Podmioty zagraniczne

Podmioty zagraniczne, które zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług dokonują dostawy towarów lub świadczenia usług, dla których miejscem dostawy czy świadczenia jest Polska, i którzy nie mogą opodatkować tych dostaw i usług u polskiego nabywcy, stają się polskimi podatnikami VAT. Pomimo faktycznego wykonywania niektórych czynności nawet poza granicami Polski obowiązani są do zarejestrowania się, prowadzenia ewidencji i składania deklaracji na takich samych zasadach, jak podatnicy Polscy.

Podatnicy VAT nie posiadający miejsca zamieszkania czy siedziby albo stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Unii Europejskiej, a którzy są zobowiązani do zarejestrowania się w Polsce w charakterze podatnika VAT czynnego, obowiązani są ustanowić przedstawiciela podatkowego.

Przedstawicielem podatkowym może być:

• osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej;
• zarejestrowana jako podatnik VAT czynny;
• uprawniona do zawodowego świadczenia doradztwa podatkowego lub usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych;
• która przez ostatnie 24 miesiące terminowo regulowała VAT i inne podatki stanowiące dochód budżetu państwa;
• która to osoba fizyczna, albo członek zarządu, wspólnik, główny księgowy - w przypadku innych jednostek - w ciągu ostatnich 24 miesięcy nie podlegała odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe.

Procedura ustanowienia przedstawiciela podatkowego jest następująca:

1. Przyszły przedstawiciel przedstawia podatnikowi zaświadczenie, że spełnia ww. warunki;

2. Obie strony zawierają umowę w formie aktu notarialnego, zawierającą w szczególności:

• imię i nazwisko lub nazwę podatnika;
• adres jego siedziby, stałego miejsca wykonywania działalności lub miejsca zamieszkania za granicą;
• dane identyfikacyjne przedstawiciela podatkowego, w tym imię, nazwisko (nazwę), adres miejsca zamieszkania (siedziby);
• adres, w których będzie przechowywana dokumentacja VAT podatnika zagranicznego;

3. Strony przesyłają odpis umowy do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście.

4. Gdy przedstawiciel podatkowy przestanie spełniać konieczne ww. warunki, niezwłocznie powiadamia o tym pisemnie podatnika.

Na przedstawicielu podatkowym ciążą następujące obowiązki:

• wypełnianie obowiązków podatnika, którego jest przedstawicielem;
• prowadzenie i przechowywanie dokumentacji oraz ewidencji VAT;
• wykonywanie innych czynności z zakresu VAT - jeżeli zostały wymienione w umowie;
• solidarna odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe podatnika, którego reprezentuje.

Podmioty zagraniczne nie będące podatnikami VAT

Jednak obowiązki w zakresie VAT mają nie tylko podmioty obowiązane do zarejestrowania się w charakterze podatników VAT. Wynikają one z określenia w prawie o VAT miejsca świadczenia usług elektronicznych jako kraju miejsca zamieszkania czy siedziby odbiorcy usługi nie będącego podatnikiem VAT. Zatem podmioty:

• nie posiadające miejsca zamieszkania, stałego miejsca wykonywania działalności czy siedziby na terytorium UE;
• nie zarejestrowane w UE jako podatnik VAT i nie posiadające obowiązku takiej rejestracji;
• świadczący usługi elektroniczne, dla których miejscem opodatkowania zgodnie z przepisami o VAT jest teren kraju UE;
• na rzecz odbiorców nie będących podatnikami VAT

mogą skorzystać z uproszczonych zasad ewidencjonowania i rozliczania podatku VAT. Dotyczy to głównie zagranicznych portali internetowych sprzedających usługi na rzecz osób fizycznych z UE.

Taki podmiot może wybrać kraj UE, w którym dokona rejestracji. Rejestracji dokona elektronicznie przy wykorzystaniu certyfikowanego podpisu elektronicznego, w Polsce w Drugim Urzędzie Skarbowym Warszawa-Śródmieście. Zgłoszenie może zostać również dokonane za pośrednictwem szyfrowanej protokołem SSL strony internetowej (podmiot otrzyma swój login i hasło). W taki sam sposób podmiot zagraniczny obowiązany jest zgłosić zmiany danych objętych zgłoszeniem - w terminie 7 dni od zmiany. Również drogę elektroniczną podmiot zagraniczny otrzyma potwierdzenie rejestracji i numer NIP.

Oprócz rejestracji, również inne obowiązki realizowane są w formie elektronicznej:

• deklaracje VAT do 20 dnia po zakończeniu kwartału rozliczeniowego (nawet gdy brak obrotu), zawierające:
• NIP podmiotu;
• obrót z tytułu usług elektronicznych w PLN, kwotę VAT w PLN oraz stawkę podatku - z podziałem na poszczególne kraje UE (kurs przeliczenia z innych walut rozliczeniowych z ostatniego dnia kwartału rozliczeniowego ogłoszonego przez Europejski Bank Centralny);
• całkowitą kwotę podatku należnego;
• ewidencja w postaci elektronicznej, zawierająca:
• dane niezbędne dla określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania;
• wysokość podatku należnego;
• kwoty VAT do zapłaty w państwach konsumpcji;
• całkowity VAT do zapłaty;
• inne dane służące prawidłowemu sporządzeniu ewidencji VAT;
• kontrola poprzez przesłanie ewidencji drogą elektroniczną na każde żądanie państwa konsumpcji czy państwa rejestracji;
• przechowywanie w formie elektronicznej ewidencji przez okres 10 lat od zakończenia roku, w którym dokonano świadczenia usług elektronicznych.

Pomimo tych ułatwień niewielki odsetek firm decyduje się w ogóle na opodatkowanie usług w UE. Trudno bowiem kontrolować i egzekwować zobowiązania podatkowe od firm z innego kontynentu, głównie od firm amerykańskich.

miejsce świadczenia usług