Pomoc eksperta

Interpretacje podatkowe 2014

Pobierz wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej

Pobierz wniosek o wydanie interpretacji ogólnej

Wynagrodzenie pozaetatowych członków SKO to nie dieta

Wyrok NSA z dn. 20.07.2011r. (II FSK 406/10)

Wynagrodzenie wypłacone pozaetatowym członkom SKO na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych nie jest dietą, a zatem nie może korzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 17 u.p.d.o.f., do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2.280 zł.

 

Zwolnienie przychodu ze sprzedaży nieruchomości w przypadku przeznaczenia ich na cele mieszkaniowe

Wyrok NSA z dn. 12.07.2011r. (II FSK 312/10)

Przytoczone regulacje prawne – art. 28 ust. 2a u.p.d.o.f., art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a. u.p.d.o.f., art. 21 ust. 1 pkt 32 lit e u.p.d.o.f. - dosłownie i jednoznacznie stanowią o przeznaczeniu i następnie wydatkowaniu przychodu uzyskanego ze sprzedaży określonej w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a – c u.p.d.o.f. Warunkiem omawianego zwolnienia podatkowego jest więc wydatkowanie na określony, prawnie znaczący cel, przychodów z określonego, prawnie znaczącego źródła, nie zaś równowartości tych przychodów pochodzącej z innego źródła, aniżeli sprzedaż z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a – c u.p.d.o.f., bo o tym art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a u.p.d.o.f. nie stanowi. Podkreślić należy, że w rozważaniach Sądu nie jest mowa o pieniądzach jako "określonych co do tożsamości" przedmiotach - rzeczach, ale o tym, że przychód ze źródła przychodów z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a – c u.p.d.o.f. powinien być przeznaczony i wydatkowany na cele z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a i z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e u.p.d.o.f., a nie na inne, aniżeli przywołane, cele.

 

Abolicja podatkowa nie eliminuje w całości obowiązku podatkowego

Wyrok NSA z dn. 31.05.2011r. (II FSK 1759/10)

Dla objęcia przychodów działaniem ustawy abolicyjnej nie wystarczy fakt, że są to przychody pochodzące z zagranicznych źródeł. Skoro przychody te podlegają opodatkowaniu tylko i wyłącznie w jednym państwie (państwie rezydencji), to wyłączone jest wobec nich stosowanie jakichkolwiek metod eliminacji podwójnego opodatkowania (…)” Abolicja podatkowa nie powoduje całkowitego zniesienia obowiązku podatkowego, lecz ma służyć przeciwdziałaniu podwójnemu opodatkowaniu podatnika. Ustawa abolicyjna nie ma zastosowania w sytuacji, kiedy dochodzi do wyłączenia dochodów z systemu opodatkowania danego państwa a zastosowanie ustawy abolicyjnej sprowadzałoby się do rezygnacji z opodatkowania.

 

Osoba samotnie wychowująca dziecko a faktyczne wychowywanie

Wyrok NSA z dn. 31.05.2011r. (II FSK 30/10)

Fakt płacenia przez podatnika alimentów oraz ustalenie przez Sąd Rodzinny miejsca zamieszkania dziecka przy jego matce nie może i nie przesądza o tym, kto faktycznie wychowuje dziecko. Tylko przez stały kontakt z dzieckiem możliwe jest jego kształtowanie (wychowywanie). Ustawodawca w art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. świadomie użył zwrotu "samotnie wychowuje", a nie na przykład: "samotnie sprawuje pieczę", który zwrot jest pojęciem szerszym. Na ustalenie kto dziecko wychowuje (a więc kto może skorzystać z preferencyjnego sposobu opodatkowania dochodów za dany rok podatkowy) jest możliwe przy nieograniczonej możliwości zbierania przez organy podatkowe dowodów w postaci opinii szkoły, pedagoga szkolnego, zeznań sąsiadów rodziców dziecka, dowodów potwierdzających uczęszczanie dziecka na dodatkowe zajęcia itp.

 

Podzlecenie w realizacji zadań współfinansowanych z PHARE a zwolnienie z podatku dochodowego

Wyrok NSA z dn. 25.05.2011r. (II FSK 106/10)

Dochód podatnika podlega zwolnieniu z podatku PIT, jeżeli pochodzi ze środków bezzwrotnej pomocy (np. ze środków PHARE), przyznanych przez uprawnione podmioty, a podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowany z tych środków. Warunek „bezpośredniości” jest zachowany, jeżeli podmiot (który otrzymał dochód ze środków bezzwrotnej pomocy) realizuje zadanie przy pomocy innych podmiotów gospodarczych lub też osób przez siebie zatrudnionych. Tym samym podatnik, któremu inny podmiot (ten, który otrzymał środki pomocowe np. z PHARE) powierzył wykonanie poszczególnych czynności programu, nie jest uznawany za podmiot bezpośrednio realizujący ten program. W konsekwencji uzyskany przez nie z tego tytułu dochód nie korzysta ze zwolnienia, o jakim mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o. Znajduje to także potwierdzenie w zwrocie użytym w końcowej części interpretowanego przepisu, wyłączającego ze zwolnienia dochody osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zlecił (bez względu na rodzaj umowy) wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym programem.

 

Podatek liniowy a były pracodawca

Wyrok NSA z dn. 05.05.2011r. (II FSK 2163/09)

Podatnik świadczący usługi na rzecz byłego pracodawcy może utracić prawo do opodatkowania podatkiem liniowym. Dla tej kwestii najistotniejsze będzie nie tyle porównanie poszczególnych czynności podejmowanych w ramach pracy, ale charakteru i zakresu świadczonych usług do charakteru i zakresu obowiązków pracowniczych. Zawarty w art. 9a ust. 3 u.p.d.o.f. zwrot normatywny "odpowiadający czynnościom" odnosi się do przychodów ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, które są takie same (tożsame) jak czynności, które podatnik wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy (por. wyrok NSA z 20 lipca 2010 r., II FSK 516/09, niepubl.). Jeżeli więc czynności, które podatnik wykonywał w ramach stosunku pracy są różne, to nie mogą być jednocześnie tożsame. Nie będą również tożsame w rozumieniu art. 9a ust. 3 czynności, które pokrywają się tylko w części z obowiązkami wynikającymi z umowy o pracę.

