Pomoc eksperta

Interpretacje podatkowe 2014

Pobierz wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej

Pobierz wniosek o wydanie interpretacji ogólnej

Podatek VAT w interpretacjach

Zwolnienie z podatku VAT usług medycznych i zdrowotnych

Nowelizacja z kwietnia 2011 r. spowodowała wiele zamieszania w stosowaniu odpowiednich stawek podatku VAT, obejmując zwolnieniem m.in. usługi medyczne. Obowiązujący po tej dacie zakres zwolnień był dwukrotnie zmieniany, stąd też podatnicy – lekarze i specjaliści służby zdrowia często borykają się z problemem naliczenia właściwej stawki VAT w związku ze świadczonymi usługami.

Zwolnienie z VAT obejmuje przede wszystkim usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze.

Problemem pozostaje prawidłowe definiowanie zakresu działań służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Jak się okazuje wydanie orzeczenia o stanie zdrowia, które jest wymagane przez osobę trzecią jako warunek wykonywania działalności zawodowej lub wykonywania określonej czynności zależnej od pełnej fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby nie stanowi takiej formy działalności. Stąd też z podatku VAT nie są zwolnione usługi wydawania zaświadczeń o braku przeciwwskazań do zatrudnienia na stanowisku strażnika w banku, czy konwojenta gotówki, jak i kandydatów na myśliwych (IPTPP1/443-129/12-4/AK, 2012.05.14, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi). Podobnie zwolnieniu nie podlega wydawanie zaświadczeń dla osób ubiegających się o wydanie licencji oraz posiadających licencję pracownika ochrony, czy detektywa, a także badania lekarskie i psychologiczne osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy, o odzyskanie zatrzymanego przez policję prawa jazdy (np. z powodu uczestnictwa w wypadku drogowym, przekroczenie punktów, jazdy pod wpływem alkoholu, posiadania orzecznictwa o inwalidztwie), por. IPTPP1/443-129/12-4/AK, 2012.05.14, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi).

Dostawa towarów i świadczenie usług ściśle związanych z usługami medycznymi również zwalnia się z podatku VAT. Stąd też wykonywanie usług wydawania prześwietleń na kliszy służy zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Zdjęcie RTG stanowi integralną część opieki medycznej nad pacjentem, bez której nie może oczywiście być mowy o ochronie, w tym o utrzymaniu bądź przywróceniu dobrego stanu zdrowia osób (IPTPP1/443-131/12-4/AK, 2012.05.14, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi). Niemniej jednak zauważyć można, że wszędzie tam, gdzie nie ma bezpośredniego związku z leczeniem – nie ma prawa do zastosowania zwolnienia z VAT. Jeśli głównym celem usług nie jest ochrona, w tym zachowanie lub odtworzenie zdrowia, ale np. sporządzenie wyciągu, odpisu lub kopii dokumentacji medycznej, nie będzie miało zastosowanie zwolnienie od podatku. Stąd też wydawanie kopii dokumentacji chorobowej nie jest zwolnione z VAT. W ramach świadczonej odpłatnie usługi sporządzenia kopii i wydania dokumentacji medycznej nie jest diagnozowana bowiem żadna choroba i nie jest wykonywana żadna czynność terapeutyczna sensu stricto. Jedynie oryginał karty informacyjnej z leczenia szpitalnego (w przypadku usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia) jest dokumentem, którego wydanie korzysta ze zwolnienia od podatku VAT (na mocy art. 43 ust. 1 pkt 18) jako „świadczenie usług ściśle związanych z usługami w zakresie opieki medycznej, służącej profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia” IPTPP1/443-128/12-4/AK, 2012.05.14, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi. Podobnie badania psychologiczne kierowców i innych grup zawodowych wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej, nie korzystają ze zwolnienia od podatku. Tym samym ww. czynność winna zostać opodatkowana stawką podstawową w wysokości 23% (IPTPP2/443-62/12-5/JS, 2012.04.19, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi). Podobnie zwolnienie nie obejmuje usług polegających na przeprowadzeniu badań wraz z wydaniem zaświadczenia o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy osób niepełnosprawnych (IBPP3/443-99/11/JP, 2012.04.13, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach). Jednak już wykonanie badań medycznych takich jak badania profilaktyczne dla osób bezrobotnych kierowanych na kursy doskonalące, po zakończeniu których osoby te podejmują pracę u konkretnego pracodawcy, wykonywane w ramach medycyny pracy stanowi integralną część opieki medycznej nad pacjentem, bez której nie może oczywiście być mowy o ochronie, w tym o utrzymaniu bądź przywróceniu dobrego stanu zdrowia osób , a w konsekwencji - korzysta ze zwolnienia z VAT (IBPP4/443-1721/11/EJ, 2012.02.27, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach). Podobnie ze zwolnienia korzystają usługi medycyny pracy tj., wykonywanie badań profilaktycznych wstępnych, okresowych, kontrolnych oraz szczepień ochronnych stanowi integralną część opieki medycznej nad pacjentem, rozumianej jako zespół czynności – funkcjonalnie skierowanych na utrzymanie bądź przywrócenie dobrego stanu zdrowia – obejmujących na wstępie czynności polegające na obserwacji i badaniu, a następnie ewentualnie na diagnozie i leczeniu (ILPP1/443-1345/11-2/AWa, 2012.01.16, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu). Zwolnieniu nie podlegają natomiast analizy medyczne mające cel wyłącznie ekspercki czy dowodowy. W związku z tym badania osób zatrzymanych lub doprowadzonych do wytrzeźwienia, w celu wydania zaświadczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań medycznych do zatrzymania i umieszczenia ww. osób w pomieszczeniu dla zatrzymanych podlegają opodatkowaniu podstawową stawką podatku VAT (IPPP3/443-194/12-2/RD, 2012.04.11, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie).

