E-faktury przed sierpniem 2005r.

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie dopuszczała możliwości wystawiania i przesyłania faktur drogą elektroniczną. Ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, która weszła w życie 20 kwietnia 2004r. założyła możliwość wystawiania i przesyłania faktur drogą elektroniczną, niemniej jednak zasady i warunki stosowania takich rozwiązań uregulować miało rozporządzenie ministra finansów. Do dnia wydania rozporządzenia ministra finansów pojawiło się na ten temat szereg rozbieżnych poglądów.

W praktyce stosowano wysyłanie faktury w formie elektronicznej e-mailem, gdyż ze względu na brak obowiązku umieszczania podpisu na fakturze dokument po wydrukowaniu u odbiorcy nie różnił się od dokumentu, który mógł być fizycznie doręczony mu pocztą czy kurierem. Rozporządzenie Ministra Finansów zakończy z pewnością trwającą dyskusję i ujednolici zasady stosowania prawa.

Poczytaj co myśleli w tym czasie o e-fakturach inni. Do dyskusji zaprosiliśmy współpracującą z PIT.pl kancelarię prawniczą oraz europejskiego lidera rynku nowych technologii. Ze względu na jej aktualność oraz interesujący charakter postanowiliśmy przedstawić stanowiska "za" oraz "przeciw", dorzuciliśmy nieco informacji z urzędów skarbowych. Przeczytaj nasze specjalne [forum ].

Jesteśmy zdecydowanie "za" - Blue Media Sp. z o.o.

Bezspornym jest fakt, iż ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004r., Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) oraz wydane do niej akty wykonawcze (w szczególności rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 dotyczące zasad wystawiania faktur) nie wypowiadają się jednoznacznie na temat dozwolonych sposobów przekazywania kontrahentom faktur.

Nie budzi też żadnych wątpliwości fakt, iż według obowiązujących w Polsce zasad stanowienia, stosowania oraz interpretowania prawa nie jest możliwe obciążenie jednostki żadnymi obowiązkami, bez wyraźnego wyartykułowania tychże obowiązków w powszechnie obowiązującym akcie prawnym.

Takie ujęcie zagadnienia nakładania obowiązków przez państwo, jest przyjęte powszechnie na terenie Wspólnot. Tytułem przykładu można przywołać tu orzeczenie ETS 8/81 Becker, które wypowiada się na temat wertykalnej i jednokierunkowej (jedynie jednostka może domagać się od Państwa realizacji treści dyrektywy w wypadku jej nieimplementacji lub implementacji wadliwej) skuteczności Dyrektyw.

Przywoływanie w dyskusji treści VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC), stanowiącej o dozwolonych sposobach przekazywania faktur, jest wobec powyższych uwag błędne. Nałożenie specjalnych warunków, co do wymogów, jakie spoczywają na przedsiębiorcach, w kontekście wiążących się z tym kosztów, należałoby uznać bez wątpienia za ich obciążenie, a więc jasne jest, iż nie można wywodzić takiego stanowiska z treści w/w Dyrektywy.

Ustawa o podatku od towarów i usług posługuje się dwoma terminami: faktura elektroniczna, będąca kwalifikowaną formą faktury oraz faktura „zwykła” nie-elektroniczna. Wymogi, co do sposobu przesyłania określone są jedynie dla faktury elektronicznej (z możliwością dodatkowego uregulowania przez Ministra Finansów), natomiast w wypadku podstawowego rodzaju faktury brak jest takiego określenia. Sytuacji nie zmienia także przywoływanie przepisów mówiących o „otrzymaniu” czy też „wystawieniu” faktury, gdyż ponownie brak jest dookreślenia tychże terminów, a rozsądek nakazywałby akt wystawienia, czy też przekazania dokumentu księgowego rozpatrywać bardziej w kategoriach czynności księgowo-rozrachunkowej (wzajemne zobowiązania kontrahentów wobec siebie oraz Państwa), niż materialno-technicznej (wydrukowanie, nadanie, czy też choćby niekonieczne już w chwili obecnej podpisywanie).