 

Zysk z dywidendy a zaliczka na podatek

Wyrok NSA z dn. 05.05.2011r. (II FSK 2126/09)

Jeżeli u akcjonariusza spółki komandytowo - akcyjnej w trakcie roku podatkowego nie powstaje przychód należny, to tym samym niemożliwe jest zastosowanie art. 44 ust. 1 i 3 u.p.d.o.f.(dotyczącego obowiązku wpłacania zaliczki na podatek miesięcznie). Przychód ten powstaje dopiero w momencie powstania roszczenia akcjonariusza o wypłatę dywidendy. Skoro obowiązek wpłacania zaliczki powstaje dopiero z miesiącem, w którym dochód podatnika przekroczył kwotę powodującą obowiązek zapłacenia podatku, to w sytuacji gdy akcjonariusz nie uzyska przychodu (dochodu) w ciągu roku podatkowego, obowiązek zaliczki nigdy nie powstanie. Natomiast uzyskanie przychodu rodzi obowiązek wpłacenia zaliczki za ten miesiąc, w którym dochód powstał i wykazania tego dochodu w zeznaniu rocznym. Analogiczny pogląd, choć dotyczący podatku CIT, wypowiedział NSA w wyroku z 4 grudnia 2009 r., (II FSK 1097/08, https://cbois.nsa.gov.pl).

 

Możliwość utraty opodatkowania dochodów stawką 19% w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą

Wyrok NSA z dn. 05.05.2011r. (II FSK 2163/09)

Kluczowe znaczenie dla możliwości świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy i rozliczania się według podatku liniowego ma zwrot normatywny "odpowiadających czynnościom, które podatnik wykonywał w ramach stosunku pracy". Zwrot ten należy odnieść do czynności powierzonych przez pracodawcę i wykonywanych faktycznie przez pracownika na konkretnym stanowisku pracy, a nie do wszystkich czynności jakie pracownik może wykonywać, np. z racji posiadanych przez niego kwalifikacji, bądź też działań o takim samym lub podobnym charakterze. Dla sprawy najistotniejsze będzie nie tyle porównanie poszczególnych czynności (rozumianych jako działania) podejmowanych w ramach pracy, ale charakteru i zakresu świadczonych usług do charakteru i zakresu obowiązków pracowniczych.

 

Pojęcie „oferty publicznej” dla potrzeb zwolnienia od podatku PIT odpłatnego zbycia papierów wartościowych

Wyrok NSA z dn. 29.04.2011r. (II FSK 2221/09)

Przez ofertę publiczną rozumieć należy taką, która skierowana jest do ogółu ludzi, do nieograniczonego kręgu osób. Aby uznać ofertę za publiczną nie musi ona być zaakceptowana przez ogół, ale każdy z ogółu ma mieć potencjalną możliwość zawarcia umowy na proponowanych warunkach. Pojęcia publicznej oferty nie można utożsamiać ze zdefiniowanym w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754) publicznym obrotem papierami wartościowymi. Tym ostatnim jest proponowanie nabycia, nabywanie lub przenoszenie praw z emitowanych w serii papierów wartościowych przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli proponowanie nabycia skierowane jest więcej niż do 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Jednakże formułując w art. 52 pkt 1 lit. b u.p.d.o.f. warunki zwolnienia wskazano, w odniesieniu do papierów wartościowych, że mają one nie tylko być dopuszczone do publicznego obrotu, ale jednocześnie nabyte na podstawie oferty publicznej (zatem muszą spełniać oba powyżej wskazane warunki). Tym samym pojęcia "dopuszczenie do publicznego obrotu" i "publiczną ofertę" muszą mieć odmienne znaczenie.

Redakcja wyjaśnia: w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. zwolnieniu z podatku podlegały dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabyte na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

 

Sprzedaży energii elektrycznej w postaci "świadectw pochodzenia"

Wyrok NSA z dn. 28.04.2011r. (II FSK 2206/09)

Sprzedaż świadectw pochodzenia energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych (przez spółkę wytwarzającą i sprzedającą energię elektryczną) nie może być traktowana na równi z wytwarzaniem produktu jakim jest energia elektryczna. Mimo istnienia związku pomiędzy przedmiotowymi prawami majątkowymi a wytwarzaną z odnawianych źródeł energią, brak jest podstaw do przyjęcia, iż produkcja energii obejmuje wytwarzanie świadectw pochodzenia. Prawa wynikające ze świadectw pochodzenia nabywają samodzielnego charakteru z chwilą otrzymania świadectwa. Obrót świadectwami pochodzenia nie ma związku z przychodami uzyskanymi z produkcji energii. Przychody z tego tytułu należy zaliczyć do przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f.

 

Fikcyjne faktury a możliwość zaliczenia wydatku do kosztów podatkowych

Wyrok z dn. 28.04.2011r. (II FSK 2169/09)

Posiadana przez podatnika faktura nie zawsze jest dowodem wystarczającym dla potwierdzenia dokonania zakupu i poniesienia opisanego w niej wydatku. W razie wątpliwości co do rzetelności tego dowodu organy podatkowe są uprawnione do żądania od podatnika podania dodatkowych dowodów dokumentujących fakt zaistnienia badanego zdarzenia. W sytuacji zakwestionowania przez organy podatkowe kosztów objętych fikcyjnymi fakturami, ciężar dowodu wykazania faktycznego poniesienia przez podatnika tych wydatków w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą w danym roku spoczywa na podatniku.

Skoro podatnik nie udowodnił dokonania zakupu opisanego w fikcyjnych fakturach jest rzeczą oczywistą, że wydatki te nie mogą być ustalone w drodze szacowania. Szacowanie dochodów w takim przypadku stanowiłoby zalegalizowanie nielegalnych działań podatnika (stąd wydatki te podlegają wykreśleniu z ksiąg, a nie są szacowane dodatkowo przez organ podatkowy – por. art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej, który wskazał, iż organ podatkowy określa podstawę opodatkowania (czyli osiągnięty przez podatnika dochodu) w drodze oszacowania wyłącznie w trzech wypadkach, a żaden z nich tutja nie występuje).

 

Nabycie akcji przez pracowników a przychód ze stosunku pracy

Wyrok NSA z dn. 27.04.2011r. (II FSK 1410/10)

Objęcie lub nabycie na preferencyjnych warunkach akcji spółki brytyjskiej przez pracowników spółki "polskiej" nie stanowi automatycznie elementu warunków pracy i płacy tych pracowników. Refinansowanie (ex post) przez krajową spółkę określonej części wydatków organizowanych przez inną spółkę planów udostępniania akcji podmiotu zagranicznego nie świadczy o tym, że jest to wynikające ze stosunku pracy, w szczególności warunków pracy, płacy i ewentualnie innych świadczeń wymagalnych od pracodawcy, świadczenie ponoszone za uprawnionych pracowników. W takim przypadku "nabycia" akcji nie stanowiącym przychodu ze stosunku pracy, zainteresowana spółka, zgodnie z art. 31 u.p.d.o.f., nie będzie (w tym zakresie) płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu realizowanych świadczeń ze stosunku pracy.

