Drukarka - odrębny środek trwały, czy część komputera?

Praktycznie wszyscy przedsiębiorcy wykorzystują w działalności gospodarczej takie urządzenia jak komputer, czy drukarka. Wielu z nich ma jednak problem z rozliczeniem podatkowym zakupu tych urządzeń. Wątpliwości budzi bowiem kwestia, czy drukarka stanowi razem z komputerem jeden środek trwały, tzw. zestaw komputerowy, czy też drukarka i komputer są odrębnymi składnikami majątku. Rozstrzygnięcie tej kwestii może mieć duże znaczenie, jeżeli chodzi o zaliczenie wydatku na zakup tych urządzeń do kosztów uzyskania przychodów.

Jeżeli bowiem zestaw komputerowy będzie miał wartość większą niż 3.500 zł, to wydatek na zakup zestawu będzie mógł być zaliczony do kosztów jedynie poprzez odpisy amortyzacyjne. Jeżeli natomiast komputer i drukarka byłyby odrębnymi składniami majątku, to możliwe, że wartość każdego z nich nie przekroczyłaby 3.500 zł. W takich okolicznościach przedsiębiorca ma większe pole manewru, może bowiem:

1. wydatek na ich nabycie zaliczyć bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania, lub
2. dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego w miesiącu oddania ich do używania lub w miesiącu następnym, lub
3. dokonywać odpisów amortyzacyjnych zgodnie ze wszystkimi.

Z punktu widzenia przedsiębiorców korzystniejsze może być więc traktowanie drukarki i komputera jako oddzielnych urządzeń.

Biorąc pod uwagę zasady Klasyfikacji Środków Trwałych można by uznać, że drukarka powinna stanowić razem z komputerem jeden środek trwały. Za podstawową jednostkę ewidencji przyjmuje się co prawda pojedynczy element majątku trwałego. Dopuszczalne jest jednak przyjęcie w ewidencji za pojedynczy obiekt, tzw. obiekt zbiorczy, którym może być np. zespół komputerowy. Zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych "Zespoły komputerowe" maja symbol 491. Zgodnie z KŚT: „Obiektem może być cały zespół służący do przetwarzania informacji złożony z jednostki centralnej i podłączonych do niej fizycznie jednostek zewnętrznych względnie poszczególna maszyna i urządzenie wydzielone w osobne jednostki”. Drukarka stanowi wówczas tzw. urządzenie wyjścia.

Urzędy skarbowe wskazują jednak, że w przedmiotowej sprawie możliwe są 2 rozwiązania, w których podstawowa różnica podlega na tym, czy drukarka jest połączona tylko z jednym komputerem, czy też współpracuje z kilkoma komputerami, tj. drukarka sieciowa (Urząd Skarbowy w Lubaczowie, 9 czerwca 2006r., US.I/413-7/06). W pierwszym przypadku drukarka nie jest samodzielnym urządzeniem, ponieważ aby mogła funkcjonować potrzebuje współpracy z innym urządzeniem - w tym przypadku z komputerem, od którego otrzymuje polecenia. Tylko wzajemne skonfigurowanie tych urządzeń czyni drukarkę zdatną do użytku. Tym samym drukarka jest typowym urządzeniem peryferyjnym (Urząd Skarbowy w Sosnowcu, 18 października 2005r., PD i/415-39/05).

W drugiej sytuacji natomiast, jeżeli drukarka współpracuje z kilkoma komputerami, to zdaniem urzędów stanowi samodzielne zdatne do użytku urządzenie, nie stanowiące części peryferyjnej któregokolwiek z komputerów. W takiej sytuacji nie sposób przypisać wartości drukarki tylko do jednego komputera, dlatego też drukarka powinna stanowić odrębny środek trwały (Świętokrzyski Urząd Skarbowy, 11 sierpnia 2004r., RO/436/159/2004).

W pierwszym wypadku wydatek poniesiony na zakup drukarki nie może być zaliczony ani bezpośrednio w koszty uzyskania przychodu, ani też jako koszt poprzez odpisy amortyzacyjne drukarki, jako samodzielnego środka trwałego. Jedynie drukarka wraz z całym zestawem komputerowym podlega odpisom amortyzacyjnym. Jeżeli natomiast drukarka współpracuje z kilkoma komputerami, stanowi samodzielny składnik majątkowy do którego stosuje się ogólne zasady ustalania wartości początkowej i amortyzowania.

Oczywiście aby drukarka lub zestaw komputerowy stanowiły środek trwały podlegający amortyzacji muszą być spełnione jeszcze dodatkowe warunki, odnośnie wartości początkowej i przewidywanego okresu użytkowania. Jak już była mowa, jeżeli wartość danego składnika majątku nie przekracza 3.500 zł, wówczas przedsiębiorca ma trzy możliwości – zaliczyć wydatek bezpośrednio koszty, jednorazowy odpis amortyzacyjny lub „normalne” odpisy amortyzacyjne. Jeżeli natomiast przewidywany okres użytkowania składnika majątkowego nie przekracza 12 miesięcy, to składnik taki nie stanowi „środka trwałego”, a wydatek na jego nabycie może być zaliczony w koszty na zasadach ogólnych. Przedsiębiorcy powinni jednak pamiętać, że jeżeli będą faktycznie użytkowali taka drukarkę dłużej niż rok, to będą zobowiązani dokonać stosownych korekt.

Jeżeli powyższe warunki są spełnione, wówczas środki trwałe podlegają amortyzacji. Amortyzacji zespołów komputerowych dokonuje się stosując stawkę 30% rocznie. Możliwe jest jednak podwyższenie tej stawki przy zastosowaniu współczynnika nie wyższego niż 2.0. Roczna stawka amortyzacji wyniosłaby wówczas 60%. Zastosowanie tej stawki jest bowiem możliwe, ponieważ komputery bez wątpienia poddane są szybkiemu postępowi technicznemu, ponieważ zastosowane są w nich układy mikroprocesorowe lub systemy komputerowe, spełniające założone funkcje dzięki wykorzystaniu w nich najnowszych zdobyczy techniki. To podatnik decyduje kiedy rozpocznie naliczanie odpisów amortyzacyjnych według podwyższonych stawek, przy czym możliwe są tutaj do wyboru dwie opcje - tj. od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji, lub od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego (Izba Skarbowa w Gdańsku, 10 maja 2005r., BI/005-0785/04; Drugi Urząd Skarbowy w Kielcach, 20 lipca 2004r., OG-005/180/PDI/415/23/04).

Z powyższych uwag wynika, że organy skarbowe są zgodne odnośnie kwalifikacji drukarki jako odrębnego środka trwałego, albo jako części preferencyjnej zespołu komputerowego. Jeżeli więc przedsiębiorca użytkuje drukarkę podłączoną tylko do jednego komputera, to jej wartość powinna zwiększać wartość całego zespołu komputerowego. Jeżeli natomiast drukarka podłączona jest jednocześnie do kilku komputerów (tzw. drukarka sieciowa), to zarówno drukarka, jak i komputer powinny być odrębnymi składnikami majątku.

więcej interpretacji