Z cała mocą należy jednak tu podkreślić, iż faktura przekazana drogą mailową nabiera znaczenia jako dowód księgowy dopiero w momencie jej wydrukowania, uznania przez kontrahenta oraz przyporządkowania do odpowiedniej ewidencji rachunkowej. Czynność ta znajduje odzwierciedlenie u nadawcy faktury, który także posiada papierową kopię przekazanej faktury. Podkreślenia wymaga także fakt, iż żadna z przeprowadzonych u naszych klientów kontroli nie zakwestionowała faktur wystawionych i przekazanych w taki sposób przez Blue Media Sp. z o.o.

Można dywagować czy działanie ustawodawcy, pozostawiającego tak znaczną lukę interpretacyjną w przepisach dotyczących faktur było zamierzone czy nie, jednak jak dotąd rozważania nad treścią przepisów prawnych nie nabrały w Polsce znaczenia aktu prawotwórczego.

Banałem w kontekście przywołanych rozważań prawnych wydaje się być stwierdzenie, iż w państwie demokratycznym to, co nie jest zakazane jest dozwolone, ale warto to po raz kolejny wypowiedzieć, gdyż banał ma swoją moc.

Sebastian Wojdył
Dział Prawny
Blue Media Sp. z o.o.

Stanowisko "za" przedstawiła

Blue Media jest integratorem innowacyjnych technologii informatycznych dla najszybciej rozwijających się sektorów gospodarki, takich jak telekomunikacja, bankowość i finanse.
Spółka specjalizuje się w dostarczaniu biznesowych rozwiązań mobilnych i aplikacji internetowych.
Blue Media rozwija się bardzo dynamicznie, potwierdza to miejsce na liście 50-ciu najszybciej rozwijających się firm z sektora high-tech w Europie Środkowej oraz w rankingu Fast500 obejmującym firmy technologiczne z Europy, Afryki i Bliskiego Wschodu. Główni klienci firmy to 9 największych banków w Polsce oraz wszyscy operatorzy GSM.

Jestem przeciw, ale nie do końca

Na pierwszy rzut oka ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004r., Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) nie nakazuje wystawiać faktury w postacie papierowej, na piśmie. Jeżeli jednak przyjrzeć się treści przepisu art.106 ust.10 tej ustawy, który umożliwia (ale nie nakazuje) Ministrowi Finansów określenie zasad wystawiania oraz przesyłania faktur w formie elektronicznej, wówczas okaże się, że zasadniczą formą wystawiania faktury nadal jest forma nie-elektroniczna, czyli papierowa. Trudno bowiem byłoby wyobrazić sobie fakturę w formie innej, niż papierowa czy elektroniczna.

Decydujące znaczenie ma jednak przepis art.22(3)(b) obowiązującej w Polsce bezpośrednio VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC), zgodnie z którym faktury przesyłane są w formie papierowej albo drogą elektroniczną za zgodą kontrahenta.

Na razie brak jest krajowych przepisów regulujących przesyłanie faktur drogą elektroniczną. Nie oznacza to jednak, że podatnicy mogą robić wszystko. Zgodnie z cyt. przepisem VI Dyrektywy fakturę można przesłać drogą elektroniczną:

zabezpieczoną bezpiecznym podpisem elektronicznym;
za pośrednictwem elektronicznej wymiany danych (EDI);
w inny sposób, pod warunkiem zaakceptowania przez polskie organy państwowe (Minister Finansów, Parlament).

W takich bowiem przypadkach organ państwowy ma obowiązek uznać przesłany dokument za przesłany prawidłowo.

Zatem w chwili obecnej możliwe jest przesyłanie faktur drogą elektroniczną wyłącznie poprzez dwie ww. kwalifikowane formy przekazu. Zwyczajnego przesłania faktury jako załącznika nasze organy państwowe nie zaakceptowały, toteż nie jest to prawnie dopuszczalne.

Oczywiście po wydrukowaniu faktury podatnik może twierdzić, że otrzymał ją pocztą. Jednak w przypadku dużych sprzedawców, np. jednej z firm sprzedających doładowania pre-paid do telefonów gsm, organ podatkowy będzie w stanie udowodnić, że podatnik otrzymał fakturę w postaci załącznika w wiadomości e-mail nie potwierdzonej bezpiecznym podpisem elektronicznym. Zgodnie z obowiązującym prawem w takim przypadku podatnik w ogóle tej faktury nie otrzymał w rozumieniu art.86 ust.10 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. A to skutkuje brakiem prawa do odliczenia podatku VAT...

