Odpisy amortyzacyjne

Odpis amortyzacyjny to część wartoÅ›ci poczÄ…tkowej Å›rodka trwaÅ‚ego lub wartoÅ›ci niematerialnej i prawnej, którÄ… podatnik zalicza do kosztów uzyskania przychodów w danym roku podatkowym.

Odpis amortyzacyjny to zatem roczna kwota kosztów uzyskania przychodów, obliczona według określonej stawki amortyzacji. Stawka amortyzacji może być określona:

• procentowo, np. 10% rocznie, co oznacza, że co roku koszt uzyskania przychodu stanowić bÄ™dzie 1/10 wartoÅ›ci poczÄ…tkowej Å›rodka trwaÅ‚ego czy wartoÅ›ci niematerialnej i prawnej;
• poprzez wskazanie okresu amortyzacji, np. 60 miesiÄ™cy, co oznacza, że 100% / 60 miesiÄ™cy x 12 miesiÄ™cy (rok) da 20% stawkÄ™ amortyzacji.

Roczny odpis amortyzacji nie będzie identyczny co roku. W przypadku rozpoczęcia albo zakończenia amortyzacji w ciągu roku podatkowego odpis amortyzacji w pierwszym lub ostatnim roku amortyzacji naliczony zostanie proporcjonalnie.

Na przykład:

W przypadku rozpoczÄ™cia amortyzowania od 1 marca roczny odpis amortyzacji bÄ™dzie wynosić 10/12 odpisu amortyzacyjnego wyliczonego wedÅ‚ug powyższych zasad (amortyzacja potrwa 10 miesiÄ™cy w danym roku).

Kwota, którą okresowo w ciągu roku podatkowego zaliczamy do kosztów uzyskania przychodu, to rata amortyzacji. Podatnik sam wybiera ilość rat rocznych i daty zaliczania ich do kosztów uzyskania przychodu, w następujących granicach:

• rata miesiÄ™czna, zaliczana do kosztów uzyskania przychodu w dowolnym dniu miesiÄ…ca za ten miesiÄ…c;
• rata kwartalna, zaliczana do kosztów uzyskania przychodu w dowolnym dniu kwartaÅ‚u za ten kwartaÅ‚;
• rata roczna (rozliczanie amortyzacji jednorazowo), rozliczana na koniec roku podatkowego czyli 31 grudnia.

Jedynie w przypadku taboru morskiego w budowie dopuszczalne jest stosowanie wyłącznie miesięcznych rat amortyzacji.

stawki amortyzacji

ZaokrÄ…glenia

Raty amortyzacji powinny być teoretycznie równe. W przypadku podziaÅ‚u rocznego odpisu amortyzacyjnego na raty amortyzacyjne miesiÄ™czne czy kwartalne (dzielimy przez 12 albo przez 4) powstanÄ… czÄ™sto koÅ„cówki podlegajÄ…ce zaokrÄ…gleniu Zgodnie z praktykÄ… zaokrÄ…glenia wyrównać należy do peÅ‚nej kwoty odpisu rocznego w ostatniej racie amortyzacji w danym roku podatkowym. Podatek dochodowy jest bowiem podatkiem rozliczanym rocznie i podstawowÄ… zasadÄ… jest, aby roczny odpis amortyzacyjny (czyli suma wszystkich rat amortyzacji w roku) byÅ‚ zgodny z przepisami. Jeżeli przy obliczaniu kwoty odpisu rocznego również powstajÄ… zaokrÄ…glenia (wynikajÄ…ce z podziaÅ‚u wartoÅ›ci poczÄ…tkowej przez liczbÄ™ lat amortyzacji), wówczas zaokrÄ…glenia należy wyrównać przy ostatniej w ogóle racie amortyzacji dotyczÄ…cej danego skÅ‚adnika majÄ…tku.

