123 VAT.pl: Odsetki - Księgowanie przychodów - Przychody - Interpretacje

Przychody w interpretacjach

Odsetki

Data: 1999.01.13
Sygnatura: PB 3/5912-722-604/HS/98
Publikator: Biuletyn Skarbowy, 1999, nr 1, s. 11-12
Doradztwo Podatkowe, 2000, nr 2, s. 41
Glosa, 1999, nr 6, s. 23
Serwis Podatkowy, 2000, nr 2, s. 15
Źródło: www.mf.gov.pl

W ostatnim czasie coraz częściej do Ministerstwa Finansów napływają zapytania dotyczące prawidłowości opodatkowania odsetek od należności i zobowiązań powstających w wyniku istniejących w obrocie gospodarczym stosunków handlowych. Nasilenie tego typu zjawiska świadczy o trudnościach w stosowaniu zasad opodatkowania odsetek, co znajduje również odzwierciedlenie w pojawiających się sporach pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi. Otrzymywane zapytania i wątpliwości dotyczą w szczególności opodatkowania odsetek związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych oraz inną ich działalnością będącą wynikiem prawnie skutecznych umów, której istnienie może skutkować występowaniem odsetek we wzajemnych relacjach między kontrahentami.

W związku z zaistniałą sytuacją, dążąc do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego, na podstawie art. 14 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.), uprzejmie przekazuję następujące wyjaśnienia dotyczące opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych odsetek występujących w obrocie gospodarczym.

Zgodnie z definicją wynikającą z literatury prawa, przez odsetki należy rozumieć wynagrodzenie za korzystanie z pieniędzy lub innych rzeczy oznaczonych tylko rodzajowo, gdy zostaje ono obliczone według pewnej stopy procentowej, czyli w stosunku do wartości sumy, od której są pobierane, i w stosunku do czasu użycia tej sumy. Odsetki mogą wystąpić tylko wówczas, gdy istnieje podstawa ich ustalania, czyli należność główna. A zatem odsetki mają charakter uboczny w stosunku do świadczenia głównego, będącego właściwym przedmiotem zobowiązania między stronami. Tytuły stanowiące podstawę ustalania wysokości odsetek i tryb ich poboru w stosunkach cywilnoprawnych określają w szczególności przepisy art. 359, 360, 481, 482 k.c.

Najważniejszym ustawowym tytułem do pobierania odsetek według k.c. jest wskazany przepis art. 481, przewidujący obowiązek odsetek w razie uchybienia przez dłużnika terminowi świadczenia pieniężnego. Wówczas odsetki należą się za samo opóźnienie niezależnie od tego, czy dłużnik popadł w zwłokę oraz bez potrzeby wykazywania przez wierzyciela, że z tytułu zwłoki poniósł jakąkolwiek szkodę. Ponadto występujące w obrocie gospodarczym odsetki mogą stanowić wynagrodzenie za kredyt (pożyczkę), ustalane jako umowne oprocentowanie z tytułu udzielanych kredytów i pożyczek przez jednostki organizacyjne uprawnione - na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady ich funkcjonowania - do świadczenia tych usług finansowych, zgodnie z przepisami prawa bankowego lub składania w tych jednostkach oszczędności (depozytów). Drugostronnie u przedsiębiorców wymienione odsetki stanowią cenę kredytu lub pożyczki bądź zysk od oszczędności (depozytów) złożonych w wymienionych jednostkach organizacyjnych. Są to również, ustalane według analogicznych zasad, odsetki od pożyczek udzielanych na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, a także odsetki od wkładów w spółdzielniach określone w przepisach prawa spółdzielczego.

W przepisach ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.) przewidziano szczególny tryb opodatkowania odsetek od należności i zobowiązań. Przy czym należy mieć na uwadze, iż właśnie w tych przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych brak jest podziału na odsetki, które są bezpośrednio związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika oraz inną działalnością wynikającą z umów zawieranych przez przedsiębiorców, nieklasyfikowaną jako działalność gospodarcza.

Skoro ustawodawca określił dla odsetek szczególny, inny tryb i zasady opodatkowania, to wyklucza się możliwość stosowania do przychodów z odsetek art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i opodatkowania odsetek jako przychody należne związane z działalnością gospodarczą, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane. A zatem wadliwe jest opodatkowanie przychodów z tytułu odsetek od należności na podstawie ww. art. 12 ust. 3.

