Dotacje a podatki

eHandel

Dotacje opodatkowane podatkiem VAT

Nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług z dniem 1 czerwca 2005r. dotyczyła opodatkowania podatkiem vat dotacji mających bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Jest to zmiana kosmetyczna, doprecyzowująca, w związku z czym nie zmieni ona nic w praktyce stosowania przepisów ustawy.

Dofinansowanie, które zawsze wpłynie przecież na zmniejszenie cen stosowanych przez beneficjenta dotacji, nie wpływa na to, czy dotacja podlega opodatkowaniu. O tym decyduje natomiast bezpośedni związek dotacji z konkretnymi cenami konkretnych dostaw towarów czy z konkretnymi cenami konkretnych usług. Nie ma zatem znaczenia, czy dotacja wpływa na zmniejszenie kosztów, a w efekcie na obniżenie ceny (skutkiem każdej dotacji, subwencji czy dopłaty jest właśnie zmniejszenie obciążeń finansowych dokonującego dostawy czy świadczącego usługę beneficjenta, co wpływa na jego politykę cenową). Znaczenie ma to, czy kwota dotacji bezpośrednio zastępuje część należności (ceny) od nabywcy.

Opodatkowaniu nie podlegają zatem takiego rodzaju dotacje, jak np. refundacja wynagrodzeń lub składek na ubezpieczenia społeczne, czy też zwrot kosztów inwestycji (środków trwałych). Opodatkowaniu podlegają dotacje dotyczące dostaw konkretnych towarów czy konkretnej usługi, np. dotacja do cen sprzedaży produktów rolnych czy też do cen biletów autobusowych.

Z chwilą otrzymania jakiejkolwiek kwoty dotacji podlegającej opodatkowaniu powstaje obowiązek podatkowy od otrzymanej kwoty, która stanowi kwotę brutto. Warto dodać, że zwrócone kwoty dotacji, subwencji czy dopłaty umniejszają obrót podlegający opodatkowaniu, zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług.

Jako że otrzymanie dotacji nie stanowi czynności opodatkowanej, lecz stanowi ją dostawa towaru czy świadczenie usługi, to dotacja podlega opodatkowaniu w takiej samej stawce VAT, jak określony towar czy usługa. Jeżeli zatem dotacja dotyczy dofinansowania ceny towaru opodatkowanego 7% VAT, to również dotacja opodatkowana jest w tej samej stawce. Jeżeli dotacja związana jest ze sprzedażą zwolnioną, wówczas również dotacja korzysta ze zwolnienia w podatku VAT, chociaż jest opodatkowana.

Podatek VAT naliczony od otrzymanej dotacji nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.

dotacje a VAT w piśmie Ministra

UWAGA! VAT a PIT & CIT

Fakt, że dotacja nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT nie oznacza, że nie stanowi przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym. Dla celów obu podatków - dochodowego oraz VAT – opodatkowanie dotacji należy ustalić odrębnie.

jak zaksięgować

Uwaga ! Zdaniem eksperta - Kwalifikowalność podatku VAT w ramach POKL

W okresie programowania 2007 -2013 w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności pojawiają różne trudności u Beneficjentów w zakresie kwalifikowalności poniesionych wydatków. Trudności przede wszystkim pojawiają się z uwagi na brak precyzyjnych przepisów. Szczególna uwagę chciałbym zwrócić na problem kwalifikacji podatku od towarów i usług w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (POKL).

Minister Rozwoju Regionalnego w dniu 19.09.2008 roku (MRR/KL/1/09/08) zatwierdził wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL (druga wersja). Wytyczne te zostały opracowane w oparciu o art. 26 ust. 1 pkt 6 oraz art. 35 ust. 3 pkt 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 oraz z 2007 r. Nr 140, poz. 984) oraz pkt 2.3 Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków w ramach Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013.

Rozdział 4.7 tych wytycznych Minister Rozwoju Regionalnego poświęcił kwestii podatku od towarów i usług. Pomimo, że Ministerstwo zastrzegło w powyższych wytycznych, iż Instytucja Pośrednicząca nie może ustanawiać bardziej restrykcyjnych zasad kwalifikowalności wydatków niż określone w przedmiotowych wytycznych, dla Beneficjenta wytyczne te mogą wydawać się zbyt skromne.

W związku z tym omawiając kwalifikowalnośc podatku VAT w pierwszej kolejności należy przytoczyć ogólną kwalifikowalność wydatków w ramach POKL.

