BHP

Jednym z obowiÄ…zków jakie ciążą na pracodawcy jest zapewnienie wÅ‚aÅ›ciwych warunków pracy zgodnie z wymogami okreÅ›lonymi w przepisach BezpieczeÅ„stwa i Higieny pracy. To wÅ‚aÅ›nie pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeÅ„stwa higieny pracy w zakÅ‚adzie pracy.

Pracodawca jest zobowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy:

1. Pracownikom zatrudnionym na podstawie stosunku pracy,
2. Pracownikom zatrudnionym na podstawie innej niż stosunek pracy (np. umowa zlecenie, umowa o dzieło),
3. Osobom prowadzącym w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę działalność gospodarczą na własny rachunek.

Jeżeli prowadzone prace odbywajÄ… siÄ™ w miejscu, do którego dostÄ™p majÄ… również osoby nie Å›wiadczÄ…ce pracy, pracodawca jest zobowiÄ…zany zastosować wszelkie niezbÄ™dne Å›rodki do zapewniania ochrony życia i zdrowia również tym osobom.

Uwaga !

Przepisów BHP majÄ… obowiÄ…zek przestrzegać wszystkie osoby znajdujÄ…ce siÄ™ na terenie zakÅ‚adu pracy (w tym m.in. kontrolujÄ…cy ten zakÅ‚ad urzÄ™dnicy).

ObowiÄ…zki pracodawcy w zakresie BHP

ObowiÄ…zki pracodawcy w zakresie zapewniania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy szczegóÅ‚owo okreÅ›la art. 207§2 Kodeku pracy. W myÅ›l artykuÅ‚u pracodawca powinien:

1. organizować pracÄ™ w sposób zapewniajÄ…cy bezpieczne i higieniczne warunki pracy, zapewniać przestrzeganie zasad BHP, przy jednoczesnym wydawaniu i kontrolowaniu wykonywania poleceÅ„ dot. usuniÄ™cia wystÄ™pujÄ…cych uchybieÅ„,
2. reagować na potrzeby dotyczÄ…ce zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy z uwzglÄ™dnieniem zmieniajÄ…cych siÄ™ warunków wykonywania pracy,
3. rozwijać politykÄ™ zapobiegajÄ…cÄ… wystÄ™powaniu wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym, z uwzglÄ™dnieniem ochrony zdrowia osób mÅ‚odocianych, pracownic w ciąży, kobiet karmiÄ…cych piersiÄ…, a także pracowników niepeÅ‚nosprawnych,
4. dbać o wykonanie nakazów, wystÄ…pieÅ„, decyzji, zarzÄ…dzeÅ„ wydawanych przez organy nadzorujÄ…ce, a także wykonywanie zleceÅ„ spoÅ‚ecznego inspektora pracy,

Pracodawca jak i osoba kierujÄ…ca sÄ… zobowiÄ…zani znać przepisy o ochronie pracy oraz zasady bezpieczeÅ„stwa i higieny pracy w zakresie niezbÄ™dnym do wykonywania ciążących na nich obowiÄ…zków.

Dodatkowo na pracodawcy ciąży obowiązek:

• zapewnienia Å›rodków niezbÄ™dnych do udzielania pierwszej pomocy w nagÅ‚ych wypadkach, zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników,
• wyznaczenia pracowników do udzielania pierwszej pomocy i wykonywania dziaÅ‚aÅ„ w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników,
• zapewnienia Å‚Ä…cznoÅ›ci ze sÅ‚użbami zewnÄ™trznymi wyspecjalizowanymi w szczególnoÅ›ci w zakresie udzielania pierwszej pomocy w nagÅ‚ych wypadkach, ratownictwa medycznego oraz ochrony przeciwpożarowej.

Wszystkie powyższe dziaÅ‚ania powinny być dostosowane do rodzaju i zakresu prowadzonej dziaÅ‚alnoÅ›ci, liczby zatrudnianych pracowników i innych osób przebywajÄ…cych na terenie zakÅ‚adu pracy, a także rodzaju i poziomu wystÄ™pujÄ…cych w zakÅ‚adzie pracy zagrożeÅ„. W przypadku, gdy pracodawca zatrudnia wyÅ‚Ä…cznie osoby mÅ‚odociane dziaÅ‚ania zwiÄ…zane z wyznaczaniem pracownika odpowiedzialnego za udzielanie pierwszej pomocy, organizowaniem ewakuacji, a także zapewnianiem Å‚Ä…cznoÅ›ci ze sÅ‚użbami zewnÄ™trznymi - pracodawca może wykonywać samodzielnie.

