
  3. przywiezionych w celu przetworzenia lub przechowania;
  4. stanowiących aport lub wkład do spółki

Domniemaną metodą rozliczania VAT należnego od importu towarów jest obliczanie podatku i wykazywanie go w zgłoszeniu celnym. W tym przypadku podatek należny nie pojawia się w deklaracji VAT-7, zostaje wykazany  tylko w dokumencie celnym.

Tym samym  kwota zapłaconego na granicy podatku przez podatnika jest ujmowana w deklaracji VAT-7 jako podatek naliczony ,podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał dokument celny lub w rozliczeniu za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Z punktu widzenia powyższych zasad istotne znaczenie ma rozróżnienie terminu „otrzymania” od „doręczenia”. Doręczenie jest czynnością uregulowaną przez ustawę z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks Postepowania Administracyjnego (dalej „KPA”), natomiast otrzymanie można  definiować poprzez fizyczny kontakt z dokumentem w celu zapoznania się z jego treścią.  Oznacza to, że otrzymanie dokumentu celnego w rozumieniu art. 86 ustawy o VAT, nie jest tożsame z terminem doręczenia decyzji stronie, interpretacja relacji między tymi dwoma pojęciami powinna być realizowana przez organ na tle konkretnego stanu faktycznego.

W przypadku gdy okaże się, że kwota wykazana w zgłoszeniu celnym jest błędna bądź nieprawidłowa, naczelnik urzędu celnego wyda decyzję określającą podatek we właściwej wysokości, to zgodnie z art. 86 ust. 10 pkt 6 ustawy o VAT, podatnik może odliczyć podatek VAT w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał decyzję lub w rozliczeniu za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Warto nadmienić , iż od 1 grudnia 2008 roku odliczenie ze wspomnianej decyzji można dokonać tylko i wyłącznie pod warunkiem dokonania przez podatnika zapłaty podatku wynikającego z decyzji.

 

a. Rozliczanie VAT od importu towarów w deklaracji VAT (art. 33a ustawy) a VAT naliczony

W przypadku importu towarów rozliczanego zgodnie z literą art. 33a ustawy o VAT (a więc rozliczania  VAT należnego w deklaracji VAT) podatnik może dokonać odliczenia VAT naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym od importu towarów lub w rozliczeniu za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Możliwa jest także sytuacja, iż podatnik zaniży kwotę VAT, którą wykazał w zgłoszeniu celnym i rozlicza w deklaracji podatkowej, zgodnie z art. 33a ustawy o VAT. W takim przypadkach od 1 grudnia 2008 r., organy celne wydają odpowiednie decyzje, a podatnik ma obowiązek zapłaty różnicy VAT w terminie 10 dni licząc od dnia doręczenia tych decyzji. Kwotę VAT wynikającą z takiej decyzji podatnik zgodnie z art. 86 ust. 10  pkt 6 ustawy, może odliczyć w rozliczeniu za okres rozliczeniowy w którym otrzymał on decyzję lub w rozliczeniu za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Tego rozliczenia można dokonać tylko i wyłącznie pod warunkiem dokonania przez podatnika zapłaty podatku wynikającego z decyzji.

 

b. Rozliczanie VAT od importu towarów z tzw. deklaracji importowej (art. 33b ustawy o VAT) a VAT naliczony

W przypadku importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33b ustawy VAT  (a więc rozliczania VAT z tytułu importu towarów w tzw. deklaracji importowej) odliczenia VAT można dokonać w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym od importu towarów lub w rozliczeniu za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Podobnie jak w poprzednim przypadku, jeżeli okaże się, że kwota wykazana w deklaracji importowej została zaniżona, to organ celny wyda odpowiednią decyzję. Podatnik VAT naliczony ze wspomnianej decyzji może odliczyć w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał decyzję lub w rozliczeniu za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Tego rozliczenia można dokonać tylko i wyłącznie pod warunkiem dokonania przez podatnika zapłaty podatku wynikającego z decyzji.