Ministerwo Rozwoju Regionalnego wskazuje w wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, iż wydatek spełniający warunki umożliwiające jego całkowite lub częściowe pokrycie środkami przeznaczonymi na realizację POKL – uznaje się za wydatek kwalifikowany. Oczywiście sama definicja przytoczona przez Ministerstwo wydaje się zbyt uboga dla prawidłowej oceny kwalifikowlaności wydatków. W związku z tym należy odwołać się do rozdziału 3 wytycznych, gdzie Ministerstwo opisuje niezbędne warunki jakie musi spełniać wydatek by uznać go za kwalifikowany.

Wszystkie wydatki w ramach POKL są kwalifikowalne, jeśli:

są niezbędne do realizacji projektu a więc mają bezpośredni związek z celami projektu;
nie są zawyżone w stosunku do cen rynkowych oraz
spełniają wymogi efektywnego zarządzania kosztami;
zostały faktycznie i ostatecznie poniesione;
są udokumentowane;
zostały przewidziane w budżecie projektu oraz
są zgodnie z zasadami tworzenia budżetu w ramach POKL;
są zgodne z wytycznymi, przepisami prawa krajowego i wspólnotowego.

W świetle powyższych warunków należy również rozpatrywać kwalifikowalność podatku od towaru i usług.

Zgodnie z art. 11, pkt. 2a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1081/2006 – podatek od towarów i usług może być uznany za wydatek kwalifikowany tylko wówczas gdy został rzeczywiście i ostatecznie poniesiony przez Beneficjenta oraz gdy ten Beneficjent nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku od towarów i usług. Tak więc problem kwalifikowalności podatku VAT należy rozpatrywać w dwóch nierozłącznych aspektach. Po pierwsze - musi być rzeczywiście i ostatecznie poniesiony. Po drugie – Beneficjent nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku od towarów i usług. Przez faktyczne poniesienie wydatku należy rozumieć wydatek środków pieniężnych z kasy lub rachunku bankowego Beneficjenta. Dowodem poniesienia wydatku jest opłacona faktura VAT lub inny dokument księgowy o równoważnej wartości dowodowej wraz z dowodami zapłaty. Parlament Europejski i Rady zwraca jednak uwagę, iż wydatek musi być poniesiony ostatecznie przez Beneficjenta.

Przy ocenie możliwości odzyskania podatku od towarów i usług należy rozpatrywać w oparciu o polskie prawo podatkowe, czyli o przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług oraz Rozporządzenia. Beneficjent winien określić czy realizowany projekt w ramach POKL, podlega czynności opodatkowanej, wyłączonej, czy też zwolnionej od podatku od towarów i usług w oparciu o ustawę od towarów i usług. Opodatkowanie, zwolnienie, czy tez wyłączenie spod opodatkowania należy rozpatrywać w aspekcie przedmiotowym i podmiotowym bowiem polskie prawo podatkowe zwalnia od podatku od towarów i usług niektóre czynności jak również i niektórych podatników.

Zgodnie z ustawą od podatku od towarów i usług (art. 86) podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie w jakim towary i usługi (wydatki) są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Ta sama zasada obowiązuje przy zwrocie podatku na rachunek podatnika, oczywiście z uwzględnieniem innych przepisów. Analizując odwrotność tego przepisu - w przypadku gdy zakupy towarów i usług dotyczą czynności nieopodatkowanej podatnik nie ma prawnej możliwości odzyskania omawianego podatku. Ustawodawca również w art. 88 wymienia towary i usługi przy nabyciu przez podatnika od których nie przysługuje podatnikowi obniżenie (zwrotu) kwoty podatku naliczonego. Pomimo, że związane są z czynnościami opodatkowanymi.

Jakie czynności zatem podlegają opodatkowaniu? Ustawa od podatku od towarów i usług w art. 5 wskazuje, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju; eksport towarów; import towarów; wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju; wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Z kolei wymienione przez ustawodawcę w art. 43 i art. 82 ustawy czynności są zwolnione od podatku. Usługi te wymienione są w załączniku nr 4 do ustawy o VAT (dotyczy art. 43).

Analizując aspekt przedmiotowy, Beneficjent, w przypadku realizowania projektu, który podlega czynnością zwolnionym lub/i wyłączonym z opodatkowania ma prawo uznać podatek od towarów i usług jako wydatek kwalifikowany w ramach POKL. Również w przypadku gdy Beneficjent realizuje projekt, który podlega opodatkowaniu może uznać podatek od towarów i usług za kwalifikowany, jeśli nabyte towary lub/i usługi znajdują zastosowanie w art. 88 ustawy o podatku od towarów i usług.

