Jak zostać doradcą podatkowym

Doradca podatkowy jest zawodem szczególnym. Doradcy podatkowi, obok adwokatów, radców prawnych oraz biegłych rewidentów, są uprawnieni do udzielania porad podatkowych w każdej sprawie podatkowej podatnika, płatnika, inkasenta czy innych osób zobowiązanych podatkowo.

Zdobycie uprawnień doradcy podatkowego nie jest łatwe, daje jednak bardzo szerokie uprawnienia.

 Na listę doradców podatkowych wpisuje się osobę fizyczną, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

  • ma pełną zdolność do czynności prawnych,
  • korzysta z pełni praw publicznych,
  • jest nieskazitelnego charakteru i swoim dotychczasowym postępowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu doradcy podatkowego,
  • posiada wyższe wykształcenie,

oraz która zarazem:

  • odbyła w Polsce dwuletnią praktykę zawodową, złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin na doradcę podatkowego, i złożyła wniosek o wpis na listę  nie później niż w okresie 3 lat złożenia egzaminu, albo
  • jest członkiem Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do Spraw Doradztwa Podatkowego, albo
  • posiada stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych lub nauk ekonomicznych w zakresie prawa finansowego lub finansów.

Zagraniczni doradcy podatkowi mają prawo wykonywać zawód w Polsce, jeżeli

  • mają pełną zdolność do czynności prawnych,
  • korzystają z pełni praw publicznych,
  • złożą wniosek o wpis na listę w 12 miesięcy od uzyskania decyzji uznającej kwalifikacje (zgodnie z odrębnymi przepisami).

Zatem zasadniczym sposobem jest złożenie egzaminu i odbycie praktyki. Egzamin jest sprawdzianem teoretycznego i praktycznego przygotowania kandydatów na doradców podatkowych, z następujących dziedzin:

  • źródła prawa i wykładnia prawa,
  • analiza podatkowa, materialne prawo podatkowe oraz podstawy międzynarodowego prawa podatkowego,
  • postępowanie administracyjne i postępowanie egzekucyjne w administracji,
  • prawo celne i dewizowe,
  • prawo karne skarbowe,
  • administracja finansowa i kontrola skarbowa,
  • rachunkowość,
  • ewidencja podatkowa i zasady prowadzenia ksiąg podatkowych,
  • przepisy o doradztwie podatkowym,
  • etyka zawodowa.

Egzamin na doradcę podatkowego w stosunku do osób, które zajmowały stanowiska sędziów, prokuratorów oraz inspektorów kontroli skarbowej lub wykonywały zawód adwokata, radcy prawnego, notariusza, biegłego rewidenta, nie obejmuje zakresu egzaminu wymaganego do uzyskania takiego stanowiska lub zawodu.

Egzamin na doradcę podatkowego składa się z części pisemnej i ustnej. Warunkiem dopuszczenia do części ustnej jest zdanie z wynikiem pozytywnym części pisemnej egzaminu. W przypadku negatywnego wyniku części pisemnej egzaminu może on być powtarzany. Termin ponownego egzaminu może być wyznaczony nie wcześniej niż po upływie 3 miesięcy od dnia egzaminu, którego wynik był negatywny. W przypadku pozytywnego wyniku części pisemnej egzaminu, kandydat może w okresie roku przystępować do części ustnej egzaminu, nie częściej jednak niż co 3 miesiące.

Kolejnym etapem jest praktyka w organach podatkowych. Kandydaci na doradców podatkowych, którzy złożyli z wynikiem pozytywnym egzamin na doradcę podatkowego, odbywają roczną praktykę zawodową:

  • w urzędzie skarbowym - przez okres 4 miesięcy,
  • w izbie skarbowej - przez okres 4 miesięcy,
  • w urzędzie kontroli skarbowej - przez okres 4 miesięcy.

Praktyka ta jest odbywana:

  • w urzędzie skarbowym i w izbie skarbowej - właściwych miejscowo w sprawach podatku dochodowego od osób fizycznych, ze względu na miejsce zamieszkania odbywającego praktykę,
  • w urzędzie kontroli skarbowej - mającym siedzibę w tym samym mieście wojewódzkim co ww. izba skarbowa.

Praktyka jest odbywana raz w tygodniu w wymiarze 8 godzin.

Kandydaci na doradców podatkowych po zdaniu egzaminu na doradcę podatkowego oraz odbyciu praktyki w Urzędzie Skarbowym, Izbie Skarbowej i Urzędzie Kontroli Skarbowej muszą odbyć praktykę w kancelarii doradcy podatkowego. Praktyki takie trwają 12 miesięcy i odbywają się raz w tygodniu, w wymiarze 8 godzin (co najmniej). Doradca podatkowy zawiera z praktykantem umowę o odbycie praktyki. Może też zawrzeć na czas odbywania praktyki umowę o pracę lub umowę cywilno-prawną na wykonywanie określonych zadań. Zakres merytoryczny praktyki obejmuje czynności doradztwa podatkowego - w celu zdobycia umiejętności praktycznego stosowania zdobytej wiedzy teoretycznej.

Kandydat wybiera z listy doradców, którzy wyrazili zgodę na przyjęcie praktykanta osobę, u której odbędzie praktykę lub proponuje kogoś innego. Ostateczną decyzję o terminie i miejscu praktyki podejmuje przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych, po uzyskaniu akceptacji od odpowiedniego oddziału regionalnego izby.

Inne formy praktyki

Zamiast praktyki w formach wyżej wymienionych akceptuje się również:

  • zatrudnienie - jeżeli do zakresu obowiązków kandydata należało stosowanie przepisów prawa podatkowego w związku z prowadzonymi postępowaniami podatkowymi lub kontrolnymi - przez okres co najmniej czterech lat w:
    • urzędzie skarbowym,
    • izbie skarbowej,
    • urzędzie kontroli skarbowej,
    • Ministerstwie Finansów,
    • samorządowych służbach finansowych,
    • samorządowym kolegium odwoławczym,
  • zatrudnienie przez okres co najmniej dwóch lat w podmiotach uprawnionych do wykonywania doradztwa podatkowego (w kancelarii), jeżeli do zakresu obowiązków tych osób należało stosowanie przepisów z zakresu prawa podatkowego na rzecz klientów tych podmiotów (zwyczajowo minimum 8 godzin tygodniowo),
  • pracowników naukowo-dydaktycznych, dydaktycznych lub naukowych - w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym - pozostających w zatrudnieniu przez okres co najmniej pięciu lat i zajmujących się dziedzinami, w których zakres wchodzi prawo podatkowe,
  • osoby uprawnione do wykonywania zawodu biegłego rewidenta, prokuratora, radcy prawnego oraz sędziego, z tym że okres zatrudnienia w zawodzie, uprawniający do zwolnienia z obowiązku odbycia praktyki, wynosi co najmniej dwa lata,
  • osoby, które uzyskały, zgodnie z odrębnymi przepisami, certyfikat księgowy potwierdzający kwalifikacje niezbędne do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych albo uprawnienia lustracyjne w rozumieniu przepisów prawa spółdzielczego oraz legitymują się co najmniej dwuletnim okresem zatrudnienia w zawodzie,
  • osoby zatrudnione na stanowisku głównego księgowego przez okres co najmniej trzech lat w podmiotach, które na podstawie przepisów o rachunkowości są obowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych,
  • osoby zatrudnione na stanowisku skarbnika gminy przez okres co najmniej czterech lat.