newsPIT

Jeżeli chcesz być zawsze na bieżąco w podatkach.
Zamów bezpłatny biuletyn podatkowy.

Aktualności podatkowe


07.08 Dodatkowe posiłki dla pracowników - kiedy bez składki ZUS?

Od posiłków udostępnianych pracownikom, jak i dofinansowania udzielonego podwładnym na ten cel,  pracodawca nie zawsze musi odprowadzić składki na ubezpieczenie społeczne. Jeśli na pracodawcy nie ciąży obowiązek udostępniania nieodpłatnie posiłków osobom zatrudnionym, jednakże decyduje się nie dobrowolnie, a koszty pokrywa ze środków obrotowych, zwolnienie jest możliwe tylko w określonych prawem granicach.

Kwestię ustalania składek na ubezpieczenie społeczne normuje ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Szczegółowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe reguluje natomiast  rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 ze zm. – zwane dalej „rozporządzeniem składkowym”).

W myśl par. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia składkowego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi zasadniczo przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Par. 2 tego samego aktu prawnego określa natomiast przychody wyłączone z podstawy wymiaru składek.

W świetle par. 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia składkowego z podstawy wymiaru składek została wyłączona wartość finansowanych przez pracodawcę posiłków przekazywanych pracownikom do spożycia – do kwoty 190 zł miesięcznie na  jednego pracownika. Przepis ten dotyczy świadczeń dostarczonych podwładnemu przez pracodawcę, do których nie obligują go przepisy prawa. Jeżeli więc na pracodawcy nie ciąży obowiązek udostępniania nieodpłatnie posiłków osobom zatrudnionym, jednakże zdecyduje się na takie działanie na rzecz podwładnych samodzielnie, wówczas zwolnienie ze składek przekazywanych świadczeń zależy przede wszystkim od ich wartości.

Składek na ubezpieczenia społeczne nie nalicza się, jak wskazano wyżej, od wartości wydawanych pracownikowi posiłków, o ile ich wartość nie przekracza wskazanej w rozporządzeniu kwoty, czyli 190 zł miesięcznie. Należy pamiętać, że świadczenie może zostać przekazane pracownikowi jedynie w formie rzeczowej i nie ma możliwości jego zamiany na ekwiwalent pieniężny. Jeżeli pracodawca sfinansuje podwładnemu posiłki w kwocie miesięcznie wyższej niż 190 zł w ciągu miesiąca, nadwyżkę trzeba będzie uwzględnić w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.

Zwolnienie tyczy się z pewnością dań gotowych, a więc obiadów wydawanych w zakładowej stołówce, jak również bonów żywnościowych pod warunkiem, że mogą zostać zrealizowane w placówkach gastronomicznych, a więc w restauracjach, barach i stołówkach, a także częściowego dofinansowania spożywanych przez pracowników posiłków. Wątpliwości pojawiają się natomiast co do odpowiedzi na pytanie, czy powyższe zwolnienie rozciąga się również na zakup produktów żywnościowych w punktach handlowych, sklepach i marketach na podstawie przekazanego pracownikowi bonu.

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w piśmie z dnia 19 listopada 2004 r., znak: DUS-400-169-WB/04 stwierdziło, że do zwolnienia ze składek na podstawie par. 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia składkowego nie kwalifikują się przekazywane podwładnym bony i kupony żywnościowe realizowane poza punktami gastronomicznymi, jeżeli obowiązek ich przekazania nie wynika z przepisów bhp. Takie działanie ze strony pracodawcy nie nosi bowiem, zdaniem resortu, znamion udostępniania pracownikom posiłków w rozumieniu przytaczanego wcześniej przepisu rozporządzenia składkowego. Powyższe pismo jest jednocześnie podstawą niekorzystnych dla pracodawców rozstrzygnięć ZUS, w których organ decyduje w sprawie konieczności oskładkowania bonów żywieniowych.

Odmienne stanowisko zajmuje jednak sądownictwo. Jest ono dla pracodawców zdecydowanie korzystniejsze niż opinia wyrażona przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Mianowicie Sąd Apelacyjny w Katowicach zarówno w wyroku z dnia 20 lutego 2008 r. (sygn. III AUa 2028/06), jak i z dnia 13 kwietnia 2010 r. (sygn. III AUa 3012/2009) stwierdził, że finansowanie przez pracodawcę posiłków udostępnianych pracownikowi do spożycia bez prawa do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego z tego tytułu, których wartość, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia składkowego nie przekracza kwoty 190 zł miesięcznie, niestanowiąc tym samym podstawy wymiaru składek ubezpieczeniowych, może polegać na dostarczaniu podwładnemu bonów żywnościowych.

W świetle powyższych wypowiedzi judykatury, która nie znajduje podstaw do rozróżniania na gruncie rozporządzenie składkowego przedstawionych wyżej sytuacji w zależności od sposobu i miejsca realizacji przedmiotowego świadczenia na rzecz pracownika, można byłoby przyjąć, że kupony żywieniowe przekazywane przez firmy swoim pracownikom, które mogą być realizowane nie tylko w placówkach gastronomicznych, ale również w punktach handlowych, korzystają z wyłączenia spod konieczności  naliczenia składek ZUS. Jednakże z uwagi na treść  powyższego pisma Ministra Pracy i Polityki Społecznej należy liczyć się z ryzykiem przyjęcia przez organy ZUS w konkretnej sprawie niekorzystnej dla pracodawcy wykładni i tym samym z koniecznością opodatkowania przekazanych bonów.

Reasumując, należy uznać, iż z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne może zostać wyłączona wartość dobrowolnie finansowanych przez pracodawcę posiłków przekazywanych pracownikom do spożycia w postaci gotowych dań, bonu do realizacji w punktach gastronomicznych bez prawa do materialnej rekompensaty w zamian,  jak również ich częściowego dofinansowania – do kwoty 190 zł miesięcznie na jednego podwładnego. W zakresie bonów żywieniowych, podlegających realizacji w placówkach handlowych (sklepach), pracodawca może natomiast zostać zobowiązany do opłacenia odpowiednich składek.

 

Jarosław Włoch

Aplikant radcowski, konsultant w Departamencie Doradztwa Podatkowego Małopolskiego Instytutu Studiów Podatkowych w Krakowie

Artykuł ma charakter jedynie informacyjny i stanowi publikację zainspirowaną treścią artykułów prasowych, interpretacji organów podatkowych i orzeczeń sądów administracyjnych. Nie stanowi porady ani opinii podatkowej czy prawnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 i art. 31 ustawy o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 1996 r. Nr 102, poz. 475, ze zm.) i jest odzwierciedleniem poglądów wyrażanych przez autorów publikacji. Małopolski Instytut Studiów Podatkowych Sp. z o.o. nie bierze odpowiedzialności za ewentualne skutki podejmowanych decyzji na ich podstawie.

Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz