Nowości:

Określenie wartości początkowej budynku nabytego łącznie z gruntem za jedną niepodzieloną cenę - 2012.04.27

Samochód żony wykorzysta mąż - 2012.04.16

Różnice kursowe przy umowie faktoringu powstajÄ… dopiero po realizacji umowy - 2012.04.13

więcej najnowszych

Dotacja a koszty uzyskania przychodów

Podatnicy mają możliwość uzyskania różnego rodzaju dotacji, subwencji, dopłat innego rodzaju form dofinansowania prowadzonej działalności. Praktyka pokazuje, że podmioty otrzymujące dotację mają wiele problemów z jej podatkowym rozliczeniem.

Zasadniczo takie formy dofinansowania stanowią dla podatników przychód podlegający opodatkowaniu, a co za tym idzie wydatki pokryte środkami pochodzącymi z dofinansowania lub zwrócone podatnikowi w takiej formie mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. Najczęściej jednak środki pochodzące z dotacji są przeznaczane na zakup środków trwałych podlegających amortyzacji. W takiej sytuacji ustawy o podatkach dochodowych przewidują odstępstwo od powyższej reguły. Dotacje takie są bowiem zwolnione z opodatkowania a do kosztów uzyskania przychodów nie można zaliczyć odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, od tej części ich wartości, która została podatnikowi zwrócona w jakiejkolwiek formie.

Co należy wiÄ™c zrobić finansujÄ…c inwestycjÄ™ dotacjÄ… lub otrzymujÄ…c zwrot wydatków? Należy skorygować wysokość dokonanych odpisów amortyzacyjnych proporcjonalnie w takim stopniu, w jakim pozostajÄ… faktycznie zwrócone koszty do wartoÅ›ci poczÄ…tkowej Å›rodka trwaÅ‚ego podlegajÄ…cego amortyzacji. Należy jednak wskazać, że nie należy w tym wypadku dokonywać korekty wartoÅ›ci poczÄ…tkowej ale jedynie odpowiednio korygować wysokość odpisu stanowiÄ…cego koszt podatkowy. Na tym jednak wÄ…tpliwoÅ›ci siÄ™ nie koÅ„czÄ… – jak bowiem należy postÄ…pić, jeżeli odpisy sÄ… naliczane np. od marca a dotacjÄ™ otrzymano np. we wrzeÅ›niu? Otóż obowiÄ…zek wyÅ‚Ä…czenia części odpisów amortyzacyjnych z kosztów uzyskania przychodów skutkuje od miesiÄ…ca otrzymania przez podatnika zwrotu poniesionych wydatków na zakup Å›rodka trwaÅ‚ego, tj. faktycznego wpÅ‚ywu Å›rodków finansowych na konto firmy i nie ma wpÅ‚ywu na wczeÅ›niejsze odliczenia (UrzÄ…d Skarbowy w KraÅ›niku , 28 kwietnia 2006r., DP.I 415/7/06; UrzÄ…d Skarbowy w ZamoÅ›ciu, 21 grudnia 2005r, PO I-423/3/05; UrzÄ…d Skarbowy Kraków-Podgórze, 23 listopada 2005r., PD/423-26/05). Takie ograniczenie nie ma jednak wpÅ‚ywu na dokonywanie odpisów amortyzacyjnych przez nabywcÄ™ Å›rodka trwaÅ‚ego, którego nabycie byÅ‚o wczeÅ›niej sfinansowane przez sprzedawcÄ™ dotacjÄ… (Pierwszy Wielkopolski UrzÄ…d Skarbowy w Poznaniu, 27 grudnia 2004r., ZD/423-294/04).

Ustawy o podatkach dochodowych stanowiÄ…, że do kosztów uzyskania przychodów nie można zaliczyć wydatków i kosztów bezpoÅ›rednio finansowych dotacjami, które sÄ… zwolnione z opodatkowania. Chodzi tutaj o dotacje z budżetu paÅ„stwa otrzymywane na dofinansowanie przedsiÄ™wzięć realizowanych w ramach Specjalnego Przedakcesyjnego Programu na Rzecz Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich – SAPARD (UrzÄ…d Skarbowy w IÅ‚awie, 16 lutego 2006r., PD/423-4/05).

