Deklaracje

W praktyce prowadzący działalność gospodarczą, nie zatrudniający nikogo nie mają obowiązku składania deklaracji ZUS, z wyjątkiem deklaracji za pierwsze miesiące działalności.
Zgodnie z ogólną zasadą prowadzący działalność gospodarczą nie zgłaszający do ubezpieczeń innych osób (nikogo nie zatrudniający, samozatrudnieni) składają w ZUS wyłącznie deklaracje rozliczeniowe DRA.

Prowadzący działalność gospodarczą zgłaszający do ubezpieczeń inne osoby składają w ZUS:

• deklaracje rozliczeniowe DRA;
• raporty imienne RCA (wypłaty stanowiące podstawę składek);
• RZA (wypłaty stanowiące podstawę składek na ubezpieczenie zdrowotne, jeżeli osoba nie podlega ubezpieczeniom społecznym);
• RSA (przerwy w opłacaniu składek i wypłacone świadczenia, zasiłki).

Deklaracje te składać należy w okresach miesięcznych, w następnym miesiącu po miesiącu, którego deklaracja dotyczy, w terminie do:

• 10-ego - prowadzący działalność gospodarczą nie zgłaszający innych osób do ubezpieczeń;
• 15-ego - prowadzący działalność gospodarczą zgłaszający do ubezpieczeń inne osoby (nawet jeżeli formalnie zgłasza je płatnik: jednoosobowa spółka z o.o., spółka cywilna, jawna, komandytowa, partnerska).

Ci płatnicy, którzy nie zgłaszają innych osób do ubezpieczeń oraz ci opłacający składki jedynie za siebie i osoby współpracujące z nimi, nie mają obowiązku składać deklaracji rozliczeniowych czy raportów imiennych, jeżeli nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do okresu poprzedniego. W przypadku opłacających składkę najniższą, minimalną, składka ta ulega zmianie co kwartał, jednak takie zmiany nie zobowiązują do złożenia kolejnej deklaracji. Zobowiązuje do złożenia deklaracji za styczeń zmiana stawki składki na ubezpieczenie zdrowotne, jednak system ZUS radzi sobie z brakiem takich deklaracji i ZUS w praktyce ich nie wymaga (choć obowiązek istnieje).

Od 1 czerwca 2006r. brak obowiązku składania deklaracji dotyczyć będzie wyłącznie płatników deklarujących najniższą podstawę wymiaru składek. Jeżeli płatnik deklaruje podstawę wyższą niż minimalną, będzie zobowiązany do składania comiesięcznej deklaracji nawet jeżeli podstawa ta z miesiąca na miesiąc nie ulega zmianie.

W praktyce prowadzący działalność gospodarczą rozpoczynający działalność składa deklarację za pierwszy miesiąc, a jeżeli w tym miesiącu nie wykonywał działalności przez cały miesiąc, od pierwszego, to dodatkowo za drugi miesiąc działalności, po czym może zaprzestać składania deklaracji.

Kopie deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych oraz dokumentów korygujących te dokumenty przedsiębiorca zobowiązany jest przechowywać przez okres 10 lat od dnia ich przekazania do wskazanej przez Zakład jednostki organizacyjnej Zakładu, w formie dokumentu pisemnego lub elektronicznego.

W wyżej wymienionych terminach należy zapłacić składki ZUS wynikające z deklaracji.

Zgłoszenia do ZUS

Zanim jednak prowadzący działalność gospodarczą zacznie składać deklaracje miesięczne, obowiązany będzie zgłosić rozpoczęcie działalności gospodarczej. Zgłoszeniem obejmuje się:

• płatnika składek, w przypadku przedsiębiorcy osobę fizyczną - przedsiębiorcę, oraz
• ubezpieczonego, w przypadku przedsiębiorcy również osobę fizyczną - przedsiębiorcę.

Na obu rodzajach zgłoszeń u płatnika nie zgłaszającego innych osób do ubezpieczeń pojawi się zatem wyłącznie jednak i ta sama osoba.

Zgłoszeń należy dokonać na następujących formularzach:

składki