 

Wypłata zysku przedsiębiorstwa zwolniona z opodatkowania

Wyrok z dn. 22.04.2011r. (II FSK 2204/09)

Gdy kwota wypłacona wspólnikowi z tytułu udziału kapitałowego obejmuje dochód opodatkowany oraz odpowiedni ułamek zwiększonej wartości majątku pozostawionego w spółce, to wspólnik otrzymuje wprawdzie przychód, ale przychód ten wolny jest od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f (przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni). Taki przychód nie pochodzi ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 7 (kapitały pieniężne i prawa majątkowe) w związku z art. 18 u.p.d.o.f. Występuje tu przychód pochodzący ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. (pozarolnicza działalność gospodarcza). Zwolnienie od podatku przychodów otrzymanych w związku ze zwrotem wkładu w spółce osobowej obejmuje bowiem zarówno wkład pierwotnie wniesiony, jak i jego zwiększenie, wynikające z pozostawienia w spółce zysków opodatkowanych p.d.o.f. oraz ze wzrostu wartości składników majątku spółki.

 

Wyjazd szkoleniowy a przychód pracownika

Wyrok z dn. 22.04.2011r. (II FSK 2147/09)

W świetle rozważanych uregulowań art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. trudno uznać, że o powstaniu przychodu ze stosunku pracy nie przesądza fakt skorzystania przez pracownika "z oferowanych atrakcji, lecz samo pozostawienie pracownikowi możliwości skorzystania z tych świadczeń (o określonej wartości pieniężnej)". Zapatrywanie takie zdaje się całkowicie abstrahować od woli pracownika korzystania z atrakcji, a ponadto – jeśli wziąć pod uwagę program szkolenia – możliwości realizacji jakiegoś świadczenia. Skoro zatem owe "atrakcje" były bliżej niesprecyzowanym co do wielkości, potencjalnym i warunkowym rodzajem świadczenia, kwalifikowanie ich jako przychodu ze stosunku pracy razi dowolnością zaprezentowanej przez organ udzielający interpretacji oceny.

Stąd tylko konkretne atrakcje w czasie wyjazdu można uznawać za przychód podatkowy. Sam udział lub możliwość udziału pracownika w wyjeździe nie może stanowić dla niego przychodu.

 

Rezygnacja z karty podatkowej po upływie wyznaczonego terminu

Wyrok NSA z dn. 14.04.2011r. (II FSK 2144/09)

Co prawda gdy decyzja w przedmiocie opodatkowania w formie karty podatkowej stała się ostateczna zgodnie z art. 128 Ordynacji podatkowej przysługiwał jej przymiot trwałości. Jednak przepis ten dopuszcza równocześnie możliwość usunięcia tej decyzji z obiegu prawnego w przewidzianych w ustawie przypadkach. Regulacją taką art. 258 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Nakłada on na organ podatkowy, który wydał decyzję w pierwszej instancji, obowiązek stwierdzenia jej wygaśnięcia, jeżeli strona nie dopełniła określonych w przepisach prawa podatkowego warunków uprawniających do skorzystania z ryczałtowych form opodatkowania. Wydana w tym zakresie decyzja wywołała skutki prawne od dnia doręczenia decyzji, której wygaśnięcie się stwierdza.

 

Uchwała NSA a aport do spółki osobowej

Wyrok NSA z dn. 13.04.2011r. (II FSK 2097/09)

W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 14.03.2011 r. (sygn. akt II FPS 8/10) wyjaśniono, że wniesienie przez osobę fizyczną do spółki osobowej (jawnej, komandytowej) wkładu niepieniężnego w postaci udziałów (akcji) w spółce kapitałowej (aportu) — nie stanowi odpłatnego zbycia tych udziałów, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit a u.p.d.o.f. Tym samym otrzymanie udziałów w spółce osobowej w zamian za wkład niepieniężny jest podatkowo obojętny, nie powstaje przychód, który mógłby być opodatkowany. Tylko wniesienie aportu do spółki kapitałowej a nie osobowej, w wyniku którego powstałoby przysporzenie w majątku podatnika generowały przychód do opodatkowania z tytułu art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.

 

Działanie bez wymaganej koncesji a przychody z czynności nie mogących być przedmiotem prawnie skutecznej umowy

Wyrok NSA z dn. 12.04.2011r. (II FSK 2022/09)

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Wprowadzenie tego wyłączenia powodowane było tym, że państwo nie może wyrażać w ten sposób swojej tolerancji dla pewnego rodzaju działalności sprzecznej z prawem. Oceny umowy pod względem jej dopuszczalności należy dokonać z uwzględnieniem treści art. 58 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą, zasadami współżycia społecznego oraz czynności mające na celu obejście ustawy. Tym samym aktualny wydaje się pogląd Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 19 lipca 1973 r. (VI KZP 13/73, OSNKW 1973, nr 9, poz. 104), że przychody pochodzące z czynności, które zostały podjęte bez wymaganego zezwolenia (czy też koncesji), podlegają opodatkowaniu, nie są to bowiem czynności, które nie mogą być w ogóle przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

 

Limit jednorazowej amortyzacji dla wspólnika spółki cywilnej

Wyrok NSA z dn. 12.04.2011r. (II FSK 2042/09)

Wedle brzmienia art. 24a u.p.d.o.f. na spółki cywilne osób fizycznych prowadzące działalność gospodarczą, ustawodawca nałożył obowiązek prowadzenia urządzeń ewidencyjnych, w tym i ewidencji środków trwałych, zawierające informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych, zgodnie z przepisami art. 22a-22o ustawy. Obowiązek prowadzenia ewidencji środków trwałych przez spółkę, a nie przez każdego z jej wspólników, stanowi konsekwencję konstrukcji prawnej majątku spółki cywilnej. Majątek spółki jest bowiem odrębny od majątku osobistego każdego ze wspólników i objęty jest współwłasnością łączną. Z przedstawionych względów odpisy amortyzacyjne od środków trwałych wiązać należy ze spółką cywilną, a nie z jej wspólnikami. Następstwem powyższych ustaleń jest stwierdzenie, że zgodnie z art. 22k ust. 7 w związku z art. 5a pkt 20 u.p.d.o.f. małym podatnikiem może być tylko spółka cywilna, a nie jej wspólnik.

 

Opodatkowanie wynagrodzeń syndyka

Wyrok NSA z dn. 08.04.2011r. (II FSK 2099/09)

Działalność syndyka będącego osobą fizyczną, w zakresie podatku dochodowego, zaliczana jest do źródła przychodów wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. (działalność wykonywana osobiście) w powiązaniu z art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f. (przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej zlecił wykonanie określonych czynności). Tym samym wynagrodzenie syndyka należy zaliczyć do kategorii przychodów określonych w art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f., co wynika wprost z treści powołanego przepisu i nie wywołuje wątpliwości interpretacyjnych. Status syndyka masy upadłości i zakres jego czynności w postępowaniu upadłościowym wskazują, iż istotne elementy, związane z powołaniem i zwolnieniem z tej funkcji oraz zakresem powierzonych przez organy sądowe zadań, odpowiadają w pełni dyspozycji art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f.