Z opodatkowania zwolnione są także dochody uzyskane przez podatników od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym także ze środków z programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, właściwego ministra lub agencje rządowe; w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc. Zwolnione są też odsetki od dochodów z tytułu ulokowania powyższych dotacji na rachunkach terminowych. Wydatki sfinansowane takim dotacjami lub odsetkami od nich nie stanowią więc kosztów uzyskania przychodów a kosztami mogą być tylko wydatki sfinansowane dotacjami opodatkowanymi.

Ponadto należy wskazać, że z dniem 31.12.2003r., z ustaw o podatkach dochodowych zniknęło z jeszcze jedno zwolnienie odnoszące się do dotacji otrzymanych od agencji rządowych, jeżeli agencje otrzymały środki na ten cel z budżetu państwa. Mimo iż przepisu nie ma już w ustawach to obowiązuje on w dalszym ciągu do dnia 31.12.2006, w zakresie i na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2003r.

Na tym wątpliwości podatników się jednak nie kończą, ponieważ ponoszą oni także w związku z dotacja również określone wydatki, które nie są w żaden sposób refundowane. Dotyczy to zwłaszcza wydatków na zakup usług firm doradczych przygotowujących wniosek o dotację i kompletujących wymagane dokumenty. Wątpliwości podatników budzi kwestia, czy wydatki takie mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, oraz jak powinno wyglądać rozliczenie podatkowe tych wydatków. Analiza interpretacji urzędów skarbowych wskazuje, że urzędy skarbowe reprezentują w tej kwestii często sprzeczne poglądy.

Niektóre urzędy skarbowe przyznają bowiem często rację argumentacji podatników, że środki z dotacji przeznaczą np. na rozwój działalności, zakup środków trwałych itp., co przyczyni się do wzrostu ich przychodów. W ten sposób podatnicy dowodzą, że spełniony jest podstawowy warunek uznania danego wydatku za koszt podatkowy, a mianowicie istnienie związku przyczynowo-skutkowego między poniesionym wydatkiem a uzyskiwanym przychodem. Na tej podstawie zdaniem niektórych urzędów możliwe jest zaliczenie wydatków na przygotowanie wniosków o dotacje do kosztów uzyskania przychodów, w momencie ich poniesienia, gdyż nie można ich bezpośrednio powiązać z przychodem danego roku podatkowego (Drugi Urząd Skarbowy w Radomiu , 22 marca 2006r., 1425/033/423/2/2006/MZ).

Inne urzędy uznają, że jeżeli dotacja dotyczy zakupu środka trwałego, to wydatki na sporządzenie wniosku powinny zwiększać wartość początkową środka trwałego, jako wydatki związane z jego nabyciem poniesione przed przyjęciem do używania. Tym samym wydatek ten będzie stanowił koszt uzyskania przychodu poprzez odpisy amortyzacyjne a w zasadzie tylko jego część będzie stanowiła koszty podatkowe. Jak już bowiem była mowa wyżej podatnik nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od tej części wartości początkowej środka trwałego która została mu zwrócona w jakiejkolwiek formie (np. dotacja) (Urząd Skarbowy w Cieszynie, 20 października 2005r., PDP/423-15/05).

Warto zwrócić tutaj także uwagę na fakt, że zdaniem części urzędów, nawet jeżeli z dotacji finansowany jest zakup środków trwałych, to urzędy wskazywały, że podatnik powinien zaliczyć wydatek na przygotowanie w wniosku w momencie poniesienia wydatku. Ich zdaniem więc wydatek taki nie powinien zwiększać wartości początkowej środka trwałego (Pierwszy Urząd Skarbowy w Poznaniu, 22 grudnia 2005r, PD/005/53/2005; Pierwszy Wielkopolski Urząd Skarbowy w Poznaniu, 7 października 2005r., ZD/406-135/CIT/05).

