Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. 1996 nr. 70 poz. 335) wskazuje, że Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych pracowników.

Kwota odpisu podstawowego określa minimalną obowiązkową kwotę odpisu na ZFŚS w danym roku w przeliczeniu na jednego pracownika.

Wysokość odpisu podstawowego wynosi 37,5 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą.

W przypadku zatrudniania osób młodocianych odpis ten wynosi 5% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w pierwszym roku nauki, 6% w drugim i 7% w trzecim roku nauki – przypadającym na jednego pracownika.

Wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika, który wykonuje pracę w warunkach szczególnych, bądź pracę o szczególnym charakterze wynosi 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Pracodawcy mają prawo do zwiększenia kwoty odpisu podstawowego o:

1. 6,25 % na każdą zatrudniona osobę posiadającą orzeczenie lekarskie o znaczmy lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,
2. 6,25 na każdego emeryta i rencistę nad którym pracodawca sprawuje opiekę socjalną – również z powodu likwidacji ich wcześniejszych zakładów pracy,
3. 7,25% na każdą zatrudnioną osobę w przypadku pracodawców, którzy utworzyli zakładowy żłobek lub klub dziecięcy i przeznaczają na ten cel z odpisu podstawowego kwotę odpowiadającą 7,5 % tego odpisu.

W myśl art. 5a ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych ,,w 2012 r. przez przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, o którym mowa w art. 5 ust. 2, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2010 r. ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7.''

Artykuł ten obowiązuje również w 2013 roku.

W zakładach pracy, w których zatrudnionych jest co najmniej 20 pracowników i są oni objęci układem zbiorowym pracy układ ten może dobrowolnie kształtować wysokość odpisu na Fundusz, można również odstąpić od tworzenia Funduszu. W przypadku pracowników nie objętych zbiorowym układem pracy postanowienia w sprawie wysokości odpisu, a także podjęcia decyzji o jego utworzeniu może zawierać regulamin wynagradzania.

Przepisów dotyczących odpisu podstawowego jak i kwoty zwiększonej nie stosuje się w przypadku:

• szkół wyższych (podlegających przepisom o szkolnictwie wyższym),
• szkół i placówek objętych systemem oświaty (w stosunku do nauczycieli podlegających przepisom Karty Nauczyciela).

Pracodawca jest zobowiązany do przekazania na rachunek bankowy Funduszu równowartości dokonanych odpisów i zwiększeń naliczonych na dany rok kalendarzowy. Termin przekazania odpisu mija wraz z dniem 30 września danego roku, z tym, że w terminie do dnia 31 maja zobowiązany jest przekazać kwotę stanowiącą 75% równowartości kwoty podstawowej odpisu.

Termin wpłaty odpisu na wydzielony rachunek bankowy nie dotyczy pracodawców zatrudniających na dzień 1 stycznia danego roku mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty.

Pracodawcy, którzy rozpoczęli działalność w roku kalendarzowym i są zobowiązani do utworzenia Funduszu dokonują odpisu na Fundusz dopiero od następnego roku kalendarzowego. Jeżeli jednak rozpoczęcie działalności w roku kalendarzowym nastąpiło w wyniku:

• komercjalizacji,
• przejęcia,
• podziału lub połączenia zakładu lub jego części z równoczesnym przejęciem pracowników.

- pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty oraz pracodawca prowadzący działalność w formie jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych tworzą Fundusz.

 

Terminy przekazania odpisów ZFŚS
I rata - do 31 maja	II rata - do 30 września	Korekta do 31 grudnia
odpis w wysokości co najmniej 75% równowartości odpisów na fundusz na: - jednego pracownika, - pracownika młodocianego, - pracownika zatrudnionego w uciążliwych warunkach pracy.	- pozostała kwota odpisu w wysokości 25%, jeżeli w I racie nie przekazano więcej niż 75 %, - pozostała kwota naliczonych zwiększeń	korekta odpisu na fundusz do rzeczywistej przeciętnej liczby pracujących w zakładzie za dany rok kalendarzowy

 

Jak stwierdził Naczelnik Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku w postanowieniu z dnia 15 listopada 2006r., (DP/423-0130/06/AK) ,, …stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o ZFŚS koszty działalności pracodawcy obciążają odpisy i zwiększenia ukształtowane zarówno w wysokości ustalonej zgodnie z przepisami ustawy, jak i w wysokości wynikającej z układów zbiorowych pracy lub regulaminu wynagradzania. W świetle powyższego dla celów podatkowych odpisy i zwiększenia na ZFŚS tworzone w wysokości określonej w układzie zbiorowym pracy stanowią koszt uzyskania przychodów na takich samych zasadach jak odpisy, o których mowa w art. 5 ustawy o ZFŚS, o ile ich równowartość przekazana została na wyodrębniony rachunek bankowy Funduszu".

Także Ministerstwo Finansów w piśmie z 30 lipca 1997 r., nr PO 3-4852/722-491/WK/97, stwierdziło, że ,, dla pracodawców, którzy skorzystali z możliwości wynikających z art. 4 ustawy o ZFŚS i dowolnie ukształtowali, na podstawie układu zbiorowego pracy, wysokość odpisu na fundusz, odpis ten i jego zwiększenia (nawet w wysokości wyższej od określonego w art. 5 ustawy) będą stanowić koszt uzyskania przychodów. Warunkiem jest jednak, aby środki pieniężne stanowiące równowartość tych odpisów i zwiększeń zostały wpłacone na rachunek funduszu. "

Iwona Karkus
Bankier.pl

• data utworzenia: 2011-09-26
• data modyfikacji: 2013-05-16