Obowiązki w zakresie szkoleń

Pracodawca, który zamierza zatrudniać pracowników (co to znaczy pracownik – chodzi o pracownika czy zleceniobiorcÄ™ również? Czy obowiÄ…zek powstaje gdy zatrudniam na umowÄ™ o dzieÅ‚o?) ma obowiÄ…zek, w terminie 30 dni od dnia rozpoczÄ™cia dziaÅ‚alnoÅ›ci, powiadomić na piÅ›mie wÅ‚aÅ›ciwego okrÄ™gowego inspektora pracy i wÅ‚aÅ›ciwego paÅ„stwowego inspektora sanitarnego o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej dziaÅ‚alnoÅ›ci.

Każdorazowe zatrudnienie nowego pracownika musi poprzedzić odpowiednie szkolenie BHP pracownika, dostosowane do rodzaju wykonywanej pracy, mające na celu przekazanie mu informacji i instrukcji dotyczących zajmowanego stanowiska pracy lub wykonywanej pracy.

Pracodawca w tym zakresie zobowiÄ…zany do zorganizowania szkolenia, w trakcie którego pracownik zostanie poinformowany o zagrożeniach dla zdrowia i życia jakie mogÄ… wystÄ…pić w zakÅ‚adzie pracy na okreÅ›lonych stanowiskach i przy wykonywanych pracach, a także o zasadach postÄ™powania w przypadku wystÄ…pienia awarii i innych sytuacji zagrażajÄ…cych życiu i zdrowiu. WÅ›ród przekazanych informacji znaleźć powinny siÄ™ instrukcje o dziaÅ‚aniach zapobiegajÄ…cych wystÄ™powaniu sytuacji zagrażajÄ…cych życiu, a także wskazanie pracowników wyznaczonych do wykonywania pierwszej pomocy i dziaÅ‚aÅ„ w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji zaÅ‚ogi.

Można wyróżnić dwa rodzaje szkoleÅ„ BHP:

1. szkolenia wstępne,
2. szkolenia okresowe.

Więcej o szkoleniach BHP

Postępowanie w sytuacji zagrożenia

W przypadku możliwoÅ›ci pojawienia siÄ™ zagrożenia dla zdrowia bÄ…dź życia pracowników, pracodawca jest zobowiÄ…zany niezwÅ‚ocznie poinformować podwÅ‚adnych o możliwym zagrożeniu, a także podjąć dziaÅ‚ania w celu zapewniania im odpowiedniej ochrony.

Pracodawca obowiÄ…zany jest również niezwÅ‚oczne poinformować pracowników o sposobie postÄ™powania w przypadku bezpoÅ›redniego zagrożenia o przerwaniu pracy i oddaleniu siÄ™ do miejsca bezpiecznego.

Jak wskazuje art. 2092§2 w razie wystÄ…pienia bezpoÅ›redniego zagrożenia dla życie i zdrowia pracowników pracodawca zobowiÄ…zany jest:

1. wstrzymać pracę i wydać polecenie oddalenia się w bezpieczne miejsce,
2. do czasu usunięcia zagrożenia nie wydawać polecenia wznowienia pracy.

Uwaga !

Pracodawca powinien umożliwić pracownikom, w trakcie wystÄ…pienia bezpoÅ›redniego zagrożenia dla życia bÄ…dź zdrowia pracowników lub innych osób, podjÄ™cie dziaÅ‚aÅ„ zapobiegajÄ…cych zagrożeniu – nawet bez porozumienia z przeÅ‚ożonym (na miarÄ™ ich wiedzy i dostÄ™pnych Å›rodków technicznych).

Nieprzestrzeganie zasad BHP

Zgodnie z przepisami kodeksu pracy przedsiÄ™biorca bÄ™dÄ…cy odpowiedzialny za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a nie przestrzegajÄ…cy zasad BHP, podlega karze grzywny od 1.000 zÅ‚ do 30.00 zÅ‚. Tej samej karze podlegajÄ… osoby, które w Å›ciÅ›le okreÅ›lonym 30 dniowym terminie nie zawiadomiÄ… wÅ‚aÅ›ciwego okrÄ™gowego inspektora pracy, a także wÅ‚aÅ›ciwego paÅ„stwowego inspektora sanitarnego o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej dziaÅ‚alnoÅ›ci, a także o zmianie technologii, która mogÅ‚aby stwarzać zagrożenie.

Prawa i obowiÄ…zki pracownika

Choć to na pracodawcy ciąży obowiÄ…zek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, to pracownik również posiada swoje zobowiÄ…zania w tym zakresie.

