Pomoc eksperta

Podstawa opodatkowania

Podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Do końca 2013 r. podstawę opodatkowania utożsamiano z obrotem podatnika. Po 2013 r. odeszło się od oznaczania podsrawy opodatkowania jako obrotu, na rzecz uznania, że wszystko, co nie jest wyłączone z opodatkowania VAT, stanowi podstawę do naliczenia podatku.

 

Wartość podstawy opodatkowania od roku 2014
Cała zapłata jaką otrzymano lub jaka ma być otrzymana za dokonanie czynności

Plus

Minus

Kwoty które dodaje się do ustalonej podstawy i łącznie traktuje jako podstawę opodatkowania:

Kwoty, których mimo zapłaty - nie uznaje się za podstawę opodatkowania:

Dotacje i subwencje wpływające na cenę

Wpłaty na rzecz niesprecyzowanej czynności

Podatki, cła, opłaty i inne należności podobne, w wyjątkiem kwoty VAT

Wpłaty nie stanowiące ceny – zapłaty, np. kaucje zwrotne umowne

Koszty dodatkowe np: prowizje koszty opakowania, transportu, ubezpieczenia pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy

 

 

 

 

Dotacje, subwencje nie związane z ceną

Obniżka ceny - rabat z tytułu wcześniejszej zapłaty

Opusty lub obniżki uwzględnione w momencie sprzedaży

Zwroty udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy, ujmowane przejściowo w prowadzonej ewidencji na potrzeby podatku

Wartość opakowania – w przypadku gdy podatnik dokonał dostawy towaru w opakowaniu zwrotnym, pobierając kaucję za to opakowanie lub określając kaucję w umowie dotyczącej dostawy towaru – i zwrócenia w terminie opakowania zwrotnego.

Kwoty obniżające ustaloną pierwotnie podstawę opodatkowania (wymagają zatem korekty - wystawienia dokumentu korygującego)

Kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen

Przed obniżeniem podstawy opodatkowania w danym okresie rozliczeniowym, niezbędne posiadanie potwierdzenia odbioru faktury korygującej(obniżającej podstawę) przez kontrahenta; potwierdzenie należy uzyskać nie później niż przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej przez kontrahenta; przy braku – korekta możliwa za okres uzyskania potwierdzenia. Wyjątkiem są przypadki, w których nie ma obowiązku posiadać potwierdzenia odbioru faktury korygującej:

1) eksportu towarów i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów;

2) dostawy towarów i świadczenia usług, dla których miejsce opodatkowania znajduje się poza terytorium kraju;

3) sprzedaży: energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej, gazu przewodowego, usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych oraz usług wymienionych w poz. 140-153, 174 i 175 załącznika nr 3 do ustawy;

4) gdy podatnik nie uzyskał potwierdzenia mimo udokumentowanej próby doręczenia faktury korygującej i z posiadanej dokumentacji wynika, że nabywca towaru lub usługobiorca wie, że transakcja została zrealizowana zgodnie z warunkami określonymi w fakturze korygującej.

Wartość zwróconych towarów i opakowań

Zwróconą nabywcy całość lub część zapłaty otrzymaną przed dokonaniem sprzedaży, jeżeli do niej nie doszło

Pomyłka w kwocie podatku na FV i wystawienie faktury korygującej do faktury w której wykazano kwotę podatku wyższą niż należna

Wartość zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze

Kwoty podwyższające ustaloną pierwotnie podstawę opodatkowania (wymagają zatem korekty - wystawienia dokumentu korygującego)

Brak zwrotu opakowania zwrotnego w dniu następującym po dniu przewidzianym w umowie, a gdy umowa nie przewidywała terminu zwrotu – 60 dnia od dnia wydania opakowania


W przypadku gdy podstawa opodatkowania ulega zmniejszeniu w stosunku do podstawy określonej w wystawionej fakturze (nie dotyczy to samych paragonów z kasy fiskalnej czy innej sprzedaży nieudokumentowanej - tam warunków nie ma), obniżenia podstawy opodatkowania podatnik dokonuje pod warunkiem posiadania, przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, w którym nabywca towaru lub usługi otrzymał korektę faktury, potwierdzenia otrzymania korekty faktury przez nabywcę towaru lub usługi, dla którego wystawiono fakturę.

Na przykład:

W maju doręczono fakturę korygującą. Podatnik rozlicza VAT kwartalnie. Jeżeli przed 25 lipca otrzyma potwierdzenie odbioru tej korekty, obniży podatek w deklaracji.

Uzyskanie potwierdzenia otrzymania przez nabywcę towaru lub usługi korekty faktury po terminie złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy uprawnia podatnika do uwzględnienia korekty faktury za okres rozliczeniowy, w którym potwierdzenie to uzyskano.

Warunek ten stosuje się również w przypadku stwierdzenia pomyłki w kwocie podatku na fakturze i wystawienia korekty faktury do faktury, w której wykazano kwotę podatku wyższą niż należna.