 

Opodatkowanie umorzonych odsetek

Wyrok NSA z dn. 08.04.2011r. (II FSK 2116/09)

Umorzenie wymagalnych odsetek stanowi przysporzenie skutkujące powstaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu. Dotyczy to odsetek stanowiących dla kredytodawcy wynagrodzenie za oddanie kredytobiorcy środków pieniężnych do korzystania, jak też umorzenie karnych odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, które wynikają z postanowień umowy i które wiążą strony umowy i które uzyskują byt niezależny od długu głównego. Przysporzenie powstaje w dniu umorzenia tych odsetek przez wierzyciela, bowiem w tej dacie wierzyciel odstępuje od ściągnięcia tej wierzytelności, a tym samym od uszczuplenia majątku dłużnika. Przychodem są bowiem nie tylko aktywa zwiększające majątek podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.

 

Przychód ze sprzedaży przedsiębiorstwa

Wyrok NSA z dn. 01.02.2011r. (II FSK 1704/09)

Do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej zaliczona się również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej. Skoro przepisy nie przewidują odrębnych, szczególnych przepisów dotyczących sprzedaży przedsiębiorstwa, to sprzedaż taką należy traktować jako sprzedaż poszczególnych składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przy sprzedaży przedsiębiorstwa (zorganizowanej części przedsiębiorstwa) zastosowanie ma podany przepis art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. Przychód ze sprzedaży przedsiębiorstwa powinien być więc określony z uwzględnieniem zasad wynikających z treści tego przepisu z odwołaniami w nim zawartymi. Ponadto podatnik ma prawo do zmniejszenia przychodu o koszty odpłatnego zbycia.

 

Koszty uzyskania przychodu dla twórców

Wyrok NSA z dn. 04.02.2011r. (II FSK 1788/09)

Z treści art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f. (dot. sposobu uzyskania kosztów uzyskania niektórych przychodów) nie można wywnioskować nakazu ustalenia wynagrodzenia za rozporządzenie prawami autorskimi w stawce godzinowej czy też obowiązku prowadzenia ewidencji. W tej sprawie brak jest dowodu zarówno wykonania utworów, jak i otrzymania wynagrodzenia za zbycie praw autorskich wobec określenia wynagrodzenia ze stosunku pracy w sposób, który uniemożliwia jednoznaczne określenie, jaka jego część stanowi wynagrodzenie za zbycie tych praw. Wskazano bowiem, że możliwość poświęcenia na pracę twórczą 90 % czasu pracy nie jest jednoznaczna z uzyskaniem rezultatu w postaci utworu, a ponadto pracodawca nie ma obowiązku płacenia odrębnie za nabyte prawa rozporządzania dziełem wykonanym przez pracownika w ramach obowiązków pracowniczych.

 

Wartość rzeczy wynikająca z umowy a jej wartość rynkowa

Wyrok NSA z dn. 08.02.2011r. (II FSK 1769/09)

Opiniom sporządzonym na zlecenie strony nie można przypisać waloru dowodu z opinii biegłego, nawet jeśli sporządzone zostały przez osoby posiadające wiedzę fachową. Sąd Najwyższy przyjął, że opinie sporządzone na zlecenie strony traktować należy jedynie jako wyjaśnienia stanowiące poparcie stanowiska strony, choć z uwzględnieniem wiadomości specjalnych. Opiniom takim wprawdzie przyznaje się walor dokumentów prywatnych, to jednak należy odróżnić tego rodzaju opinie od dowodu z opinii biegłych w rozumieniu powołanych przepisów (w tym wynikających z art. 19 ust. 4 u.p.d.o.f.). Jeżeli zatem w sprawie wymagane są wiadomości specjalne - dowód z opinii biegłego nie może być zastąpiony dowodem z prywatnej opinii.

 

Dwie ulgi budowlane

Wyrok NSA z dn. 09.02.2011r. (II FSK 1796/09)

U.p.d.o.f. zawierała dwie instytucje ulgi podatkowej związane z działalnością budowlaną: (1) tzw. "dużą ulgę budowlaną" (art. 27a ust. 1 pkt 1 lit b/ u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r., która obejmowała sytuację budowy budynku mieszkalnego), (2) tzw. "małą ulgę budowlaną", dotyczącą remontu i modernizacji, uregulowaną (art. 27a ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., w brzmieniu z 2003 r. - zajmowanego na podstawie tytułu prawnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego oraz wpłaty na wyodrębniony fundusz remontowy spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnoty mieszkaniowej, utworzonych na podstawie odrębnych przepisów). Tym samym w roku 2003 i 2004 w systemie prawa obowiązywały dwie instytucje ulgi budowlanej. Czynnikiem różnicującym te ulgi jest - po pierwsze - charakter wykonanych prac (nadbudowa lub rozbudowa domu a remont i modernizacja budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego), zaś - po drugie - istotny jest cenzus czasowy związany z faktem zakończenia bądź niezakończenia budowy. Decydującym kryterium pozwalającym rozgraniczyć te dwa odrębne źródła preferencji podatkowych jest fakt zakończenia budowy budynku mieszkalnego.

 

Przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej

Wyrok NSA z dn. 16.02.2011r. (II FSK 2061/09)

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. źródłem przychodów jest m.in. pozarolnicza działalność gospodarcza, którą strona prowadziła, czerpiąc z niej określone zyski (przychody). Jeśli zatem strona w związku ze sprzedażą nieruchomości uzyskiwała przychody ze źródła ma zastosowania zwolnienie przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f., ponieważ zwolnienie to ma zastosowanie do przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) u.p.d.o.f., a więc do przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w ramach wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., tj. pozarolniczej działalności gospodarczej, to nie w wykonaniu działalności gospodarczej.

 

Zwolnienie od podatku przychodów ze środków pomocowych a pośrednictwo

Wyrok NSA z dn. 16.02.2011r. (II FSK 1838/09)

Aby podatnik mógł skorzystać z przewidzianego zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f., dochody przez niego otrzymane muszą pochodzić ze środków pomocowych, jemu przyznanych, nie zaś środków, otrzymanych przez kolejnego podatnika od osoby, której pomoc taką przyznano. Wskazany przepis stanowi bowiem o dopuszczalnym pośrednictwie jedynie podmiotu upoważnionego do rozdziału środków bezzwrotnej pomocy, a nie pośrednictwie podmiotu, który realizuje cel programu finansowanego ze środków bezzwrotnej pomocy i w tym celu zleca wykonanie jego części innym podmiotom. Sam sposób wypłaty środków finansowych pochodzących z bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej jest kwestią techniczną, która nie ma znaczenia w przypadku instytucji zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. W tym przypadku kluczowe znaczenie ma bowiem ustalenie źródła środków składających się na bezzwrotną pomoc, czyli podmiotu który ostatecznie ponosi ekonomiczny ciężar bezzwrotnej pomocy.

