Praca nakładcza

Praca nakładcza to forma zatrudnienia odrębną od stosunku pracy. Można powiedzieć, że umowa o pracę nakładczą jest formą pośrednią pomiędzy umową o pracę a umową o dzieło. Zatrudniający nabywa pewne uprawnienia pracownicze, łącznie z ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym, jednak otrzymuje wynagrodzenie wyłącznie za wykonaną faktycznie pracę.

Pracę nakładczą bardzo często określa się mianem pracy chałupniczej, co jest związane z wykonywaniem pracy w domu, w porach dogodnych dla zatrudnionego, przy czym zatrudnionemu mogą pomagać przy pracy członkowie rodziny. Zatrudniający ma obowiązek zapewnienia zatrudnionemu odpowiedniej ilości pracy, a przynajmniej:

  • pracy, za którÄ… zatrudniony może uzyskać co najmniej najniższe wynagrodzenie pracownicze miesiÄ™cznie, w przypadku, gdy dla zatrudnionego praca nakÅ‚adcza jest wyłącznym albo głównym źródÅ‚em utrzymania;
  • pracy, za którÄ… zatrudniony może uzyskać co najmniej 50% najniższego wynagrodzenia pracowniczego miesiÄ™cznie, w przypadku, gdy dla zatrudnionego praca nakÅ‚adcza jest dodatkowym źródÅ‚em utrzymania.

Praca nakładcza nie musi jednak polegać na wykonywaniu prostych czynności typu składanie długopisów, klejenie teczek do akt, wytwarzanie ozdób choinkowych czy produkcja skarpet. Umowa o pracę nakładczą może dotyczyć wykonania każdego innego dzieła, np. projektów marketingowych, wzorów dokumentów, zestawień, wprowadzenia danych do pamięci komputera itd. W zasadzie wszystko, co mogłoby być przedmiotem umowy o dzieło, może być również przedmiotem umowy o pracę nakładczą.

W braku odmiennych postanowień umowy nakładca jest obowiązany zapewnić wykonawcy surowce, materiały lub inne przedmioty oraz narzędzia, maszyny i urządzenia niezbędne do wykonywania pracy nakładczej, jak również do utrzymywania w należytym stanie technicznym maszyn i urządzeń - z wyjątkiem bieżącej konserwacji. Jeżeli zatrudniony wykorzystuje własne maszyny czy urządzenia, ma prawo do wynagrodzenia według ich wartości odtworzeniowej.

Zasadnicze regulacje dotyczące zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą znaleźć można w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą (Dz. U. z 1976r., Nr 3, poz. 19 z późn. zm.).

optymalizacja składek ZUS przedsiębiorców

Umowa o pracę nakładczą

Umowa o pracę nakładczą powinna być zawarta na piśmie. Umowę zawiera się na okres próbny, na czas określony, na czas wykonania określonej pracy lub na czas nie określony. Okres próbny nie może przekraczać 3 miesięcy.

Umowa powinna zawierać:

  • datÄ™ zawarcia;
  • dane stron umowy;
  • okreÅ›lenie „umowa o pracÄ™ nakÅ‚adczÄ…”;
  • okreÅ›lenie rodzaju pracy (dzieÅ‚a);
  • ewentualne okreÅ›lenie minimalnej iloÅ›ci pracy zlecanej miesiÄ™czne nakÅ‚adcy;
  • zasady wynagradzania za wykonanÄ… pracÄ™, w tym ewentualne premie, dodatki itp.;
  • okreÅ›lenie terminu rozpoczÄ™cia wykonywania pracy nakÅ‚adczej;
  • ewentualne wynagrodzenie za użytkowanie w pracy nakÅ‚adczej maszyn, urzÄ…dzeÅ„ i narzÄ™dzi stanowiÄ…cych wÅ‚asność wykonawcy - w wysokoÅ›ci odpowiadajÄ…cej wartoÅ›ci ich odtworzenia (chyba że stanowi o tym regulamin pracy nakÅ‚adczej).

Umowa może być rozwiązana w każdym czasie na mocy porozumienia stron. Umowa zawarta na okres próbny może być rozwiązana za 2-tygodniowym wypowiedzeniem. Umowa zawarta na czas nie określony może być rozwiązana za 1-miesięcznym wypowiedzeniem. Okres wypowiedzenia kończy się ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego.

Cyt. rozporządzenie Rady Ministrów zawiera postanowienia dotyczące rozwiązywania umów o pracę nakładczą oraz zakazów rozwiązywania takich umów w sytuacjach szczególnych, do umów takich nie należy bowiem stosować przepisów Kodeksu pracy o rozwiązaniu stosunku pracy. Rozporządzenie to zawiera również wykaz przepisów Kodeksu cywilnego, które stosować należy do stosunku pracy nakładczej (stosować należy tylko niektóre przepisy, bowiem stosunek pracy nakładczej to nie stosunek pracy). Należy do nich m.in. niektóre normy dotyczące świadectwa pracy, ochrony zdrowia, wynagrodzenia, urlopu, bhp, odpraw. Warto zapoznać się z treścią tego rozporządzenia przed zawarciem umowy.

Istotne jest, że zasadniczo wynagrodzenie obejmuje wynagrodzenie za wykonane dzieło, tzn. że nie obowiązuje w przypadku umowy o pracę nakładczą wynagrodzenie minimalne. Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracę pozwalającą na uzyskanie 50% czy 100% najniższego wynagrodzenia, ale jeżeli zatrudniony jej nie wykona, nie otrzyma również takiego wynagrodzenia, a jedynie wynagrodzenie za faktycznie wykonaną pracę. Od zasady wynagradzania za wykonaną pracę istnieją jednak wyjątki (urlop, choroba itp.).

W związku z rozwiązaniem umowy należy wydać zatrudnionemu świadectwo pracy (takie jak przy stosunku pracy), umieszczając w nim dodatkową wzmiankę o okresach, w których zatrudniony uzyskał co najmniej połowę najniższego wynagrodzenia.

Regulamin pracy nakładczej

Nakładca zatrudniający stale co najmniej 20 wykonawców ustala regulamin pracy nakładczej. Nakładca, u którego działa zakładowa organizacja związkowa, zasięga opinii tej organizacji przed ustaleniem regulaminu. Regulamin pracy nakładczej określa wzajemne obowiązki nakładcy i wykonawców, w szczególności zasady i tryb przydziału pracy, terminy i sposób wypłacania wynagrodzenia za pracę oraz zwrot wykonawcom kosztów produkcji, terminy i miejsce wydawania surowców i materiałów oraz przyjmowania wykonanych produktów i usług. Nakładca jest obowiązany zapoznać wykonawcę z treścią regulaminu pracy nakładczej przed jego przystąpieniem do pracy.

umowa zlecenia

Uwaga ! Najpierw pomyśl dwa razy

Nie zawieraj fikcyjnych umów o pracÄ™ nakÅ‚adczÄ…. Możesz jÄ… zawrzeć, faktycznie wykonujÄ…c pracÄ™. W innych przypadkach możesz trafić na firmÄ™ zatrudniajÄ…cÄ… kilkuset czy kilka tysiÄ™cy nakÅ‚adców, która może być z powodu takiej iloÅ›ci umów drobiazgowo kontrolowana. Może nawet zdarzyć siÄ™, że firma taka w ogóle nie zgÅ‚osiÅ‚a CiÄ™ do ZUS, albo w ogóle nie istnieje, przesÅ‚ane dokumenty zostaÅ‚y sfaÅ‚szowane, i na koniec i tak zapÅ‚acisz swój ZUS - zalegÅ‚y, z odsetkami.

Nie można również wierzyć niektórym przedstawicielom firm ubezpieczeniowych, którzy oferujÄ… zawarcie umowy o pracÄ™ nakÅ‚adczÄ… w powiÄ…zaniu z inwestowaniem części oszczÄ™dnoÅ›ci poprzez to towarzystwo. MajÄ… oni na celu jedynie swój zysk zwiÄ…zany z prowizjÄ… od zawartej umowy ubezpieczenia, i kwestie zwiÄ…zane z pracÄ… nakÅ‚adczÄ… nie bÄ™dÄ… później w jakikolwiek sposób wyjaÅ›niane przy pomocy firm ubezpieczeniowych.

e-Porady - czytaj za darmo!

e-porady

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników:

ObowiÄ…zek ZUS2009-08-07 09:41:34

Chciałbym zatrudnić osobę na umowę o pracę nakładczą. Osoba ta pracuje już na umowę o pracę w innym przedsiębiorstwie i tam są opłacane za nią składki ZUS. Co ze składkami ZUS za osobę zatrudniona na podstawie umowy o pracę nakładczą?

Odpowiedź

Zasiłek chorobowy pracownika na um. o pracę nakładczą?2008-05-09 10:10:42

Jak wyliczyć zasiłek chorobowy pracownika zatrudnionego na um. o pracę nakładczą?

Odpowiedź

pracownik zatrudniony na umowę o pracę nakładczą -badania lekarskie2008-05-09 10:29:11

Czy pracownik zatrudniony na umowę o pracę nakładczą musi być skierowany przez pracodawcę na wstępne badania lekarskie, czy musi posiadać zaświadczenie o zdolności do pracy na danym stanowisku (praca w domu) "aktualizowane" co roku?

Odpowiedź