Wątpliwości podatników związane są także z faktem, że często ponoszone są koszty przygotowania wniosku i pozostałych dokumentów, ale wniosek zostaje odrzucony i podatnik w efekcie nie uzyskuje dotacji. Urzędy skarbowe uznawały w takich sytuacjach, że przedmiotowe wydatki mogą stanowić koszty podatkowe. Ich zdaniem w momencie ponoszenia wydatków istniały obiektywne przesłanki pozwalające stwierdzić, że wydatki te mogą przyczynić się do powstania przychodu. Dla uznania wydatku za koszt podatkowy nie jest bowiem konieczne wykazanie jego skuteczności (osiągnięcia przychodu), ale jego celowości (dążenie do osiągnięcia przychodu) (Pierwszy Urząd Skarbowy w Gdańsku 7 września 2005r., BP/423-0024/05/BM). Wydatek na przygotowanie wniosku powinien zwiększać wartość początkową środka trwałego, także jeżeli wniosek zostanie odrzucony a podatnik nie otrzyma dotacji (Urząd Skarbowy w Ostródzie, 23 września 2005r., PD/423-2/05).

Na podstawie powyżej zaprezentowanych stanowisk można stwierdzić, że urzÄ™dy skarbowe zasadniczo sÄ… zdania, że wydatek poniesiony na przygotowanie wniosku o dotacjÄ™ może stanowić koszt uzyskania przychodu – czy to bezpoÅ›rednio, czy też poprzez odpisy amortyzacyjne – także w przypadku odrzucenia wniosku. W tym miejscu warto jednak przytoczyć rozstrzygniÄ™cie wydane przez IzbÄ™ SkarbowÄ… w Rzeszowie (26 styczeÅ„ 2006r., IS.I/3-4230/9/05), która zaprezentowaÅ‚a nieco odmienny poglÄ…d, stwierdzajÄ…c, że „koszty usÅ‚ug firmy zewnÄ™trznej przygotowujÄ…cej wniosek o dofinansowanie, opÅ‚ata za weksel skÅ‚adany w zwiÄ…zku z zawarciem umowy o dofinansowanie oraz taksa notarialna z tytuÅ‚u potwierdzenia weksla - jako wydatki zwiÄ…zane z uzyskaniem dotacji - należy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów i nie uwzglÄ™dniać przy ustalaniu dochodu stanowiÄ…cego podstawÄ™ opodatkowania”. Oznacza to w efekcie, że wydatek taki jest kosztem, ale w praktyce nie ma on wpÅ‚ywu na ustalenie podstawy opodatkowania, czyli tak jakby nie byÅ‚ tym kosztem.

Powyższe rozstrzygnięcie IS w Rzeszowie w wcześniej przytoczone stanowiska urzędów skarbowych jasno wskazują na istotę omawianego problemu, tj. z jakim przychodem należy powiązać wydatek na przygotowanie wniosku o dotację. W zaprezentowanych interpretacjach urzędy skarbowe wychodziły bowiem z założenia, że wydatek ten należy powiązać z przychodem osiąganym z działalności operacyjnej, np. zakup środków trwałych przyczynia się do wzrostu produkcji i zwiększenia przychodów ze sprzedaży. IS w Rzeszowie uznała natomiast, że wydatek ten należy powiązać z osiągnięciem przychodu zwolnionego, który w praktyce nie jest uwzględniany w rachunku podatkowym.

Z uwagi na zaprezentowane liczne wątpliwości interpretacyjne podatnikom, ponoszącym koszty przygotowania wniosków o dotację zaleca się wystąpienie do właściwego urzędu skarbowego z wnioskiem o wydanie interpretacji odnośnie podatkowej kwalifikacji tych wydatków.

Interpretacje VAT.pl obejmujÄ… tezy wybranych interpretacji urzÄ™dów, izb skarbowych, wyroków sÄ…dów oraz pisma Ministerstwa Finansów. Publikacje te nie stanowiÄ… porady podatkowej czy prawnej i sÄ… wyÅ‚Ä…cznie odzwierciedleniem stanu faktycznego przedstawionego przez WnioskodawcÄ™ i stanu prawnego obowiÄ…zujÄ…cego w dacie zaistnienia opisanych przez niego zdarzeÅ„. PeÅ‚na treść wybranych interpretacji dostÄ™pna jest na stronach internetowych Ministerstwa Finansów.