 

Świadczenia rehabilitacyjne a podatek PIT od beneficjenta

Wyrok NSA z dn. 17.02.2011r. (II FSK 1774/09)

Po stronie beneficjenta zachodzi przysporzenie majątkowe, jeżeli może on nieodpłatnie skorzystać ze świadczeń rehabilitacyjnych. Przysporzenie to jest nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., a dochód z tego tytułu nie został zwolniony spod opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ponadto świadczenia od organizacji pożytku publicznego nie zostały bowiem wyłączone spod obowiązywania tej ustawy na podstawie art. 2 ust. 1 tej ustawy. Z literalnej wykładni powołanych przepisów podatkowych wynika zatem, że przeniesienie na beneficjenta własności sprzętu rehabilitacyjnego bądź środków pieniężnych podlega podatkowi od spadków i darowizn, natomiast świadczenia rehabilitacyjne - podatkowi dochodowemu od osób fizycznych.

 

Przesłanki zastosowania zwolnienia podatkowego dochodów ze środków pomocowych

Wyrok NSA z dn. 18.02.2011r. (II FSK 1859/09)

Art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. formułuje dwie przesłanki zwolnienia od podatku dochodów, które wystąpić muszą łącznie. Pierwsza z przesłanek określa podmioty, od których otrzymany dochód podlega zwolnieniu, a więc rządy państw obcych, organizacje międzynarodowe lub międzynarodowe instytucje finansowe oraz podmioty upoważnione do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy, a nadto rodzaje środków, z których wypłacony dochód podlega zwolnieniu (środki bezzwrotnej pomocy, w tym środki programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej oraz programów NATO). Omawiana przesłanka obejmuje również podstawy przyznania środków pomocowych. Natomiast druga przesłanka zwolnienia podatkowego przewiduje wymóg bezpośredniej realizacji przez podatnika celu programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy, z tym że zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca –wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym programem.

 

Zawarcie umowy nie jest podstawą rozliczenia wydatku

Wyrok NSA z dn. 05.01.2011r. (II FSK 1594/09)

Wyrok dotyczył bezzasadnego wyłączenia m.in. wydatków na usługi marketingowe z kosztów uzyskania przychodu w związku z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. W tym zakresie istotne było to, że podatniczka nie przedłożyła żadnych dowodów, z których wynikałoby, że usługi marketingowe zostały wykonane. Ani umowa, ani faktury, ani dyspozycja wypłaty, ani też przesłuchanie podatniczki nie dowodzą wykonania tych usług. To, że zawarto umowę o świadczenie usług marketingowych z firmą nie oznacza jeszcze, że usługa ta została wykonana. Pomiędzy tą umową a kontraktami brak jest wykazanego związku, a więc poniesienie wydatku na działania marketingowe samo w sobie nie dowodzi, że zawarte kontrakty miały w tym wydatku źródło. Sam fakt uzyskania przychodu mógł mieć bowiem źródło w innych zachowaniach niemających żadnego związku z wydatkami marketingowymi.

 

Termin Decyzja o stracie podatkowej nie ulega przedawnieniu

Wyrok NSA z dn. 07.01.2011r. (II FSK 1566/09)

Prawo do wydania decyzji określającej wysokość straty nie ulega przedawnieniu w rozumieniu art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Jeżeli odliczenie straty od dochodu możliwe jest w ciągu kolejnych pięciu lat podatkowych – jak przewidziano to w art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f.– to organy podatkowe mogą określić wysokość straty w takim terminie, w jakim są uprawnione do określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym. Wiąże się to z koniecznością ustalenia podstawy faktycznej takiego rozstrzygnięcia. Elementem tej podstawy faktycznej jest także strata. Zasadniczo więc określenie wysokości straty przez organ podatkowy będzie dotyczył terminu pięciu lat po upływie roku kalendarzowego, w którym upłynął pięcioletni okres, w którym odliczenie straty było możliwe – pod warunkiem, że podatnik stratę powstałą w tym właśnie roku podatkowym rozlicza w pięciu następnych latach.

 

Zwolnienia przedmiotowe

Wyrok NSA z dn. 07.01.2011r. (II FSK 1570/09)

Zakres przedmiotowy podatku dochodowego od osób fizycznych kształtowany jest w znacznej mierze przez zwolnienia przedmiotowe. Oznaczają one, że zdarzenia faktyczne i prawne, które zgodnie z przepisami rozdziału 2 u.p.d.o.f. rodzą obowiązek podatkowy, pozbawione są tego skutku prawnego na mocy określonych przepisów ustawy albo przepisów innych aktów prawnych. W art. 21 wyliczone są przypadki, kiedy to określone przychody, zwolnione są z opodatkowania. I właśnie o takim zwolnieniu od opodatkowania traktuje art. 20 ust. 3 u.p.do.f (wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzeniem mienia, pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania).

 

Najem domków letniskowych jednak z 17% podatkiem

Wyrok NSA z dn. 07.01.2011r. (II FSK 1560/09)

Rozróżnienie najmu dokonywanego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i poza tymi ramami skutkuje zróżnicowaną stawką podatku: w pierwszym przypadku 17% (art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o zryczałtowanym podatku doch. od niektórych przychodów osiąganych przez os. fiz.) a w drugim 8,5% (art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a). Istotnego więc znaczenia nabiera to, czy zawarcie wspomnianej umowy było świadczeniem usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, czy nie. Z kolei ani sezonowa działalność, ani brak wykonywania przez przedsiębiorcę osobiście jakichkolwiek czynności, nie stoi na przeszkodzie uznania prowadzonej działalności za działalność gospodarczą. Sam fakt pośredniczenia spółki w najmie nie przesądza o niemożności przyjęcia, ze najem był usługą wykonywaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

 

Wybór formy opodatkowania dotyczy wszystkich przychodów podatnika

Wyrok NSA z dn. 07.01.2011r. (II FSK 1340/09)

Zgodnie z przyjętą zasadą ciągłości i niezmienności woli podatnika co do opodatkowania dochodu z działalności gospodarczej, opodatkowanie dochodu na zasadach ogólnych obowiązuje w odniesieniu do wszystkich jego dochodów z działalności gospodarczej, osiągniętych zarówno z działalności jednoosobowej, jak i z działalności prowadzonej w formie spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Ponadto generalnie obowiązuje zasada, że jeżeli podatnik raz wyraził wolę co do formy opodatkowania, to żeby zrezygnować z tego sposobu opodatkowania musi złożyć w terminie do dnia 20 stycznia danego roku podatkowego zawiadomienie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tej formy albo o wyborze liniowej formy opodatkowania. Raz dokonany wybór sposobu opodatkowania dotyczy wszystkich form opodatkowania tej działalności.

 

Koszty imprezy integracyjnej

Wyrok z dn. 11.01.2011r. (II FSK 1531/09)

Dla opodatkowania istotne jest to, czy danemu pracownikowi można przypisać konkretny, a nie statystyczny przychód. Nie można bowiem ustalać przychodu pojedynczego pracownika w drodze arytmetycznego działania polegającego na podzieleniu kosztów imprezy integracyjnej przez liczbę pracowników biorących w niej udział.