Podatnicy powinni jednak precyzyjnie przyglądać się każdej wykonywanej usłudze. Przykładowo usługi dermabrazji chemicznej/peelingu medycznego, mezoterapii i epilacji nie są usługami służącymi profilaktyce, zachowaniu, przywracaniu, ratowaniu i poprawie zdrowia i nie korzystają ze zwolnienia z podatku VAT, mimo że inne usługi dermatologiczne i kosmetyczne – jak usługi leczenia zmian naczyniowych, usuwania zmian skórnych, biopsji i dermatoskopii komputerowej – można już zaliczyć do korzystających ze zwolnienia (IPPP1/443-1692/11-2/JL, 2012.02.28, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie).

Dla stosowania zwolnienia nie ma znaczenia fakt objęcia ubezpieczeniem obowiązkowym klienta czy wykonywanie tych czynności na zlecenie innego lekarza – ważny jest cel zdrowotny usługi. Stąd też przy podejmowaniu czynności stomatologii estetycznej, typu scalling, piaskowanie, zastosowanie znajdzie podstawowa stawka VAT. Podobnie sytuacja ma się do usług kosmetologii.

Zwolnieniu z VAT podlegają natomiast szczepienia (zarówno sama szczepionka jak i usługa szczepienia) w części refundowane przez NFZ – szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, poliomyelitis i zakażeniom wywoływanym przez Haemophilus influenzae typu b, za którą PZOZ pobiera odpłatność w związku z faktem, iż jest to szczepionka skojarzona (w przypadku szczepienia normalną szczepionką zachodzi konieczność kilkukrotnego kłucia dzieci, zaś w przypadku szczepionki skojarzonej wykonuje się jedną iniekcję), por. IPTPP1/443-130/12-4/AK, 2012.05.14, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi. Zwolnienie obejmuje również szczepienia rekomendowane lecz nierefundowane przez Ministerstwo Zdrowia – między innymi szczepionki przeciwko zmianom przedrakowym (nieprawidłowy rozrost komórek) oraz rakowi szyjki macicy, ospie wietrznej, rotawirusom, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, chorobie inwazyjnej i ostremu zapaleniu ucha środkowego (szczepionki te podawane są w formie zawiesiny doustnej lub poprzez dokonanie iniekcji). W obu przypadkach celem jest zapobieganie ewentualnym problemom zdrowotnym ludzi poprzez zwiększenie odporności na określone choroby stanowią jeden z głównych elementów profilaktyki.

Zwolnione z VAT pozostają także usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, świadczone na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich przedsiębiorstw, w których wykonywana jest działalność lecznicza.

W przypadkach stosowania zwolnień, zastosowanie znajdują one do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanymi przez podmioty świadczące usługi podstawowe. Zwolnienie nie znajdzie zastosowania, gdy dostawa towarów lub świadczenie usługi związanej ściśle z usługą medyczną:

  • nie jest niezbędna do wykonania usługi podstawowej,
  • jej głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Warto zwrócić uwagę, że na przykład sprzedaż okularów korekcyjnych, które mieszczą się w definicji wyrobu medycznego na podstawie ustawy o wyrobach medycznych i są dopuszczone do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlega opodatkowaniu podatkiem VAT stawką 8%, nie znajdzie tu natomiast zastosowania zwolnienie z podatku VAT (IPTPP2/443-86/12-4/PR, 2012.04.27, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi). Należy też pamiętać, że dla towarów medycznych zastosowanie ma stawka 8% VAT. Jest to jednak stawka obniżona, stosowania wyłącznie do tego rodzaju dostaw, a nie dostaw z nimi związanych. Stawka obniżona nie może na przykład mieć zastosowania do elementów dodatkowych w postaci usług elektrycznych i sieciowych służących zorganizowaniu właściwych warunków do eksploatacji sprzętu medycznego (por. ITPP2/443-1113/10/12-S/MD, 2012.02.14, Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy).

Natomiast już usługi perfuzyjne świadczone na rzecz szpitali, polegające na prowadzeniu krążenia pozaustrojowego krwi pacjenta w trakcie operacji serca, która wymaga na czas zabiegu wstrzymania jego akcji, czyli jego unieruchomienia. Usługi takie stanowią bowiem usługi medyczne służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia (ILPP2/443-151/12-2/MN, 2012.04.24, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu).

Ponadto zwolnienie z podatku VAT dotyczy również usług w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:

a) lekarza i lekarza dentysty,

b) pielęgniarki i położnej,

c) medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654),

d) psychologa.

Szczególnie dużo problemów sprawia definiowanie usług medycznych. Przykładowo, do usług medycznych zaliczać można działalność dietetyka, stąd prowadzenie usług medycznych w poradni żywieniowo – dietetycznej korzysta ze zwolnienia z VAT. Warto zwrócić uwagę, że zawód dietetyka nie został dotychczas objęty unormowaniami odrębnych aktów prawnych. Został on jednak wymieniony na równi z innymi zawodami medycznymi w szeregu przepisów związanych z ochroną zdrowia, a ponadto kształcenie tego rodzaju specjalistów podjęły uczelnie wyższe, w których funkcjonują wydziały i kierunki dietetyki w formie 5-letnich studiów magisterskich i 3-letnich studiów licencjackich (IPTPP1/443-149/12-4/MS, 2012.05.09, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi). Podobnie zajęcia z logopedii oraz gimnastyki korekcyjnej służą profilaktyce, przywracaniu i poprawie zdrowia i są wykonywane przez osoby wykonujące inny zawód medyczny (IPPP3/443-220/11/12-10/S/JK, 2012.05.08, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie). Zwolnienie zastosować może również osoba świadcząca usługi dietetyczne w poradni diabetologicznej dla osób chorych na cukrzycę, dla dzieci z otyłością i nadwagą, dla osób ze schorzeniami dotyczącymi zespołu metabolicznego oraz dla innych osób bez nadwagi (IPTPP1/443-10/12-4/MS, 2012.03.29, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi). Warunkiem jest zawsze legitymowanie się posiadaniem uprawnień zawodowych przy wykonywaniu określonego rodzaju działalności gospodarczej – uprawnień medycznych. Stąd też np. znachor lub osoba świadcząca usługi masażu na wsi bez wymaganych uprawnień z takiego zwolnienia nie skorzysta.

Zwolnieniu podlega również odsprzedaż usług medycznych, jeżeli usługi te zostały nabyte przez podatnika we własnym imieniu ale na rzecz osoby trzeciej od podmiotów, które korzystają z powyższych zwolnień. Stąd też niektóre z usług turystyki medycznej mogą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania - usługi nabyte we własnym imieniu ale na rzecz osoby trzeciej od podmiotów medycznych, będą korzystały ze zwolnienia od podatku, a nabyte usługi turystyki od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty, będą opodatkowane na zasadzie marży wg stawki 23%, IPPP2/443-1243/11-6/IG, 2012.02.14, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie). Zwolnienie nie obejmie natomiast szkoleń specjalistycznych dla kadry medycznej.

 

Piotr Szulczewski Data publikacji: 14.06.2012

 

Interpretacje VAT.pl obejmują tezy wybranych interpretacji urzędów, izb skarbowych, wyroków sądów oraz pisma Ministerstwa Finansów. Publikacje te nie stanowią porady podatkowej czy prawnej i są wyłącznie odzwierciedleniem stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia opisanych przez niego zdarzeń. Pełna treść wybranych interpretacji dostępna jest na stronach internetowych Ministerstwa Finansów.

Prowadzenie firmy może być proste?
Postaw na program, który dostosujesz do siebie
Stwórz swój własny zestaw modułów

Przetestuj >>>


Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz
Drukuj