Odpis jest, kosztu nie ma

Podatnik zawsze nalicza pełen odpis amortyzacyjny, jednak nie zawsze będzie on w całości stanowił koszt uzyskania przychodu. Nie stanowią bowiem kosztu uzyskania przychodu:

• odpisów z tytuÅ‚u zużycia samochodu osobowego w części ustalonej od wartoÅ›ci samochodu przewyższajÄ…cej równowartość 20.000 EURO przeliczonej na zÅ‚ote wedÅ‚ug kursu Å›redniego EURO ogÅ‚aszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia przekazania samochodu do używania;
• odpisów z tytuÅ‚u zużycia Å›rodków trwaÅ‚ych oraz wartoÅ›ci niematerialnych i prawnych dokonywanych od tej części ich wartoÅ›ci, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we wÅ‚asnym zakresie tych Å›rodków lub wartoÅ›ci niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie;
• odpisów amortyzacyjnych od wartoÅ›ci poczÄ…tkowej Å›rodków trwaÅ‚ych oraz wartoÅ›ci niematerialnych i prawnych:
• nabytych nieodpÅ‚atnie, z wyjÄ…tkiem nabytych w drodze spadku lub darowizny, jeżeli:
• nabycie to nie stanowi przychodu z tytuÅ‚u nieodpÅ‚atnego otrzymania rzeczy lub praw lub
• dochód z tego tytuÅ‚u jest zwolniony od podatku dochodowego, lub
• nabycie to stanowi dochód, od którego na podstawie odrÄ™bnych przepisów zaniechano poboru podatku,
• jeżeli przed dniem 1 stycznia 1995 r. zostaÅ‚y nabyte lecz nie zaliczone do Å›rodków trwaÅ‚ych albo wartoÅ›ci niematerialnych i prawnych;
• oddanych do nieodpÅ‚atnego używania, z wyjÄ…tkiem nieruchomoÅ›ci - za miesiÄ…ce, w których skÅ‚adniki te byÅ‚y oddane do nieodpÅ‚atnego używania;
• odpisów amortyzacyjnych od wartoÅ›ci poczÄ…tkowej wartoÅ›ci niematerialnych i prawnych wniesionych do spółki w postaci wkÅ‚adu niepieniężnego, stanowiÄ…cych równowartość uzyskanych informacji zwiÄ…zanych z wiedzÄ… w dziedzinie przemysÅ‚owej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej (know-how).

Oznacza to, że w ewidencji środków trwałych należy ustalić prawidłowo pełny odpis amortyzacyjny, jednak do księgi nie należy wpisywać całości albo części każdej z poszczególnych rat amortyzacyjnych.

Odpis sezonowy

Od używanych sezonowo środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w okresie ich wykorzystywania; w tym przypadku wysokość odpisu miesięcznego ustala się przez podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez liczbę miesięcy w sezonie albo przez 12 miesięcy w roku.

Na przykład:

W przypadku sezonu trzymiesięcznego roczną kwotę odpisów 1200zł dzielimy na odpisy miesięczne dzieląc ją przez 3 (400zł naliczane tylko w sezonie) albo dzieląc ją przez 12 miesięcy w roku (100zł naliczane miesięcznie).

Bez względu na sposób ustalenia amortyzacji miesięcznej możliwe jest rozliczanie miesięcznych, kwartalnych i rocznych rat amortyzacji.

Zasady te nie dotyczą środków trwałych nie wykorzystywanych okresowo z innych względów, niż działalność sezonowa, albo po prostu z powodu przestoju czy urlopu. Chodzi o środki trwałe wykorzystywane ewidentnie sezonowo, np. maszyny do przerobu truskawek wykorzystywane tylko w sezonie zbiorów.

UWAGA! Kasa fiskalna

W przypadku odliczenia 50% ceny netto kasy fiskalnej od podatku VAT w koszty zaliczyć będzie można nadal całość odpisów amortyzacyjnych. Podatnik nie otrzymuje bowiem zwrotu części ceny, ale ją odliczają, lecz nie od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym, ale od podatku VAT. Taka zatem sytuacja nie jest objęta przepisem wyłączającym zaliczenie odpisu amortyzacyjnego do kosztu uzyskania przychodu.

więcej o odliczeniach VAT