 

Diety w delegacji nie są źródłem oszczędności

Wyrok NSA z dn. 11.01.2011r. (II FSK 1641/09)

Co do zasady diety wypłacane w związku z podróżami służbowymi nie stanowią dla podatnika - osoby fizycznej źródła istotnych oszczędności, które mogłyby pokryć wydatki poniesione przez tę osobę w roku podatkowym. Podobnie rzecz się ma z rozliczaniem przejazdów służbowych, dokonywanych samochodem prywatnym – wypłacane kwoty mają stanowić rekompensatę za zużycie prywatnego samochodu. Zdarza się co prawda, że diety delegacyjne mogą być dla pobierającego je pracownika źródłem pewnych oszczędności, niemniej ciężar udowodnienia, że takie oszczędności były faktycznie czynione oraz jaki był ich efekt kwotowy, spoczywa na skarżącym, podczas gdy ocena przedstawionych przez niego dowodów należy do organów podatkowych. Stąd kwota diet z delegacji nie może stanowić źródła uzyskania przychodów, na jakie powołuje się podatnik w przypadku ustalania przychodów z nieujawnionych źródeł lub przychodów nie znajdujących pokrycia w źródłach ujawnionych.

 

Przychody z umów menedżerskich

Wyrok NSA z dn. 12.01.2011r. (II FSK 1631/09)

Bez względu na to, czy umowy menedżerskie zostaną zawarte w ramach działalności gospodarczej, czy też poza nią, przychody z tytułu ich wykonywania będą zaliczane do przychodów z działalności wykonywanej osobiście i opodatkowane według jednakowych zasad. Zasady te wyłączają możliwość kwalifikowania przychodów z umów menedżerskich, nawet tych, które są zawierane w ramach działalności gospodarczej, jako przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Tym samym podlegają one opodatkowaniu według skali proporcjonalnej stawką 19% wskazanej w art. 30c ust. 1 ustawy.

 

Ulga podatkowa dotycząca budowy lokali na wynajem

Wyrok NSA z dn. 12.01.2011r. (II FSK 1580/09)

W sprawie braku analizy dokumentów stanowiących podstawę do odliczenia w danym roku podatkowym, wydatków na budowę domu, ich dat i opisu rodzaju wydatków dane te winny być skonfrontowane z dziennikiem budowy obiektu. Zasadne były więc zarzuty skargi, iż nie przeprowadzono wszystkich dowodów w tym tych, a w konsekwencji nie ustalono daty od której budynek mieszkalny został zmieniony na użytkowy. Tym samym stan faktyczny sprawy dotyczący zastosowania ulgi podatkowej, który nie ujawniał danych faktograficznych, stanowiących o prawach podatnika w przedmiocie tej ulgi był stanem faktycznym ustalonym wadliwie.

 

Brak opodatkowania objęcia akcji a miejsce siedziby spółki

Wyrok NSA z dn. 14.01.2011r. (II FSK 1555/09)

Z treści przepisu art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. (dotyczącego nieopodatkowania dochodu z tytułu nabycia akcji) ustawy nie wynika, aby adresatem zawartej w nim normy prawnej był podatnik obejmujący akcje wyłącznie w spółce mającej siedzibę na terenie Polski. Skoro zatem ten przepis ograniczenia w omawianym zakresie nie przewiduje, z jego dobrodziejstwa może skorzystać także podatnik, który obejmie akcje w spółce mającej siedzibę za granicą. Wskazany przepis ustawy zawiera warunek, iż dotyczy podatnika będącego osobą uprawnioną do objęcia akcji na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki. Wobec tego uchwałę w tym przedmiocie musiał wcześniej podjąć organ spółki z siedzibą za granicą, będący walnym zgromadzeniem.

 

Ustalanie wartości początkowej środków trwałych

Wyrok NSA z dn. 14.01.2011r. (II FSK 1612/09)

Wartość początkową środków trwałych wybudowanych systemem gospodarczym podatnik (skarżący) powinien ustalić w oparciu o koszty ich wytworzenia. Natomiast co mieści się w tych kosztach wytworzenia wymienia regulacja zawarta w art. 22g ust. 4 w związku z art. 22g ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. Nieprawidłowe jest natomiast ustalenie wartości początkowej środków trwałych dla celów ich amortyzacji na podstawie wyceny dokonanej przez biegłego.

 

Zarabiasz ‘na czarno” – dokumentuj wydatki i przychody

Wyrok NSA z dn. 14.01.2011r. (II FSK 1534/09)

Wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ustala się w oparciu o art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Z tego przepisu nie wynika jednak dla organów podatkowych obowiązek poszukiwania faktycznego źródła, z którego zostały pokryte wydatki. Przepis zawiera bowiem w swojej treści konstrukcję domniemania prawnego. Opodatkowanie w tym wypadku opiera się na domniemaniu istnienia dochodu z nieujawnionych źródeł w sytuacji, gdy podatnik nie wyjaśni w sposób przekonujący źródeł pokrycia wydatków w kwocie przekraczającej znacznie ujawnione dochody. Wymóg prezentacji dowodu to wymóg materialnoprawny, który determinuje sytuację podatnika na gruncie prawa podatkowego, a jednocześnie przesądza o treści późniejszego rozstrzygnięcia.

 

Dochód wspólników w związku z przekształceniem spółki

Wyrok NSA z dn. 14.01.2011r. (II FSK 1558/09)

Odnosząc się do art. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 24 ust. 5 u.p.d.o.f. pojęcia "faktycznie uzyskany" i momentu uzyskania tego dochodu należy stwierdzić, że samo przekształcenie spółki kapitałowej w spółkę osobową nie oznacza postawienia do dyspozycji wspólników niepodzielonego dochodu znajdującego się do tego czasu na funduszu zapasowym spółki przekształcanej. Niepodzielony zysk stanowiący majątek spółki kapitałowej, w wyniku przekształcenia w spółkę osobową staje się majątkiem spółki przekształconej a następuje jedynie przeniesienie tej części majątku spółki z kapitału zapasowego na kapitał podstawowy. Tego rodzaju zmiana nie oznacza zaś, że w takim wypadku wspólnicy faktycznie uzyskali dochód z udziału w zyskach osób prawnych. Brak jest podstaw do uznania, że z momentem rejestracji spółki przekształconej wspólnicy uzyskują dochód podlegający opodatkowaniu ze źródła przychodów, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 24 ust. 5 u.p.d.o.f.

