Stosunek pracy jest stosunkiem prawnym, jaki nawiązuje się pomiędzy pracownikiem a pracodawcą. Zgodnie z art. 22§ 1 przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania określonego rodzaju pracy na rzecz pracodawcy natomiast pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

Rodzaje umów o pracę

Ustawodawca w Kodeksie Pracy wyznacza następujące rodzaje umów o pracę:

• umowa o pracę na czas nieokreślony
• umowa o pracę na czas określony
• umowa na czas wykonania określonej pracy
• umowa na okres próbny (nie przekraczająca 3 miesięcy)
• umowa na zastępstwo

Umowa na czas nieokreślony jest umową bezterminową, najbardziej korzystną dla pracownika. Charakteryzuje się tym, że strony w umowie nie wyznaczają końcowego terminu wygaśnięcia umowy, a co za tym idzie daty rozwiązania stosunku pracy. Przeciwieństwem umowy o pracę na czas nieokreślony jest umowa na czas określony, w której strony jasno wyznaczają termin jej ostatecznego rozwiązania. Przy czym w przypadku zawierania umowy na czas określony, na okres dłuższy niż 6 miesięcy strony mogą dopuścić wcześniejszego rozwiązanie tej umowy za dwutygodniowym wypowiedzeniem.

Kodeks pracy zastrzega jednak, że jeżeli strony zawarły już dwukrotnie umowę o pracę na czas określony i zawierają kolejna umowę, a przerwy pomiędzy poprzednimi umowami nie przekroczyły 1 miesiąca, to jest to równoznaczne z zawarciem umowy na czas nieokreślony. Przepis ten nie dotyczy jednak umów o pracę zawartych na czas określony w celu:

1. zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
2. wykonania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym, bądź też zadań realizowanych cyklicznie.

UWAGA!

Wyjątek stanowią umowy o pracę zawarte po 22.08.2009, a przed 31.12.2011 – w czasie obowiązywania ustawy z dnia 1 lipca 2009 o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców. Zgodnie z nią okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie kolejnych umów o pracę na czas określony między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 24 miesięcy. Co więcej za kolejną umowę o pracę na czas określony rozumie się umowę zawartą przed upływem 3 miesięcy od rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy zawartej na czas określony.

Do umów o pracę zawartych na czas określony trwających w dniu 1 stycznia 2012 r. stosuje się art. 25 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, czyli zastosowanie znajdą przepisy wskazane powyżej.

Umowa na czas wykonania określonej pracy jest umową zawieraną wyłącznie na czas wykonania zleconego pracownikowi zadania. Umowę tą zawiera się zazwyczaj w pracach dorywczych bądź sezonowych.

Umowa zawierana na czas nieokreślony, określony bądź na czas wykonania określonej pracy może być poprzedzona umowa o pracę na okres próby. Umowa ta, zawierana jest w celu zapoznaniem się z kwalifikacjami i umiejętnościami pracownika. Może być ona jednak zawarta z tym samym pracownikiem tylko raz, na okres nie przekraczający 3 miesięcy.