|
|
Postępowanie wypadkowe
W razie wypadku przy pracy na pracodawcy spoczywa szereg obowiązków, w zakresie weryfikacji stanu faktycznego, ustalenia przyczyn wypadku, zapobiegania wypadkom na przyszłość, a także obowiązków informacyjnych oraz ewidencyjnych.
Pracodawca jest obowiązany systematycznie analizować przyczyny wypadków przy pracy, chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami środowiska pracy i na podstawie wyników tych analiz stosować właściwe środki zapobiegawcze.
Obowiązki wynikające z różnych aktów prawnych, można by uszeregować chronologicznie w sposób następujący:
- Pracownik, który uległ wypadkowi, jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala, powinien poinformować niezwłocznie o wypadku swojego przełożonego.
- Przede wszystkim należy udzielić pomocy poszkodowanym. W pierwszej kolejności pomocy udzielają współpracownicy, świadkowie zdarzenia, a następnie powiadomiony pracodawca. Należy stosownie do okoliczności wezwać służby: lekarza, pogotowie ratunkowe, straż pożarną itd.
- Osoby poszkodowane zgłaszają wypadek odpowiednim pracodawcom, zatrudniającym, zleceniodawcom itp. podmiotom. Poszkodowani prowadzący pozarolniczą działalność i osoby z nimi współpracujące, w stosunku do których postępowanie powypadkowe przeprowadza Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwany dalej "Zakładem", zgłaszają wypadek w terenowej jednostce organizacyjnej ZUS, właściwej ze względu na siedzibę prowadzenia działalności.
- Pracodawca powiadomiony o wypadku przy pracy ma obowiązek zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym.
- Do czasu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku pracodawca ma obowiązek zabezpieczyć miejsce wypadku w sposób wykluczający:
- dopuszczenie do miejsca wypadku osób niepowołanych;
- uruchamianie bez koniecznej potrzeby maszyn i innych urządzeń technicznych, które w związku z wypadkiem zostały wstrzymane;
- dokonywanie zmiany położenia maszyn i innych urządzeń technicznych, jak również zmiany położenia innych przedmiotów, które spowodowały wypadek lub pozwalają odtworzyć jego okoliczności.
- Zgodę na uruchomienie maszyn i innych urządzeń technicznych lub dokonanie zmian w miejscu wypadku wyraża pracodawca, w uzgodnieniu ze społecznym inspektorem pracy, po dokonaniu oględzin miejsca wypadku oraz po sporządzeniu, jeśli zachodzi potrzeba, szkicu lub fotografii miejsca wypadku. Zgodę taką, w sytuacji zaistnienia wypadku śmiertelnego, ciężkiego lub zbiorowego wyraża pracodawca po uzgodnieniu z właściwym inspektorem pracy i prokuratorem, a w razie zaistnienia takich wypadków w zakładzie górniczym - także po uzgodnieniu z właściwym organem państwowego nadzoru górniczego. Dokonywanie zmian w miejscu wypadku bez uzyskania zgody, o której mowa wyżej, jest dopuszczalne, jeżeli zachodzi konieczność ratowania osób lub mienia albo zapobieżenia grożącemu niebezpieczeństwu
- Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić właściwego inspektora pracy (PIP) i prokuratora o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy. Wystarczy zgłoszenie telefoniczne.
- Okoliczności i przyczyny wypadków śmiertelnych, ciężkich i zbiorowych ustala zespół powypadkowy, w którego skład wchodzi pracownik kierujący komórką służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zakładowy społeczny inspektor pracy. Okoliczności i przyczyny wypadków innych niż określone w ust. 1 ustala zespół powypadkowy, w którego skład wchodzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz oddziałowy (wydziałowy) społeczny inspektor pracy.
- Zdarzenie, o którym mowa wyżej, uznaje się za wypadek przy pracy na podstawie ustalenia jego okoliczności i przyczyn. Kwalifikacji prawnej zdarzenia dokonują ww. podmioty, którym zgłoszono wypadek przy pracy (najczęściej pracodawca czy zatrudniający). W ramach tego etapu zespół powypadkowy sporządza protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy. Stwierdzenie, że zdarzenie nie jest wypadkiem przy pracy, wymaga uzasadnienia i wskazania dowodów stanowiących podstawę takiego stwierdzenia. W takim wypadku powinno nastąpić w szczególności:
- zabezpieczenie miejsca wypadku w sposób pozwalający odtworzyć jego okoliczności;
- dokonanie oględzin miejsca wypadku, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych, stanu urządzeń ochronnych oraz zbadanie warunków wykonywania pracy i innych okoliczności, które mogły mieć wpływ na powstanie wypadku;
- przesłuchanie poszkodowanego, jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala;
- przesłuchanie świadków wypadku;
- zebranie innych dowodów dotyczących wypadku, uznanych za niezbędne.
- Niezwłocznie po otrzymaniu wiadomości o wypadku podmioty zobowiązane do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, powiadamiają pisemnie właściwą terenową jednostkę organizacyjną ZUS o wszczęciu postępowania powypadkowego, w którym może uczestniczyć przedstawiciel ZUS.
- Po ustaleniu okoliczności i przyczyn wypadku - nie później niż w terminie 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku - podmioty zatrudniające sporządzają kartę wypadku.
- Poszkodowany lub uprawniony do jednorazowego odszkodowania członek jego rodziny może zgłosić uwagi i zastrzeżenia do ustaleń zawartych w karcie wypadku, o czym zostają pouczeni przez podmiot sporządzający kartę wypadku.
- Zgodnie z ustaleniami należy wpisać wypadek przy pracy do rejestru wypadków przy pracy, który prowadzi pracodawca.
- W razie wypadku przy pracy pracodawca jest obowiązany podjąć niezbędne działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie i ustalenie w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku oraz zastosować odpowiednie środki zapobiegające podobnym wypadkom.
Uwaga ! Koszty postępowania wyjaśniającego
Koszty związane z ustalaniem okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy ponosi pracodawca, bez względu na ich rozmiar.
Postępowanie wypadkowe - obcy pracownik w naszym zakładzie
Ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, który miał miejsce na terenie innego zakładu pracy (np. pracownik był na terenie zakładu kontrahenta), dokonuje zespół powypadkowy powołany przez pracodawcę poszkodowanego, w obecności przedstawiciela pracodawcy, na którego terenie miał miejsce wypadek.
Na wniosek pracodawcy poszkodowanego pracownika pracodawca, na którego terenie miał miejsce wypadek, może ustalić okoliczności i przyczyny wypadku, a następnie dokumentację powypadkową przekazać pracodawcy poszkodowanego pracownika; pracodawca ten zatwierdza protokół powypadkowy w takim trybie, jak protokół ze swojego zakładu pracy.
Pracodawca, na którego terenie miał miejsce wypadek, w którym została poszkodowana osoba nie będąca jego pracownikiem, jest obowiązany w szczególności:
- zapewnić udzielenie pomocy poszkodowanemu,
- zabezpieczyć miejsce wypadku w sposób wykluczający:
- dopuszczenie do miejsca wypadku osób niepowołanych;
- uruchamianie bez koniecznej potrzeby maszyn i innych urządzeń technicznych, które w związku z wypadkiem zostały wstrzymane;
- dokonywanie zmiany położenia maszyn i innych urządzeń technicznych, jak również zmiany położenia innych przedmiotów, które spowodowały wypadek lub pozwalają odtworzyć jego okoliczności.
- zgodę na uruchomienie maszyn i innych urządzeń technicznych lub dokonanie zmian w miejscu wypadku wyraża pracodawca, w uzgodnieniu ze społecznym inspektorem pracy, po dokonaniu oględzin miejsca wypadku oraz po sporządzeniu, jeśli zachodzi potrzeba, szkicu lub fotografii miejsca wypadku. Zgodę w sytuacji zaistnienia wypadku śmiertelnego, ciężkiego lub zbiorowego wyraża pracodawca po uzgodnieniu z właściwym inspektorem pracy i prokuratorem, a w razie zaistnienia takich wypadków w zakładzie górniczym - także po uzgodnieniu z właściwym organem państwowego nadzoru górniczego. Dokonywanie zmian w miejscu wypadku bez uzyskania zgody jest dopuszczalne, jeżeli zachodzi konieczność ratowania osób lub mienia albo zapobieżenia grożącemu niebezpieczeństwu;
- zawiadomić niezwłocznie o wypadku pracodawcę poszkodowanego;
- udostępnić miejsce wypadku i niezbędne materiały oraz udzielić informacji i wszechstronnej pomocy zespołowi powypadkowemu ustalającemu okoliczności i przyczyny wypadku.
W skład zespołu powypadkowego wchodzi:
- w razie wypadków śmiertelnych, ciężkich i zbiorowych:
- pracownik kierujący komórką służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz
- zakładowy społeczny inspektor pracy;
- w razie innych wypadków:
- pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz
- oddziałowy (wydziałowy) społeczny inspektor pracy.
U pracodawcy, który nie ma obowiązku tworzenia służby bezpieczeństwa i higieny pracy (do 100 pracowników włącznie), w skład zespołu powypadkowego, zamiast pracownika służby bezpieczeństwa i higieny pracy, wchodzi:
- pracodawca albo
- pracownik zatrudniony przy innej pracy, któremu pracodawca powierzył wykonywanie zadań służby bhp albo
- specjalista spoza zakładu pracy.
U pracodawcy, u którego nie działa społeczna inspekcja pracy, w skład zespołu powypadkowego, zamiast społecznego inspektora pracy, jako członek zespołu wchodzi przedstawiciel pracowników posiadający aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, zgodnie z przepisami dotyczącymi szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Jeżeli pracodawca nie może dopełnić obowiązku utworzenia zespołu powypadkowego w składzie dwuosobowym, określonym wyżej, ze względu na małą liczbę zatrudnionych pracowników, okoliczności i przyczyny wypadku ustala zespół powypadkowy, w którego skład wchodzi pracodawca oraz specjalista spoza zakładu pracy (np. na podstawie umowy o stałą współpracę, albo wyłącznie dla celu ustalenia przyczyn danego wypadku).
e-Porady - czytaj za darmo!
Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników:
Czy pracownika, który w wyniku wypadku przy pracy przebywał na zwolnieniu lekarskim równo 30 dni należy skierować na badania kontrolne?
Prowadzę działalność gospodarczą i otrzymałem 10 dni zwolnienie lekarskiego z zaleceniem lekarskim wskazującym na leżenie. Czy powinienem zwiesić działalność, czy też mogę wyznaczyć pełnomocnika, np. żonę jako osobę współpracującą dla wykonywania czynności w firmie w trakcie mojej choroby?
Pracownik miał wypadek w czasie pracy w maju. Od tej pory otrzymywał zasiłek z ubezpieczenia wypadkowego wypłacany przez ZUS. Od 15 listopada nie przysługuje mu ten zasiłek (powiadomienie z ZUS). Dalej jest niezdolny do pracy. Prawdopodobnie długo jeszcze nie będzie...
|