Warunku posiadania przez podatnika potwierdzenia odbioru korekty faktury przez nabywcę towaru lub usługi nie stosuje się:

  • eksportu towarów i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
  • dostawy towarów i świadczenia usług, dla których miejsce opodatkowania znajduje się poza terytorium kraju;
  • sprzedaży: energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej, gazu przewodowego, usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych oraz usług wymienionych w poz. 140-153, 174 i 175 załącznika nr 3 do ustawy
  • gdy podatnik nie uzyskał potwierdzenia mimo udokumentowanej próby doręczenia faktury korygującej i z posiadanej dokumentacji wynika, że nabywca towaru lub usługobiorca wie, że transakcja została zrealizowana zgodnie z warunkami określonymi w fakturze korygującej; obniżenie podstawy opodatkowania następuje nie wcześniej niż w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, w którym zostały te przesłanki zostały spełnione łącznie.

Jeżeli należność jest określona w naturze (np. świadczenie usług doradczych w określonym okresie w zamian za samochód), podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa towarów lub usług pomniejszona o kwotę podatku VAT (czyli wartość rynkowa brutto - VAT).

W przypadku dostaw nieodpłatnych zrównanych z odpłatnymi podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia - koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy tych towarów. W usługach nieodpłatnych zrównanych z odpłatnymi odstawą opodatkowania jest koszt świadczenia tych usług poniesiony przez podatnika.

Premia a rabat

Do 2013 r. skutki podatkowe dotyczące wypłacania premii pieniężnych nabywcom uzależnione były od wielu czynników, m.in. od ustalenia za co faktycznie premie pieniężne zostały wypłacone, tzn. czy dotyczą konkretnych dostaw, czy też odnoszą się do wszystkich dostaw w określonym czasie itp:

  • premia pieniężna związana z konkretną dostawą - rabat zmniejszający podstawę opodatkowania z tytułu dostawy towarów;
  • premia za osiągnięcie określonych obrotów z kontrahentem (w zakupie) - NSA w wyroku z dnia 6 lutego 2007 r. (sygn. akt I FSK 94/06) nie uznał takiej czynności za opodatkowaną VAT usługę; Fiskusk może prezentować odrębne zdanie;
  • premia za wyłączność w zakupie - podstawa opodatkowania usług świadczonych przez zachowującego wyłączność.

Każdy przypadek premii pieniężnej powinien być rozpatrywany indywidualnie.

Rabat naturalny, czyli świadczenie w postaci dodatkowej ilości produktów, stanowi zazwyczaj rabat obniżający podstawę opodatkowania z tytułu dostawy towarów. Nabywca otrzymuje bowiem więcej towarów za tę samą kwotę nalezną. Jednak w przypadku przekazania innych towarów, niż te, które objęte były dostawą zasadniczą, może się okazać, że wystąpi albo świadczenie nieodpłatne, albo też wynagrodzenie w naturze za usługę świadczoną przez nabywcę towarów z dostawy zasadniczej.

UWAGA

25 czerwca 2012 r. (sygn. akt I FPS 2/2012). NSA stanął na stanowisku, że udzielona premia pieniężna to nic innego jak rabat, o którym mowa w art. 29 ust. 4 ustawy o VAT. Zdaniem NSA analiza pojęć „rabatu” i „premii pieniężnej” przemawia za przyjęciem stanowiska, że pojęcia te pokrywają się (są w praktyce tożsame). Inną ważną kwestią poruszoną w omawianej uchwale jest stanowisko, iż na gruncie przepisów ustawy o VAT brak jest podstaw, aby podatnik udzielający premii pieniężnej (czyli rabatu – w rozumieniu NSA) był zobowiązany do wystawienia faktury korygującej.

Na podstawie powyższego wyroku, mając na względzie rozbieżność linii interpretacyjnej, dnia 27 listopada 2012 r. Minister Finansów wydał interpretację ogólną (sygn. akt PT3/033/10/423/AEW/12/PT-618), w której zrównał w skutkach podatkowych rabat i premię pieniężną.

Nieruchomości i spółdzielnie

W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Zasady tej nie stosuje się do czynności oddania w użytkowanie wieczyste gruntu, dokonywanego z równoczesną dostawą budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli.

Uwaga ! na waluty

W przypadku, gdy umowa zawarta jest w walucie obcej i dochodzi faktycznie do rozliczenia w walucie obcej, to podstawę opodatkowania stanowi kwota w zlotych przeliczona z waluty obcej wg stosownego kursu.

W przypadku gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego. Podatnik może wybrać sposób przeliczania tych kwot na złote według ostatniego kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny na ostatni dzień poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego; w takim przypadku waluty inne niż euro przelicza się z zastosowaniem kursu wymiany każdej z nich względem euro.

W przypadku gdy podatnik wystawia fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego, a kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone na tej fakturze w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury. Podatnik może wybrać sposób przeliczania tych kwot na złote według ostatniego kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny na ostatni dzień poprzedzający dzień wystawienia faktury; w takim przypadku waluty inne niż euro przelicza się z zastosowaniem kursu wymiany każdej z nich względem euro.

W przypadku importu towarów przeliczenia na złote dokonuje się zawsze zgodnie z przepisami celnymi (tam kurs ustalany jest rzadziej).

W przypadku usług wstępu na imprezy masowe w rozumieniu ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. Nr 62, poz. 504 oraz z 2010 r. Nr 127, poz. 857 i Nr 152, poz. 1021) kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania wyrażone w walucie obcej mogą być przeliczane na złote zgodnie z przepisami celnymi stosowanymi na potrzeby obliczania wartości celnej importowanych towarów.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 22-04-2004
  • data modyfikacji: 01-06-2015

Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz
Drukuj