 

c. Procedura uproszczona polegająca na wpisie do rejestru a VAT naliczony

W szczególny sposób uregulowano termin odliczania VAT przez podatników korzystających z procedury uproszczonej w imporcie towarów, polegającej na wpisie do rejestru zgodnie z przepisami celnymi.
W przypadku zastosowania takiego rozwiązania prawo do odliczenia VAT  naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres rozliczeniowy (miesiąc lub kwartał), w którym to podatnik dokonał wpisu do rejestru. Warunkiem dokonania obniżenia kwoty podatku należnego jest dokonanie przez podatnika zapłaty podatku wykazanego w tym rejestrze. Jeżeli podatnik nie dokona obniżenia VAT należnego we wspomnianym terminie, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

 

d. Termin odliczenia podatku VAT od importu towarów w ramach procedury uproszczonej

W przypadku stosowania w imporcie procedury uproszczonej, zgodnie z obowiązującymi przepisami celnymi podatnik może, w trybie przewidzianym w art. 86 ust. 10 pkt 5 ustawy, obniżyć VAT w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym podatnik dokonał owego wpisu lub w rozliczeniu za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Obniżenie jest jednak możliwe tylko i wyłącznie pod warunkiem dokonania przez podatnika zapłaty podatku wykazanego w tym rejestrze.

 

e. Dokumenty uprawniające do odliczenia

Zgodnie z obowiązującymi przepisami podatnik wybierając sposób rozliczenia, determinuje tym samym także odpowiednie dokumenty uprawniające go do odliczenia podatku VAT. Tak więc podstawę do odliczenia VAT naliczonego stanowią:
a) dokument celny – w przypadku wykazywania VAT należnego w zgłoszeniu celnym i wpłacania go do urzędu celnego;
b) deklaracja importowa – w przypadku rozliczania VAT należnego od importu towarów w tzw. deklaracji importowej;
c) wykazanie VAT należnego z tytułu importu towarów w deklaracji VAT – w przypadku rozliczania VAT należnego z tytułu importu towarów w deklaracji VAT;
d) decyzja, o której mowa w art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 34 ustawy VAT – w przypadku otrzymania takiej decyzji;
e) dokonanie wpisu do rejestru – w przypadku stosowania w imporcie procedury uproszczonej polegającej na wpisie do rejestru zgodnie z przepisami celnymi.

 

f. Pozostałe zasady

Podatnicy dokonujący odliczenia podatku naliczonego z tytułu importów towarów winni pamiętać, iż również w tym przypadku zastosowanie mają ogólne zasady i ograniczenia w dokonywaniu obniżek podatku należnego. Tak więc, podatnik powinien w związku z zakazem odliczania podatku naliczonego zapłaconego przy nabyciu towarów służących wykonywaniu czynności zwolnionych z VAT odrębnie określić wysokość podatku związanego ze sprzedażą opodatkowaną, tylko ze sprzedażą zwolnioną oraz z obiema tymi grupami czynności. Należy przy tym również dokonać podziału na podatek związany z zakupami inwestycyjnymi i pozostałymi. Podatnik musi też pamiętać, że również i w tym przypadku obowiązują zakazy odliczenia podatku naliczonego przewidziane m.in. w art. 88 ust 1 ustawy o VAT. Obowiązują przy tym analogiczne zasady wypełniania deklaracji VAT, jak w przypadku podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT.

 

Zwolnienie od podatku importu towarów, gdy miejscem przeznaczenia tych towarów nie jest Polska

Import towarów na terytorium Polski jest zwolniony z podatku VAT, jeżeli miejscem przeznaczenia towarów importowanych nie jest terytorium Polski, a wywóz tych towarów z terytorium Polski zostanie dokonany przez importera w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Korzystając z delegacji ustawowej wynikającej z art. 82 ust. 3 ustawy o VAT Minister Finansów wprowadził szczególny rodzaj zwolnienia dla tego rodzaju transakcji łączących import z wewnątrzwspólnotową dostawą towarów.

