Bez prawa zwolnienia

Ustawa o VAT określa jacy podatnicy nie mogą skorzystać ze zwolnienia podmiotowego, czyli kto musi płacić VAT od pierwszej dokonanej czynności. Można wyróżnić dwie grupy takich wyłączeń.

Pierwsza grupa wyłączeń obejmuje czynności, co do których zwolnienia podmiotowego się nie stosuje. Ich dokonanie nie pozbawia możliwości korzystania ze zwolnienia w stosunku do czynności pozostałych. Podatek VAT zapłacić należy tylko od tej czynności, inne pozostają nadal objęte zwolnieniem.

Zwolnienia podmiotowego nie stosuje się do:

• importu towarów i usług,
• wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów,
• dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca,
• świadczenia usług, dla których podatnikiem jest ich usługobiorca nabywający usługi w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji do powietrza gazów cieplarnianych.

W przypadku wykonywania usług, dla których miejscem opodatkowania jest terytorium innego kraju – czynność nie podlega opodatkowaniu VAT w Polsce, zatem nie ma podstawy by mówić o konieczności korzystania ze zwolnienia podmiotowego.

W przypadku powyższych czterech rodzajów czynności istnieją odrębne dla każdej z nich limity zwolnień. Dla WNT zwolnienie stosuje się, jeżeli nie przekroczyło ono limitu 50 tys. zł w danym roku i roku poprzednim (niezbędne jest prowadzenie dodatkowej ewidencji takich czynności). W przypadku importu usług, importu towarów, nabycia towarów, dla których podatnikiem jest nabywca lub usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji do powietrza gazów cieplarnianych – pierwsza czynność rodzi konieczność naliczenia podatku VAT. Jeżeli czynność będzie podlegała VAT należy ją wykazać w deklaracji VAT-9 (import usług, dostawa towarów, dla której podatnikiem jest nabywca) lub VAT-IM (import towarów), czy VAT-7 (WNT po przekroczeniu limitu zwolnienia, usługi w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych). W przypadku WNT nowych środków transportu – odpowiednio składać należy deklarację VAT-10.

>>> pobierz wybraną deklarację VAT

Drugą grupę wyłączeń stosuje się do podatników, którzy z chwilą wykonania danej czynności tracą możliwość korzystania ze zwolnienia w stosunku do całej sprzedaży opodatkowanej. Nie przysługuje im zatem prawo do zwolnienia, bez względu na osiągnięty przez nich obrót ze sprzedaży. Sytuacja ta dotyczy podatników:

• dokonujących dostaw:
  • wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali,
  • towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, z wyjątkiem energii elektrycznej (PKWiU 35.11.10.0) i wyrobów tytoniowych w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym,
  • nowych środków transportu,
  • terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę,
• świadczących usługi prawnicze,
• świadczących usługi w zakresie doradztwa,
• świadczących usługi jubilerskie,
• niemających siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium kraju.

Przykład
Podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa finansowego oraz sprzedaży odzieży przez Internet. Dotychczas korzystał ze zwolnienia podmiotowego. 1 kwietnia 2011 r. dokonał sprzedaży biżuterii z elementami srebrnymi. Od momentu pierwszej dostawy tej biżuterii traci prawo do zwolnienia podmiotowego.

Dla sprecyzowania zakresu niektórych towarów i usług, do jakich nie ma zastosowania zwolnienie podmiotowe z VAT, Minister Finansów określił w drodze rozporządzenia listę takich wyłączeń. Poniższa lista dotyczy tych towarów i usług, w przypadku których już pierwsza czynność spowoduje utratę zwolnienia.