 

Przychód ze zbycia nieruchomości a odstąpienie od umowy

Wyrok NSA z dn. 14.01.2011r. (II FSK 1547/09)

Sprawa dotyczyła ustalenia, czy rzeczywiście podatnik uzyskał przychód ze sprzedaży nieruchomości, gdy przez umowę sprzedaży zbył nieruchomość, a później złożył przed notariuszem oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży. Odstąpienie to spowodowane było nie uiszczeniem przez nabywcę ceny ustalonej w umowie w przewidzianym terminie. W tej sytuacji nie sposób przypisać podatniczce uzyskania jakiegokolwiek przychodu ze zbycia przedmiotowej nieruchomości, jakkolwiek forma przejęcia przez podatniczkę z powrotem nieruchomości budzi zastrzeżenia. Jednakże organ podatkowy winien powyższą transakcję ocenić w kategoriach wynikających wprost z przepisu ustawy podatkowej tzn. czy faktycznie podatniczka uzyskała z tego tytułu przychód.

 

Zwolnienie świadczeń przyznawanych żołnierzom służącym zagranicą

Wyrok NSA z dn. 17.01.2011r. (II FPS 5/10)

Dla wykładni artykułu 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. istotny jest wniosek, że dwie grupy żołnierzy zawodowych (wymienionych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) odnoszą się do tych żołnierzy, którzy równocześnie mają jedną cechę wspólną - pełnienie zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa polskiego. Tym samym opisywane zwolnienie w brzmieniu dotyczącym lat 2005-2008 miało zastosowanie do żołnierzy pełniących wojskową służbę za granicą, jeżeli realizowali cele, o których mowa w tym przepisie, niezależnie od tego, czy wchodzili w skład jednostki użytej poza granicami RP. Sam ustawodawca dostrzegł jednak niedociągnięcia legislacyjne w procesie wprowadzania niniejszego zwolnienia, bowiem z dniem 1 stycznia 2011 r. dotychczasowa treść art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. uległa zmianie.

 

Metody określania wielkości dochodu a zamiar prowadzenia ksiąg

Wyrok NSA z dn. 17.01.2011r. (II FPS 2/10)

Jeżeli podatnik uzyskujący przychody z działów specjalnych produkcji rolnej zgłosi zamiar prowadzenia ksiąg, na mocy art. 24a ust. 2 u.p.d.o.f. przyjmuje na siebie obowiązek ich prowadzenia, z wszelkimi konsekwencjami tak co do rodzaju ksiąg, które prowadzić powinien, jak i skutków w wypadku uchybienia temu obowiązkowi. Podatnik taki może prowadzić zarówno podatkową księgę przychodów i rozchodów, jak i księgi rachunkowe, ale w przypadku osiągnięcia przychodów przekraczających limit określony w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości – ma obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych. Jednocześnie nie do przyjęcia jest stanowisko, że w przypadku, gdyby podatnik zgłosił zamiar prowadzenia ksiąg, ale w rzeczywistości ich nie prowadził, uzyskany przez niego dochód z działów specjalnych produkcji rolnej należy ustalać przy zastosowaniu norm szacunkowych. Brak dostatecznych podstaw normatywnych, które usprawiedliwiałyby przyznanie podatnikowi możliwości swobodnego manipulowania metodami określania wielkości dochodu po zgłoszeniu zamiaru prowadzenia ksiąg przez powoływanie się na ich faktyczne prowadzenie lub nieprowadzenie, w zależności od osiągniętego wyniku gospodarczego. Przyjęcie takiej wykładni dyskryminowałoby podatników wywiązujących się z obowiązku prowadzenia ksiąg

 

Zbycie nieruchomości a zasady opodatkowania

Wyrok NSA z dn. 18.01.2011r. (II FSK 1587/09)

Dla ustalenia, który z reżimów prawnych w przedmiocie opodatkowania przychodu (dochodu) ze sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych znajduje w sprawie zastosowanie, decyduje data nabycia tych nieruchomości albo praw. Podatnicy dokonujący bowiem sprzedaży nieruchomości lub praw wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c u.p.d.o.f. nabytych przed 31 grudnia 2006 r. objęci byli reżimem prawnym sprzed 1 stycznia 2007 r. zarówno w odniesieniu do wysokości podatku, sposobu rozliczenia oraz zasad korzystania ze zwolnień (ulg podatkowych). Z kolei w stosunku do nieruchomości nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., stosuje się zasady określone w ustawie zmienianej, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r. Widać więc konsekwencję w poczynaniach ustawodawcy, który zadbał o sprecyzowanie reguł niezbędnych dla ustalenia, jaki reżim prawny (jakie przepisy) ma zastosowanie w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości (prawa) w zmienionym stanie prawnym.

 

Ustalenie wartości przychodu ze zbycia udziałów

Wyrok NSA z dn. 19.01.2011r. (II FSK 1691/09)

Dla potrzeb ustalenia wartości przychodu określonego w art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. (za przychód z kapitałów pieniężnych uznaje się nominalną wartość udziałów w spółce lub wkładów w spółdzielni) ma zastosowanie wyłącznie zdanie pierwsze art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f., zgodnie z którym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszonej o koszty odpłatnego zbycia. Z kolei w przypadku przychodu z tytułu objęcia udziałów w spółce w zamian za wkład niepieniężny jest to wartość nominalna tych udziałów określona w umowie, pomniejszona o koszty nabycia wkładu niepieniężnego. Skoro zatem za koszt uzyskania przychodów w wypadku zbycia udziałów lub akcji uznaje się tylko ich nominalną wartość z dnia ich objęcia, nieuzasadnione byłoby odmienne określanie ich wartości w celu określenia przychodu powstałego z tytułu objęcia tych udziałów lub akcji. W związku z tym organy podatkowe nie mają umocowania do określenia wartości tych udziałów adekwatnie do ich wartości rynkowej, wynikającej z oceny biegłego lub biegłych.

 

Zaliczenie kaucji gwarancyjnej w kosztach w metodzie memoriałowej

Wyrok NSA z dn. 19.01.2011r. (II FSK 1546/09))

Prawidłowa wykładnia art. 22 ust. 5c u.p.d.o.f. (dotyczącego sposobu potrącania kosztów uzyskania przychodów innych niż koszty bezpośrednie) wymaga ustalenia znaczenia zwrotu "kosztów dotyczących okresu przekraczającego rok podatkowy". W sprawie niniejszej kaucja gwarancyjna warunkowała możliwość zawarcia umowy leasingu oraz wydania przedmiotu leasingu. Miała więc w istocie charakter samoistny nieprzypisany do poszczególnych rat leasingowych. Nie można więc zasadnie twierdzić, że dotyczyła ona okresu na jaki umowa leasingu została zawarta, a więc okresu przekraczającego rok podatkowy. W takim przypadku dla potrzeb podatkowych kaucja gwarancyjna powinna zostać zaliczona do kosztów jednorazowo, bez konieczności rozliczania jej w czasie.

