Składki

ZUS prowadzących działalność gospodarczą to składki na różne ubezpieczenia, w różnej stawce, liczone od różnych podstaw wymiaru. Prowadzący działalność gospodarczą opłacają za siebie do ZUS składki na różne ubezpieczenia. Obecnie są to składki w następującej stawce procentowej liczonej od podstawy wymiaru:

Różnica pomiędzy ubezpieczeniem zdrowotnym, a ubezpieczeniem chorobowym jest następująca: ubezpieczenie zdrowotne to inaczej NFZ, pokrycie kosztów leczenia i zniżki na leki, a ubezpieczenie chorobowe to zasiłek chorobowy w razie choroby potwierdzonej zwolnieniem lekarskim.

Ubezpieczenie chorobowe jest ubezpieczeniem dobrowolnym. Warto opłacić niewielką składkę, gdyż w razie choroby umożliwia to zwolnienie ze składek zus, a także gwarantuje zasiłek chorobowy. Wymagany jest jednak 6-miesięczny okres opłacania składek przed uzyskaniem prawa do zasiłku. W razie opłacenia składki po terminie ubezpieczenie zostanie zerwane, a prawa utracone, jednak można poprosić jednorazowo ZUS o przywrócenie terminu opłacenia składki w sytuacjach uzasadnionych.

Ubezpieczenie wypadkowe jest obecnie zróżnicowane, uzależnione m.in. od przedmiotu prowadzonej działalności gospodarczej. Płatnicy zgłaszający do ubezpieczenia nie więcej niż 9 osób (czyli również samozatrudnieni) opłacają jednak składkę w stałej wysokości 1,93% podstawy wymiaru.

Warto przy tym zauważyć, że przedsiębiorca:

• składki na ubezpieczenia społeczne zaliczy do kosztów uzyskania przychodu albo odliczy od dochodu (kpir, księgi) lub przychodu (ryczałt);
• składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczy bezpośrednio od podatku, ale tylko 7,75% podstawy wymiaru;
• składki na Fundusz Pracy zaliczy do kosztów uzyskania przychodu (nie podlegają one odliczeniu od dochodu czy przychodu).

1 grosz różnicy w składcepraktyczna tabela odliczeń ZUS w PIT-5

Podstawa wymiaru składek

O podstawie wymiaru składek ZUS decyduje prowadzący działalność. Ma on prawo do wyboru (tzw. zadeklarowania) kwoty, będącej podstawą wymiaru składek ZUS, od której bezpośrednio zależy wysokość składek. Wybór jest jednak ograniczony z jednej strony minimalną miesięczną podstawą wymiaru składek, a z drugiej strony rocznej kwoty ograniczenia podstawy wymiaru składek ZUS (ten górny limit nie dotyczy ubezpieczenia zdrowotnego).

Od 2009 r. zmienił się sposób naliczania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) oraz na Fundusz Pracy. Obecnie ustala się jedną podstawę wymiaru na cały rok, przed 2009 r. podstawa wymiaru zmieniała się kwartalnie. Zmiany nie dotyczą ulgi ZUS dla nowych firm.

*składka nie wystąpi, jeżeli podstawa ta będzie niższa niż wynagrodzenie minimalne; wystąpi to np. w przypadku ulg dla nowych firm, jeżeli z innych źródeł będących podstawą dla składki na Fundusz Pracy (np. stosunek pracy czy zlecenie łącznie z działalnością gospodarczą) suma podstaw wymiaru nie przekroczy wynagrodzenia minimalnego

Jeżeli zdarzy się, że przedsiębiorca zadeklaruje w deklaracji rozliczeniowej kwotę wyższą niż minimalna omyłkowo, wówczas nie będzie miał możliwości skorygowania deklaracji, by należna była składka niższa. Nie będzie takiej możliwości szczególnie wówczas, gdy dodatkowo opłaci omyłkowo składki w wysokości wyższej, zgodnie z zadeklarowaniem w formularzu DRA. Minimalna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne jest wyższa od minimalnej podstawy wymiaru składek z pozostałych tytułów. Jeżeli przedsiębiorca zadeklaruje składki niższe, będzie i tak zobowiązany do zapłaty składek minimalnych, a ponadto zostanie wezwany do złożenia korekty deklaracji rozliczeniowej.

maksymalna podstawa wymiaru

Wiele firm - ile składek?

Rodzajami działalności są:

1. działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki cywilnej;
2. działalność gospodarcza prowadzona w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;
3. działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki jawnej;
4. działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki komandytowej;
5. działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki partnerskiej;
6. wykonywanie działalności twórczej lub artystycznej jako twórca lub artysta;
7. wykonywanie wolnego zawodu w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne;
8. wykonywanie wolnego zawodu, z którego przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych;
9. inna niż określona w pkt 1-8 pozarolnicza działalność gospodarcza prowadzona na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

Sposób dokonania zapłaty

Prowadzący działalność gospodarczą może to opłacić składki ZUS wyłącznie przelewem z rachunku bankowego. Może to być rachunek osobisty albo firmowy.

Mikroprzedsiębiorcy mogą dokonywać wpłat przekazem pocztowym.

Za mikroprzedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

• zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz
• osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro.

W praktyce jednak poczta nadal przyjmmie wpłaty gotówkowe na konto ZUS, bo urzędnik nie rozróżni statusu osoby wpłacającej bezpośrednio przy okienku.

Wpłat należy dokonywać na urzędowych formularzach wpłaty/przelewu stosowanych wyłącznie do przelewu składek ZUS.

koszty i odliczenie