Do odsetek mają natomiast zastosowanie wymienione w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych następujące przepisy regulujące zasady ich opodatkowania, a mianowicie:

Przychody z tytułu odsetek określają:

  • art. 12 ust. 4 pkt 2 stanowiący, iż do przychodów nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nieotrzymanych odsetek od należności, w tym również od udzielonych pożyczek (kredytów) oraz
  • art. 12 ust. 4 pkt 1 stanowiący m.in., iż do przychodów nie zalicza się otrzymanych lub zwróconych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów).

Odpowiednio koszty uzyskania przychodów z tytułu odsetek określają:

  • art. 16 ust. 1 pkt 11, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych, lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów),
  • art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a określający, iż nie uważa się za koszty uzyskania wydatków na spłatę pożyczek (kredytów), z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów).

W świetle powyższego:

  1. odsetki od należności, w tym od udzielonych kredytów i pożyczek, naliczone, lecz nieotrzymane zgodnie z warunkami umowy, nie stanowią u wierzyciela przychodów. Odsetki takie są przychodami w dacie faktycznego otrzymania i odpowiednio w tej samej dacie zapłacone przez dłużnika są jego kosztami uzyskania przychodów. Oznacza to, że podjęte przez strony umowy decyzje odnośnie odsetek niezapłaconych o ich umorzeniu, odroczeniu terminów płatności odsetek (prolongowaniu), obniżeniu oprocentowania, całkowitym lub częściowym zaniechaniu naliczania odsetek, zarówno u wierzyciela jak i u dłużnika, są podatkowo obojętne, chyba że zachodzą okoliczności określone w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
  2. odsetki skapitalizowane (tj. takie odsetki od należności, które - analogicznie jak należność główna - stanowią podstawę ustalania odsetek) są u wierzyciela przychodem w każdorazowej dacie ich kapitalizacji dokonanej zgodnie z warunkami umów zawieranych przez kontrahentów i drugostronnie u dłużników w tej samej dacie kapitalizacji są kosztem uzyskania przychodów. Przy ewentualnej restrukturyzacji części wierzytelności z tytułu odsetek skapitalizowanych poprzez ich umorzenie, czyli zwolnienie dłużnika z długu dokonane stosownie do art. 508 kodeksu cywilnego, ma miejsce wygaśnięcie zobowiązania, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Wówczas, w dacie umorzenia odsetek skapitalizowanych na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 44 i w związku z art. 16 ust 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych u wierzyciela uprzednio zaliczone do przychodów, lecz nieotrzymane odsetki skapitalizowane są kosztem uzyskania przychodów. U dłużnika wartość tych umorzonych, skapitalizowanych odsetek od zobowiązań stanowiących uprzednio koszty uzyskania przychodów, jest przychodem w dacie umorzenia, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Dodatkowo wyjaśnia się, że powyższe zasady nie dotyczą odsetek od kredytów i pożyczek zwiększających koszty inwestycji, które stosownie do art. 16 ust 1 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w okresie realizacji tych inwestycji.

Ponadto wyżej omówione zasady opodatkowania odsetek nie mają także zastosowania do odsetek za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat należności budżetowych i innych należności, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej oraz innych odsetek wymienionych w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych jako odsetki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów.

lista wszystkich interpretacji

Interpretacje VAT.pl obejmują tezy wybranych interpretacji urzędów, izb skarbowych, wyroków sądów oraz pisma Ministerstwa Finansów. Publikacje te nie stanowią porady podatkowej czy prawnej i są wyłącznie odzwierciedleniem stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia opisanych przez niego zdarzeń. Pełna treść wybranych interpretacji dostępna jest na stronach internetowych Ministerstwa Finansów.

e-Porady - czytaj za darmo!

e-porady

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe uĹźytkownikĂłw:

KPiR - data ujęcia przychodu2014-09-24 10:45:39

Z jaką datą wpisać przychów do KPiR za usługi wykonane w sierpniu, jeżeli data wystawienia faktury to 10.09.2014?

OdpowiedĹş

Rozliczenie odszkodowania za samochĂłd2011-12-27 15:16:54

W lutym 2011 r. wykupiłam jako osoba prywatna, leasingowany przez moją firmę samochód . Następnie przekazałam go dla działalności firmy i został wpisany do środków trwałych, z wartością kwoty wykupu (840 PLN). W grudniu 2011 r. samochód został rozbity i...

OdpowiedĹş

Korekta PIT-36 za 2007 rok2011-10-31 15:40:00

W roku 2011 spółka cywilna musiała wystawić korektę faktury VAT sprzedaży z roku 2007. Czy podatek dochodowy koryguję za rok 2006?

OdpowiedĹş