W ramach prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowaniu podlegają również świadczenia, które podatnik otrzymuje nieodpłatnie. Mogą to być świadczenia:

• przekazane podatnikowi na pokrycie kosztów uzyskania przychodów z dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej albo jako zwrot wydatków z tytuÅ‚u takich kosztów;
• przekazane podatnikowi bez konkretnego celu.

Osoba fizyczna występuje jednak w obrocie prawnym w dwóch rolach: przedsiębiorcy oraz prywatnie. O ile w pierwszym wypadku bardzo łatwo można ustalić, które świadczenia uzyskane zostały w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (bo są to świadczenia związane z wydatkami stanowiącymi koszty uzyskania przychodu), o tyle w drugim przypadku decydować będzie rola podatnika, określona w umowie, potwierdzona przez ogół okoliczności w danej sprawie (np. otrzymanie do nieodpłatnego używania w firmie samochodu).

Od 1 stycznia 2007r. osiągający przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej rozliczają je na następujących zasadach:

Do nieodpłatnych świadczeń należą przede wszystkim dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków, z wyjątkiem gdy przychody te są związane z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych.
Powyższa definicja obejmuje kwoty otrzymane:

• z góry, przed dokonaniem wydatków, których dotyczÄ…;
• z doÅ‚u, tzn. już po dokonaniu wydatków, jako zwrot już dokonanych wydatków.

Nie stanowiÄ… nieodpÅ‚atnego Å›wiadczenia podlegajÄ…cego opodatkowaniu Å›wiadczenia dotyczÄ…ce kwot wchodzÄ…cych w skÅ‚ad wartoÅ›ci poczÄ…tkowej podlegajÄ…cych amortyzacji Å›rodków trwaÅ‚ych lub wartoÅ›ci niematerialnych i prawnych. Takie przychody, stanowiÄ…ce zwrot podatnikowi w jakiejkolwiek formie (z góry albo z doÅ‚u) kwot wchodzÄ…cych w skÅ‚ad wartoÅ›ci poczÄ…tkowej, skutkujÄ… z kolei brakiem możliwoÅ›ci zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od tej wÅ‚aÅ›nie dotowanej części wartoÅ›ci poczÄ…tkowej. Oznacza to, że odpisy sÄ… naliczane w peÅ‚nej wysokoÅ›ci, od peÅ‚nej wartoÅ›ci poczÄ…tkowej, jednak w pewnej części nie stanowiÄ… kosztów uzyskania przychodu (w ewidencji Å›rodków trwaÅ‚ych wpisujemy caÅ‚y odpis, w kpir – jedynie część).

Nie stanowią nieodpłatnego świadczenia również otrzymane podlegające amortyzacji środki trwałe i wartości niematerialne i prawne otrzymane. W przypadku środków trwałych otrzymanych w drodze spadku czy darowizny odpisy amortyzacyjne stanowić będą koszty uzyskania przychodu w pełnej wysokości. W przypadku środków trwałych nabytych nieodpłatnie w inny sposób (a zatem np. jako świadczenia związane z promocją kontrahenta, nagroda związana ze sprzedażą premiową itp.) odpisy będą kosztami uzyskania przychodu tylko wtedy, gdy samo otrzymanie stanowić będzie przychód podlegający opodatkowaniu (nawet zwolniony).

Nieodpłatne świadczenia podlegające opodatkowaniu to również wartość otrzymanych świadczeń w naturze (rzeczy) i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zatem każde świadczenie inne niż dotacja na pokrycie kosztów albo zwrot wydatków podlega opodatkowaniu, jeżeli otrzymujący to świadczenie występuje w charakterze przedsiębiorcy, gdy przysporzenie majątkowe dotyczy majątku związanego z działalnością gospodarczą.

Niektóre świadczenia zwolnione są jednak z podatku dochodowego.

UWAGA! Sytuacje szczególne

Korzystanie z cudzego mienia bez tytułu prawnego i bez zgody właściciela nie następuje w ramach wykonania świadczenia właściciela, nie jest więc otrzymaniem nieodpłatnego świadczenia.

Nie wszystkie Å›wiadczenia otrzymane pozornie nieodpÅ‚atnie muszÄ… być nieodpÅ‚atne w rzeczywistoÅ›ci. Np. samochód udostÄ™pniony nieodpÅ‚atnie przedsiÄ™biorcy – akwizytorowi stanowi odpÅ‚atne udostÄ™pnienie skÅ‚adnika majÄ…tku w celu wykonania umowy. NieodpÅ‚atne Å›wiadczenie może jednak wystÄ…pić w sytuacji, gdy jego uzyskanie ma bezpoÅ›redni zwiÄ…zek z dziaÅ‚alnoÅ›ciÄ… gospodarczÄ… w tym sensie, że stanowi rodzaj zapÅ‚aty za towar czy usÅ‚ugi otrzymany od kontrahenta.

NieodpÅ‚atnymi Å›wiadczenia podlegajÄ…cymi opodatkowaniu sÄ… również umorzone albo przedawnione zobowiÄ…zania zwiÄ…zane z dziaÅ‚alnoÅ›ciÄ… gospodarczÄ…. Uwaga – przedawnienie nastÄ™puje poprzez skorzystanie z zarzutu przedawnienia w sÄ…dzie, a nie z upÅ‚ywem czasu, który na podniesienie takiego zarzutu pozwala.

opodatkowanie