Przestrzeganie zasad bezpieczeÅ„stwa i higieny pracy to jedno z podstawowych obowiÄ…zków jakie posiada pracownik. Powinien on w szczególnoÅ›ci:

1. znać przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, brać udział w szkoleniu i instruktażu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym,
2. wykonywać pracÄ™ w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeÅ„stwa i higieny, dbać o należyty stan maszyn, urzÄ…dzeÅ„, narzÄ™dzi i sprzÄ™tu oraz o porzÄ…dek i Å‚ad w miejscu pracy, a także stosować Å›rodki ochrony zbiorowej i indywidualnej, w tym odzieży i obuwia roboczego zgodnie z przeznaczeniem,
3. poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim oraz stosować się do zaleceń lekarza,
4. niezwÅ‚ocznie zawiadomić przeÅ‚ożonego o zauważonym w zakÅ‚adzie pracy wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec wspóÅ‚pracowników i inne osoby z rejonu zagrożenia,
5. wspóÅ‚dziaÅ‚ać z pracodawcÄ… i przeÅ‚ożonymi w wypeÅ‚nianiu obowiÄ…zków dot. BHP.

W sytuacji, gdy warunki pracy zapewnione przez pracodawcÄ™ nie odpowiadajÄ… warunkom bezpieczeÅ„stwa i higieny pracy i stwarzajÄ… bezpoÅ›rednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika, pracownik ma prawo powstrzymać siÄ™ od wykonywania pracy. Prawo do odstÄ…pienia od Å›wiadczenia pracy rodzi również sytuacja, gdy wykonywana praca grozi niebezpieczeÅ„stwem utraty zdrowia lub życia innym ludziom. Jeżeli zaprzestanie Å›wiadczenia pracy nie usuwa zagrożenia pracownik ma prawo oddalić siÄ™ z miejsca zagrożenia.

Uwaga ! Budowa obiektu budowlanego pracodawcy bez opinii rzeczoznawców od 2012 roku

Ustawa o redukcji niektórych obowiÄ…zków obywateli i przedsiÄ™biorców zmieniÅ‚a też artykuÅ‚ 213 k.p., zgodnie z którym na pracodawcy ciąży obowiÄ…zek dopilnowania, by budowa lub przebudowa obiektu budowlanego, w którym znajdujÄ… siÄ™ pomieszczenia pracy, byÅ‚a wykonywana na podstawie projektów uwzglÄ™dniajÄ…cych przepisy BHP – wczeÅ›niej pozytywnie zaopiniowane przez rzeczoznawców. Zmiana ta pozytywnie wpÅ‚ynie na oszczÄ™dność czasu i ograniczenie kosztów pracodawcy, ponieważ od stycznia tego roku jest on jedynie zobowiÄ…zany do zapewnienia, by budowa bÄ…dź przebudowa obiektu odbywaÅ‚a siÄ™ na podstawie projektów bezwzglÄ™dnie uwzglÄ™dniajÄ…cych przepisy BHP, lecz już bez koniecznoÅ›ci ubiegania siÄ™ o pozytywnÄ… opiniÄ™ rzeczoznawców.

Uwaga !

Za czas niewykonywania pracy spowodowanego wystÄ…pieniem zagrożenia dla zdrowia lub życia pracowników lub innych osób, a także za czas oddalenia siÄ™ z miejsca zagrożenia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w peÅ‚nej wysokoÅ›ci.

Szkolenie BHP a VAT

Od 1 stycznia 2011 r. Å›wiadczone przez podatnika usÅ‚ugi szkolenia w zakresie bezpieczeÅ„stwa i higieny pracy korzystajÄ… ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a) znowelizowanej ustawy o podatku od towarów i usÅ‚ug. Z uregulowaÅ„ zawartych w przepisach wynika, że dla oceny tego, czy usÅ‚ugi z zakresu BHP Å›wiadczone przez podatnika sÄ… zwolnione od podatku od towarów i usÅ‚ug na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a) ustawy, konieczne jest stwierdzenie, czy sÄ… to usÅ‚ugi ksztaÅ‚cenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, a także czy sÄ… prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrÄ™bnych przepisach (Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 27.04.2011 roku, sygn. ILPP4/443-94/11-2/ISN)

BHP a vat 2011

Przepisy regulujÄ…ce zasady BHP

1. Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy
   (Dz.U. 2004 nr 180 poz. 1860),
2. RozporzÄ…dzenie Ministra Zdrowia i Opieki SpoÅ‚ecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badaÅ„ lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeÅ„ lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy
   (Dz.U. 1997 nr 60 poz. 375),
3. RozporzÄ…dzenie Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych mÅ‚odocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac
   (Dz.U. 2004 nr 200 poz. 2047),
4. RozporzÄ…dzenie Rady Ministrów z dnia 10 wrzeÅ›nia 1996 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych kobietom
   (Dz.U. 1996 nr 114 poz. 545),
5. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe
   (Dz.U. 1998 nr 148 poz. 973),