 

Ustalanie przychodu podatnika przez organ podatkowy

Wyrok NSA z dn. 25.01.2011r. (II FSK 1664/09)

Jak wynika z art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. konstrukcja przychodów ze źródeł nieujawnionych lub nieznajdujących pokrycia w źródłach ujawnionych opiera się na przyroście aktywów podatnika, jak również na wysokości jego wydatków. Organ podatkowy wysokość przychodu podatnika ustala na podstawie znamion zewnętrznych, tj. wydatków świadczących o sytuacji ekonomicznej podatnika. W tym celu przyrównuje wysokość wydatków, jakie podatnik poniósł w ciągu roku podatkowego, do uzyskanych przychodów, zarówno opodatkowanych, jak i zwolnionych z opodatkowania, oraz zasobów finansowych, które zgromadził wcześniej, pod warunkiem jednak, że pochodzą one ze źródeł przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

 

Czym jest przychód nieujawniony

Wyrok NSA z dn. 25.01.2011r. (II FSK 1656/09)

Przychód nieujawniony, o którym mowa w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. występuje, gdy w toku postępowania ujawniony zostanie wcześniej ukryty przedmiot opodatkowania, a więc przychód, natomiast nie zostanie ujawnione źródło tego przychodu. Przychodem nieujawnionym jest więc taki przychód, który nie ma uzasadnienia w znanych organom podatkowym źródłach przychodów oraz którego nie można powiązać z żadnym znanym źródłem przychodu. Można natomiast wyliczyć jego wysokość stosując normy art. 20 ust. 3 ustawy podatkowej. Wskazanie źródła przychodu oraz zgromadzonego mienia, które można wykorzystać wskazując na finansowanie wydatków lat następnych, jest obowiązkiem podmiotu wobec którego postępowanie jest prowadzone.

 

Postępowanie podatkowe w sprawie stwierdzenia nadpłaty

Wyrok NSA z dn. 25.01.2011r. (II FSK 1535/09)

Obowiązkiem organów podatkowych rozstrzygających wniosek podatnika o stwierdzenie nadpłaty w konkretnych, wskazanych przez niego okolicznościach faktycznych, jest ustalenie czy przedstawione we wniosku podatnika argumenty czynią zasadnym jego wniosek o stwierdzenie nadpłaty na gruncie obowiązujących przepisów ustawy podatkowej. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty nie może ograniczać się do zbadania okoliczności istotnych z punktu widzenia jednej, chociażby wyraźnie wskazanej przez podatnika we wniosku, podstawy stwierdzenia nadpłaty. Z kolei uzasadnienie decyzji nie powinno się sprowadzać do konkluzji, że zwolnienie, na które podatnik się powołał, jego nie dotyczy, w sytuacji, gdy ujawnione w nim okoliczności wskazują na możliwość uzyskania zwolnienia na innej podstawie - przewidzianej w obowiązującej ustawie podatkowej.

 

Udokumentowanie darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze Kościoła

Wyrok NSA z dn. 25.01.2011r. (II FSK 1645/09)

W przypadku darowizny przekazanej na cele wskazane w przepisie art. 26 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.( tj. na działalność pożytku publicznego, która to działalność w oparciu o przepisy ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, może być prowadzona także przez instytucje kościelne) odliczenie kwoty darowizny od podstawy opodatkowania możliwe jest jeżeli darowizna udokumentowana jest dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. Tym samym możliwość skorzystania z przewidzianej we wspomnianym artykule ulgi podatkowej jest uzależniona od przedstawienia przez podatnika konkretnego dowodu świadczącego, że darowizna faktycznie miała miejsce w deklarowanej wysokości, a tym dowodem jest bankowy dowód wpłaty dokonany przez darczyńcę.

 

Udokumentowanie darowizn na cele charytatywno-opiekuńcze Kościoła

Wyrok NSA z dn. 25.01.2011r. (II FSK 1645/09)

W przypadku darowizny przekazanej na cele wskazane w przepisie art. 26 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.( tj. na działalność pożytku publicznego, która to działalność w oparciu o przepisy ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, może być prowadzona także przez instytucje kościelne) odliczenie kwoty darowizny od podstawy opodatkowania możliwe jest jeżeli darowizna udokumentowana jest dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. Tym samym możliwość skorzystania z przewidzianej we wspomnianym artykule ulgi podatkowej jest uzależniona od przedstawienia przez podatnika konkretnego dowodu świadczącego, że darowizna faktycznie miała miejsce w deklarowanej wysokości, a tym dowodem jest bankowy dowód wpłaty dokonany przez darczyńcę.

 

Zwolnienie z podatku przychodów ze sprzedaży nieruchomości

Wyrok NSA z dn. 25.01.2011r. (II FSK 1665/09)

Błędnie przyjęto, że art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. (dotyczący zwolnień z podatku) nie wymaga żadnych innych warunków skorzystania ze zwolnienia podatkowego, prócz tego, aby w ciągu dwóch lat od zbycia podatnik nabył inną nieruchomość. Otóż z treści przepisu wynika ponadto, że poza tym warunkiem niezbędne jest spełnienie jeszcze innego warunku, którego spełnienie jest warunkiem zastosowania zwolnienia. Przepis stanowi bowiem, "iż wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych (...), w części wydatkowanej (..)" . Ustawodawca wiąże więc przychód uzyskany ze sprzedaży z jego wydatkowaniem. Innymi słowy ustawodawca preferuje w ten sposób lokowanie zasobów uzyskanych z tego źródła przychodu na zaspakajanie potrzeb mieszkaniowych podatnika i jego rodziny.

 

Przedmiot opodatkowania podatkiem PIT

Wyrok NSA z dn. 26.01.2011r. (II FSK 1745/09)

Co do zasady, dla ustalenia wielkości przychodów osiąganych przez podatnika, przedmiot działalności z jakiej one faktycznie wynikają nie ma znaczenia. Organ podatkowy, ustalając, czy zaistniał przedmiot opodatkowania, nie musi udowadniać, że podatnik wykazał w swoim zeznaniu podatkowym przychody w kwocie niższej niż w rzeczywistości uzyskał, ewentualnie, że uzyskując przychody, w ogóle ich nie wykazał. Postępowanie prowadzone przez organ wymiarowy skupione jest przede wszystkim na stwierdzeniu, czy poniesione wydatki przekraczają zeznany dochód podatnika. Taki to przedmiot opodatkowania próbuje ustalić organ podatkowy.

Interpretacje VAT.pl obejmują tezy wybranych interpretacji urzędów, izb skarbowych, wyroków sądów oraz pisma Ministerstwa Finansów. Publikacje te nie stanowią porady podatkowej czy prawnej i są wyłącznie odzwierciedleniem stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia opisanych przez niego zdarzeń. Pełna treść wybranych interpretacji dostępna jest na stronach internetowych Ministerstwa Finansów.

Najlepiej dopasowane oprogramowanie dla firm
Sam wybierz, czego potrzebujesz do prowadzenia biznesu
SKP® – prosty program księgowy na start
KLIKNIJ TUTAJ >>>


Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz
Drukuj