Reasumując, jestem przeciw fakturom wysyłanym w postaci zwykłego załącznika *.html czy *.doc, jestem jednak za fakturami przesyłanymi w plikach podpisanych elektronicznie przy wykorzystaniu certyfikatu kwalifikowanego.

W innych krajach mogą obowiązywać inne warunki odnośnie wystawiania i wysyłania faktur drogą elektroniczną.

Stanowisko "przeciw" opracowała

Kancelaria Prawnicza Artura M. Brzezińskiego Doradcy Podatkowego 00988, jedna z pierwszych Kancelarii świadczących w Polsce usługi doradztwa podatkowego on-line. Zespół Kancelarii to doświadczeni prawnicy i księgowi, którzy w każdej chwili służą swoim klientom pomocą on-line:
e-doradca.PIT.pl

Artur M. Brzeziński ukończył Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu i specjalizuje się w interpretacji przepisów prawnych. Jest autorem kilkuset publikacji o tematyce podatkowej. Do jego wydawców należą Polskie Wydawnictwa Profesjonalne, Wiedza i Praktyka, Infor, C.H.Beck i Centrum Promocji Standardów Europejskich.

Interpretacje urzędów skarbowych

Interpretacje urzędów skarbowych wcale nie oznaczają, że istotnie taki właśnie stan prawny obowiązuje. Niektóre z interpretacji są modyfikowane przez Izby Skarbowe, inne - pomimo opublikowania na stronach Ministerstwa Finansów - nie są zgodne ze stanowiskiem samego ministerstwa. Nawet tzw. wiążące interpretacje wydane w 2005r. są wiążące jedynie w sprawach podatników, którzy je otrzymali.

Prosimy o potraktowanie tych pism jako głosu w dyskusji - wyrazonego przez aparat skarbowy. Przedstawiamy jeden głos "za" oraz jeden głos "przeciw".

Pisma pochodzą z systemu informacji prawnej Ministerstwa Finansów:

Urząd Skarbowy w Kamiennej Górze jest "za"
Pierwszy Urząd Skarbowy w Rzeszowie jest "przeciw"

Urząd Skarbowy w Kamiennej Górze jest "za"

Pismo z dnia 5 marca 2004r. sygn. PD/415-1/04.

Pytanie: Czy można uznać za dowód księgowy stanowiący podstawę do księgowania kosztów uzyskania przychodów fakturę wydrukowaną ze strony internetowej kontrahenta zagranicznego bez podpisu?

odpowiedź

Pierwszy Urząd Skarbowy w Rzeszowie jest "przeciw"

Pismo z dnia 13 maja 2004r. sygn. I US-II/443/24/2004.

Pytanie:Czy w świetle obowiązujących od 1.05.2004 r. przepisów istnieje możliwość przesyłania kontrahentom będącym osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej oryginałów faktur drogą elektroniczną (na skrzynki pocztowe) zamiast tradycyjnej formy, korzystając z usług pocztowych?

odpowiedź

e-Porady - czytaj za darmo!

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników:

Faktura przysłana emailem2011-03-18 10:55:24

Telekomunikacja Polska od stycznia 2011 r rozpoczęła przysyłanie mi faktur za usługi telefoniczne droga e-mailową. Czy taka fakturę mogę zaksięgować i odliczyć podatek VAT? Telekomunikacja obiecuje, że prześle fakturę papierową zbiorczo na koniec roku jako potwierdzenie tych wysyłanych via email.

Odpowiedź

Przesyłanie faktur mailem2010-11-29 13:08:08

Chciałbym wysłać pocztę mailem wiem jednak, że w przypadku kontroli skarbowej osoba którą taką fakturę otrzymała może mieć problemy. Słyszałem jednak, że jeżeli w umowie którą zawieram z moim klientem, jest informacja o tym, że klient zgadza się na wysyłkę mailem....

Odpowiedź

e-faktura2010-10-06 09:42:54

od paru lat korzystamy z domeny i serwera jednej firmy. W tym roku wysłali mi fakturę e-mailem. Nic nie podpisywaliśmy, nie wyrażaliśmy na nic zgody. Czy muszę taka fakturę przyjąć, czy w ogóle mogę, czy po prostu mam domagać...