Zwolnienie od podatku importu towarów, gdy miejscem przeznaczenie tych towarów nie jest Polska zostało uregulowane w art. 14  Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów  ustawy o podatku od towarów i usług  (dalej „rozporządzenie”). Zgodnie z brzmieniem wskazanego art. 14 ust. 1: Zwalnia się od podatku import towarów, gdy miejscem przeznaczenia tych towarów jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju (Polski) i wywóz z terytorium kraju (Polski) tych towarów nastąpi w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (dalej: WDT)

Wspomniane powyżej zwolnienie znajdzie zastosowanie, w sytuacji, gdy spełnione zostaną następujące warunki:

  1. Importer jest podatnikiem podatku od wartości dodanej zarejestrowanym jako podatnik VAT UE zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrz wspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego przeznaczenia importowanych towarów
  2. Importer w momencie importu poda dla zastosowania zwolnienia numery identyfikacyjne przyznane mu dla transakcji wewnątrzwspólnotowych w tych państwach;
  3. Importer, który we własnym zakresie zarówno sprowadza towary z terytorium państwa trzeciego, jak również samodzielnie przemieszcza na swoją rzecz towary na terytorium innego państwa członkowskiego, aby wykorzystać je tam w celu własnej działalności gospodarczej, zobowiązany jest przedstawić swój numer VAT UE, który posiada na terytorium innego państwa członkowskiego (w sytuacji, o której mowa w tym punkcie importer ma obowiązek zarejestrowania się jako podatnik VAT UE na terytorium innego państwa członkowskiego);
  4. Jeżeli importer świadczy WDT na rzecz innego nabywcy z innego państwa członkowskiego, jest zobowiązany do przedstawienia numeru VAT UE swojego kontrahenta, na rzecz którego dokonuje WDT;
  5. Rozporządzenie nakłada także dodatkowy warunek do spełnienia aby uzyskać zwolnienie od podatku, nakazuje bowiem przedstawienie wraz ze zgłoszeniem celnym dowodu, że importowane towary przeznaczone są do transportu lub wysyłki z terytorium Polski na terytorium innego państwa członkowskiego (art. 14 ust. 2 pkt 1);
    Dowodami taki mogą być:
    • dokumenty przewozowe (list przewozowy, zlecenie spedycyjne, akredytywa, karnet, konosament itd.)
    • dokumenty handlowe (umowy handlowe, kontrakty, zamówienia, faktury, korespondencja, potwierdzenia wydania itd.);
  6. Aby możliwe było odstąpienie od przyjęcia zabezpieczenia na poczet podatku VAT w momencie przyjęcia zgłoszenia,  importer winien w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym dokonywany jest import towarów terminowo wywiązać się z obowiązku, o którym mowa w pkt 7 - w odniesieniu do towarów importowanych przez podatnika w okresie ostatnich 17 miesięcy. Obowiązek dokonania weryfikacji importera w zakresie dochowania tego wymogu spoczywa na organie celnym, a zatem importer nie musi przedstawiać żadnych dodatkowych dokumentów potwierdzających spełnianie tego warunku;
  7. Importer winien dostarczyć organowi celnemu dokumenty potwierdzające fakt prawidłowego ujęcia przez niego WDT następującej po imporcie towarów w sporządzonej za dany okres rozliczeniowy informacji podsumowującej - w terminie 4 miesięcy po upływie miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów - w celu dopełnienia tego obowiązku importer powinien przedstawić informację podsumowującą (jeżeli jest w niej jednoznacznie wyodrębnione WDT towarów będących przedmiotem importu) bądź zaświadczenie wydane przez naczelnika urzędu skarbowego potwierdzające złożenie informacji podsumowującej.


Leszek Dutkiewicz
Dyrektor Biura
Russell Bedford Poland Sp. z o.o. w Katowicach

 

Zadbaj o niskie koszty prowadzenia firmy
Wybierz sprawdzony program księgowy
UWAGA! Urodzinowa promocja – rabaty do75%
Szczegóły na: www.ksiegapodatkowa.pl


Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz