Polec znajomym

Wynagrodzenia

Wynagrodzenie w naturze

Kodeks pracy wskazuje, że wynagrodzenie pracownika z tytuÅ‚u Å›wiadczonej pracy powinno odbywać siÄ™ w formie pieniężnej. Dopuszcza on jednak częściowÄ… wypÅ‚atÄ™ w innej formie niż pieniężna, tylko wówczas, gdy przewidujÄ… to ustawowe przepisy prawa pracy lub ukÅ‚ad zbiorowy pracy.

Reklama

Należy uznać bezsprzecznie, że pracodawca nie może kwoty uzgodnionej z pracownikiem w umowie o pracę zamieniać dowolnie na świadczenia naturalne i poddawać ich wycenie, a następnie odejmować tej kwoty wynagrodzenia.

Przykład
Umowa o pracę przewiduje wynagrodzenie 2000 zł brutto. Pracodawca handlując złomem przekazał w ramach wynagrodzenia pracownikowi złom o wartości 1000 zł i wypłacił mu wynagrodzenie 1000 zł.

Takie Å›wiadczenie bÄ™dzie możliwe w przypadku, gdy mamy do czynienia z dodatkowymi Å›wiadczeniami na rzecz pracownika, których nie ma w umowie o pracÄ™, np. premie uznaniowe, Å›wiadczenia dodatkowe, dodatki kafeteryjne, przewidywane czy to regulaminem wynagradzania czy też przekazywanych dodatkowo pracownikowi. Na tej samej zasadzie pracownik może uczestniczyć w programach lojalnoÅ›ciowych, w których uzyskuje poza wynagrodzeniem zasadniczym prawo do nabycia akcji, udziaÅ‚ów przedsiÄ™biorcy. Wynagrodzenie nadal pozostaje caÅ‚e wypÅ‚acone w pieniÄ…dzu, Å›wiadczenie w naturze jest elementem dodatkowym.

>>> co jest wynagrodzeniem?

 

Kwoty powyższe dla celów podatkowych uznaje siÄ™ za Å›wiadczenia pracownicze i zalicza do źródÅ‚a przychodów – umowa o pracÄ™. Dla celów podatkowych podlegajÄ… jednolitej wycenie – z tytuÅ‚u Å›wiadczeÅ„ pozapÅ‚acowych pracownika.

Zapis kodeksu pracy w zakresie wynagradzania w pieniÄ…dzu jest zgodny z KonwencjÄ… (nr 95) dotyczÄ…cÄ… ochrony pÅ‚acy, przyjÄ™tÄ… w Genewie dnia 1 lipca 1949 r. (Dz.U. 1955 nr 38 poz.234), która zaznacza, że ustawodawstwo krajowe, umowy zbiorowe lub orzeczenia rozjemcze mogÄ… zezwolić na częściowÄ… wypÅ‚atÄ™ pÅ‚acy w naturze w zawodach lub przemysÅ‚ach, gdzie ten rodzaj wypÅ‚aty jest ogólnie stosowany lub potrzebny ze wzglÄ™du na specjalne okolicznoÅ›ci, gdy przewiduje to umowa zbiorowa lub orzeczenie rozjemcze, albo gdy w braku takich postanowieÅ„ zgadza siÄ™ na to zainteresowany pracownik.

 

Ekwiwalent pieniężny, wynagrodzenie w naturze, czy świadczenie nieodpłatne

Ekwiwalentem pieniężnym jest dodatkowe wynagrodzenie wypÅ‚acane pracownikowi, w wysokoÅ›ci rzeczy, w zamian za którÄ… dodatkowa wypÅ‚ata jest realizowana. PrzykÅ‚adem ekwiwalentu pieniężnego jest dodatkowe wynagrodzenie w razie niewykorzystania przez pracownika przysÅ‚ugujÄ…cego mu urlopu wypoczynkowego.

Świadczenia realizowane w naturze jest dodatkowym składnikiem wynagrodzenia, przekazywanym pracownikowi w formie innej niż pieniężna. Jego przykładem jest zafundowanie pracownikowi wycieczki w nagrodę za wyniki pracy, zakup biletu PKP na dojazdy do pracy, czy przekazanie deputatu węglowego.

Świadczenie nieodpłatne to każde świadczenie na rzecz pracownika, bez pobrania w zamian honorarium. Przykładem jest oddanie pracownikowi do prywatnego użytku samochodu służbowego.

 

Wartość przychodu w naturze

Åšwiadczenia ze stosunku pracy, wypÅ‚acane pracownikowi w naturze uważa siÄ™ podobnie jak w przypadku zwykÅ‚ego stosunku pracy, pracy nakÅ‚adczej, czy spóÅ‚dzielczego stosunku pracy - za przychody ze stosunku pracy.

Przychodami sÄ… otrzymane bÄ…dź pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniÄ…dze i wartoÅ›ci pieniężne oraz wartość otrzymanych Å›wiadczeÅ„ w naturze i innych nieodpÅ‚atnych Å›wiadczeÅ„. Wartość pieniężnÄ… Å›wiadczeÅ„ w naturze okreÅ›la siÄ™ na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzglÄ™dnieniem w szczególnoÅ›ci:

  • stanu przekazanych w naturze Å›wiadczeÅ„,
  • stopnia zużycia Å›wiadczeÅ„ w naturze,
  • czasu i miejsca ich uzyskania.

W przypadku nieodpÅ‚atnych Å›wiadczeÅ„ na rzecz pracowników przychód wycenia siÄ™:

  • jeżeli przedmiotem Å›wiadczenia sÄ… usÅ‚ugi wchodzÄ…ce w zakres dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej dokonujÄ…cego Å›wiadczenia - wedÅ‚ug cen stosowanych wobec innych odbiorców;
  • jeżeli przedmiotem Å›wiadczeÅ„ sÄ… usÅ‚ugi zakupione - wedÅ‚ug cen zakupu;
  • jeżeli przedmiotem Å›wiadczeÅ„ jest udostÄ™pnienie lokalu lub budynku - wedÅ‚ug równowartoÅ›ci czynszu, jaki przysÅ‚ugiwaÅ‚by w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
  • w pozostaÅ‚ych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy Å›wiadczeniu usÅ‚ug lub udostÄ™pnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzglÄ™dnieniem w szczególnoÅ›ci ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostÄ™pnienia.

Jeżeli Å›wiadczenia sÄ… częściowo odpÅ‚atne, przychodem podatnika jest różnica pomiÄ™dzy wartoÅ›ciÄ… tych Å›wiadczeÅ„, a odpÅ‚atnoÅ›ciÄ… ponoszonÄ… przez podatnika.

Uwaga !

Pracodawca będący płatnikiem składek i wypłacający wynagrodzenie w naturze nie jest zwolniony od obliczenia, pobrania stosownego podatku i przekazania go w odpowiednim terminie do Urzędu Skarbowego.

Zarówno dla celów podatkowych, jak i ZUS część Å›wiadczeÅ„, szczególnie wynikajÄ…cych z przepisów o BHP i prawa pracy stanowi przychód zwolniony z opodatkowania.

Dla celów skÅ‚adek ZUS skÅ‚adkom nie podlegajÄ…:

  • wartość Å›wiadczeÅ„ rzeczowych wynikajÄ…cych z przepisów o bezpieczeÅ„stwie i higienie pracy oraz ekwiwalenty za te Å›wiadczenia, a także ekwiwalenty pieniężne za pranie odzieży roboczej, używanie odzieży i obuwia wÅ‚asnego zamiast roboczego oraz wartość otrzymanych przez pracowników bonów, talonów, kuponów lub innych dowodów uprawniajÄ…cych do otrzymania na ich podstawie napojów bezalkoholowych, posiÅ‚ków oraz artykuÅ‚ów spożywczych, w przypadku gdy pracodawca, mimo ciążącego na nim obowiÄ…zku wynikajÄ…cego z przepisów o bezpieczeÅ„stwie i higienie pracy, nie ma możliwoÅ›ci wydania pracownikom posiÅ‚ków i napojów bezalkoholowych,
  • ekwiwalenty pieniężne za użyte przy wykonywaniu pracy narzÄ™dzia, materiaÅ‚y lub sprzÄ™t, bÄ™dÄ…ce wÅ‚asnoÅ›ciÄ… pracownika
  • wartość ubioru sÅ‚użbowego (umundurowania), którego używanie należy do obowiÄ…zków pracownika, lub ekwiwalent pieniężny za ten ubiór
  • wartość finansowanych przez pracodawcÄ™ posiÅ‚ków udostÄ™pnianych pracownikom do spożycia bez prawa do ekwiwalentu z tego tytuÅ‚u - do wysokoÅ›ci nieprzekraczajÄ…cej miesiÄ™cznie kwoty 190 zÅ‚,
  • dodatkowe Å›wiadczenia niemajÄ…ce charakteru deputatu przyznawane na podstawie przepisów szczególnych - kart branżowych lub ukÅ‚adów zbiorowych pracy, tj. ekwiwalent pieniężny z tytuÅ‚u zwrotu kosztów przejazdów urlopowych, Å›wiadczenia na pomoce naukowe dla dzieci, Å›wiadczenia przyznawane z tytuÅ‚u uroczystych dni, jak tradycyjne "barbórkowe", z wyjÄ…tkiem nagród pieniężnych wypÅ‚acanych z tytuÅ‚u uroczystych dni.

Natomiast zgodnie z RozporzÄ…dzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegóÅ‚owych zasad ustalania podstawy wymiaru skÅ‚adek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe – dla celów ZUS wartość pieniężnÄ… Å›wiadczeÅ„ w naturze podlegajÄ…cych oskÅ‚adkowaniu ustala siÄ™ w wysokoÅ›ci ekwiwalentu pieniężnego okreÅ›lonego w przepisach o wynagradzaniu, a w razie ich braku:

  1. jeżeli przedmiotem Å›wiadczeÅ„ sÄ… rzeczy lub usÅ‚ugi wchodzÄ…ce w zakres dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej pracodawcy - wedÅ‚ug cen stosowanych wobec innych odbiorców niż pracownicy (np. pracodawcy pracujÄ…cy w zakÅ‚adzie miÄ™snym, oprócz wynagrodzenia za pracÄ™ dodatkowo uzyskujÄ… produkty miÄ™sne),
  2. jeżeli przedmiotem świadczeń są rzeczy lub usługi zakupione przez pracodawcę - według cen ich zakupu,
  3. jeżeli przedmiotem świadczenia jest udostępnienie lokalu mieszkalnego (np. gdy pracodawca udostępnia pracownikowi mieszkającemu poza miejscem pracy lokal mieszkalny do dyspozycji):
    • dla lokali spóÅ‚dzielczych typu lokatorskiego i wÅ‚asnoÅ›ciowego - w wysokoÅ›ci czynszu obowiÄ…zujÄ…cego dla tego lokalu w danej spóÅ‚dzielni mieszkaniowej,
    • dla lokali komunalnych - w wysokoÅ›ci czynszu wyznaczonego dla tego lokalu przez gminÄ™,
    • dla lokali wÅ‚asnoÅ›ciowych, z wyłączeniem wymienionych w lit. a), oraz domów stanowiÄ…cych wÅ‚asność prywatnÄ… - w wysokoÅ›ci czynszu okreÅ›lonego wedÅ‚ug zasad i stawek dla mieszkaÅ„ komunalnych na danym terenie, a w miastach - w danej dzielnicy,
    • dla lokali w hotelach - w wysokoÅ›ci kosztu udokumentowanego rachunkami wystawionymi przez hotel.

Iwona Karkus
Bankier.pl

data utworzenia: 2011-05-09

data modyfikacji: 2012-04-10

 

Reklama

Licencja na zaufanie - Certyfikat Firmy Wiarygodnej Finansowo
Jeżeli celujesz w zaufanie kontrahentów, pokaż siÄ™ z wiarygodnej strony. ZdobÄ…dź Certyfikat i dołącz do grona solidnych przedsiÄ™biorców z zasadami.

 

e-Porady - czytaj za darmo!

e-porady

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników:

Ekwiwalent na pokrycie kosztów wynajęcia mieszkania dla pracownika2008-01-22 10:18:04

Czy wypłacony przez pracodawcę ekwiwalent dla pracownika na pokrycie kosztów wynajęcia mieszkania w miejscowości innej niż miejsce zamieszkania pracownika będzie stanowił przychód do opodatkowania PIT-4 oraz naliczenia składek ZUS? W jakiej formie ten ekwiwalent powinien być ustalony (odrębna umowa, aneks...

Odpowiedź

Pożyczka dla pracownika2008-10-13 14:08:24

Czy w przypadku udzielenie pożyczki pracownikowi (nie z ZFŚS) którą będzie spłacał przez 6 miesięcy nalezy od niej odprowadzić jakis podatek dochodowy?

Odpowiedź

usługi medyczne dla pracownika2007-11-23 12:32:04

Firma nasza uiszcza zryczałtowaną opłatę za usługi medyczne, nie płaci za określone świadczenia, ale za objęcie pracowników opieką. Wartością nieodpłatnego świadczenia jest wysokość zryczałtowanej opłaty przypadającej na pracownika. Czy tego rodzaju pakiet medyczny należy uznać jako przychód pracownika...

Odpowiedź

Reklama