Ustawodawca w ustawie od podatku od towarów i usług wskazuje podmioty zwolnione od opodatkowania lub/i podmioty, których nie uznaje się za podatników od towarów i usług. Miedzy innymi zgodnie z art. 113 ustawy, zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty netto 50.000,00zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się towarów, które są zaliczane przez podatnika do aktywów trwałych. Ponadto przykładowo w art. 15 ustawy ustawodawca wskazuje, że nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jeżeli zatem Beneficjent należy do grupy podatników zwolnionych od podatku lub/i wyłączonych spod opodatkowania może uznać w ramach realizowanego projektu POKL podatek od towarów i usług za wydatek kwalifikowany pomimo, że realizowany projekt może podlegać opodatkowaniu.

W praktyce również zdarza się, że Beneficjent ponosi koszty (wydatki), które wykorzystuje do czynności zarówno opodatkowanej jak i czynności zwolnionej lub/i wyłączonej z opodatkowania.

Zgodnie art. 90 ustawy, podatnik w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

W tym przypadku podatek VAT będzie kwalifikowany tylko w zakresie jakim dotyczy wydatków związanych z realizacja projektu podlegającego czynności zwolnionej lub/i wyłączonej z opodatkowania. Należy tutaj przytoczyć, iż Minister Rozwoju Regionalnego w wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL w rozdziale 4.7 wskazuje, że jeżeli podatek od towarów i usług zapłacony w związku z dokonaniem wydatku kwalifikowanego może być częściowo odzyskany, kwalifikowana jest ta część podatku od towarów i usług, która nie może zostać odzyskana. Natomiast w przypadku, gdy Beneficjent nie ma możliwości wyodrębnienia całości lub części kwot podatku związanych z czynnościami opodatkowanymi oraz zwolnionymi i/lub wyłączonymi spod opodatkowania, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego tylko o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. W tej części proporcji, Beneficjent nie ma prawa uznać podatek od towarów i usług jako wydatek kwalifikowany. Pozostała kwota może stanowić wydatek kwalifikowany o ile oczywiście spełnia pozostałe warunki.
Proporcję ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo. Proporcję, tą określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.

Problemem dla Beneficjentów może stanowić korekta podatku VAT (proporcja) sporządzona przez Beneficjenta po zakończeniu roku podatkowego w którym Beneficjent rozliczał się na zasadach wyżej wskazanych. Winien on bowiem proporcje skorygować obliczając proporcje dla roku zakończonego uwzględniając dane z tego roku (art. 91 ustawy). Może mieć to wpływ na wysokość kwalifikowalności podatku VAT. Beneficjent w takim przypadku będzie zobowiązany do zwrotu nadmiernie pobranej kwoty refundacji.

Adam Leonarczyk

Problematykę kwalifikacji podatku VAT przybliżył ekspert PIT.pl, p. Adam Leonarczyk.

Adam Leonarczyk, ekspert podatkowy, certyfikowany księgowy, wykładowca Sopockiej Szkoły Wyższej w Sopocie (Rachunkowość i Finanse Przedsiębiorstw), członek komisji Oceny Projektów w WUP Gdańsk, członek Stowarzyszenia Księgowych w Polsce.

e-Porady - czytaj za darmo!

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników:

Zwrot VAT od środków z dotacji2012-05-21 12:14:31

Składam wniosek do UP o przyznanie dotacji na założenie własnej działalności. W zasadach rozliczenia dotacji określone jest, że muszę zwrócić odzyskany VAT. Jednak nie zamierzam zakładać działalności jako VATowiec, więc żadnego VATu nie odzyskam. Czy mimo to muszę zwrócić Urzędowi...

Odpowiedź

Wykorzystanie dotacji celowej2012-05-07 10:54:41

Zadania powiatowych komend Państwowej Straży Pożarnej są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej, a ich finansowanie następuje ze środków budżetu państwa. Uwarunkowania te wynikają również z ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, gdzie w art. 19a zapisano, że koszty związane z...

Odpowiedź

Dotacja a koszty uzyskania przychodu2012-04-03 09:20:54

Czy dotację z Urzędu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej muszę wliczyć w koszty uzyskania przychodu, czy tylko mogę? Jeżeli muszę, to czy w inwentaryzacji początkowej wykazuję wszystko co kupiłem, czy tylko materiały handlowe? W 90% kupiłem narzędzia i elektronarzędzia o...