Nowości:

Określenie wartości początkowej budynku nabytego łącznie z gruntem za jedną niepodzieloną cenę - 2012.04.27

Samochód żony wykorzysta mąż - 2012.04.16

Różnice kursowe przy umowie faktoringu powstają dopiero po realizacji umowy - 2012.04.13

więcej najnowszych

Świadczenia zdrowotne: koszt pracodawcy – przychód pracownika?

Pracodawcy ponoszą często różnego rodzaju wydatki na świadczneia zdrowotne dla swoich pracowników. Część z nich pracodawcy ponoszą w pełni dobrowlnie, z chęci dbania o zdrownie swoich pracowników, natomiast do części z nich pracodawcy są zobowiązni na podstawie przepisów Kodeksu pracy i innych ustaw. Pracodawcy mają jednak często wątpliowści, czy przedmiotowe wydatki mogą stanowić dla nich koszty uzyskania przychodów oraz czy stanowią przychód podatkowy pracowników.

W kwestii kosztów uzyskania przychodów należy wskazać, że dany wydatek może stanowić koszt podatkowy, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

• wypełnia definicję kosztu uzyskania przychodów (art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, art. 22 ust. 1 ustawy o PIT);
• nie został wymieniony w wyłączeniach z kosztów (art. 16 ust, 1 ustawy o CIT, art. 23 ust. 1 ustawy o PIT). Definicja kosztu uzyskania przychodu w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2007r, stanowi, że „kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów”.

Na gruncie ukształtowanej linii orzecznictwa NSA należy przyjąć, iż zasadnicze znaczenie dla uznania danego wydatku za koszt poniesiony w „celu osiągnięcia przychodu” jest wykazanie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy jego poniesieniem a przychodami pracodawcy. Można uznać, że wykupienie dla pracowników i członków ich rodzin świadczeń medycznych ma na celu zwiększenie identyfikacji pracowników z firmą oraz dobrej atmosfery wśród pracowników, zwiększenie ich motywacji, a w konsekwencji podniesienie wydajności pracy, co w ostatecznym rezultacie służy niewątpliwie zwiększeniu przychodów firmy ze sprzedaży.

Wobec powyższego, należy uznać, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy w przypadku wydatków na wykupienie dla pracowników i członków ich rodzin świadczeń medycznych. Związek ten ma wprawdzie charakter pośredni, jednak podatnik nie jest zobowiązany do każdorazowego wykazywania bezpośredniego związku poniesionych wydatków z osiąganymi przychodami.

Zgodnie z definicją kosztów obowiązującą od dnia 1.01.2007r. można także uznać, że przedmiotowy wydatek jest ponoszony także w celu „zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów”. Udostępniając pracownikom możliwość korzystania z bezpłatnej opieki medycznej, pracodawca liczy również na to, że ogólny stan zdrowia pracowników poprawi się, dzięki czemu ograniczona zostałaby absencja pracowników w pracy z powodu choroby, co pozwoliłoby z kolei na zwiększenie efektywności pracy.

W zakresie drugiego z warunków uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu należy wskazać na zmianę, jaka nastąpiła od 1.01.2007r. Do 31.12.2006r. ustawy o podatkach dochodowych zawierały wprost wyłączenie świadczeń zdrowotnych z kosztów uzyskania przychodów, stwierdzając, że „Za koszty uzyskania przychodów nie uważa się (...) kosztów związanych z finansowaniem świadczeń zdrowotnych przez pracodawcę na rzecz pracowników z wyjątkiem poniesionych kosztów świadczeń zdrowotnych, do których ponoszenia zobowiązują pracodawcę przepisy Kodeksu pracy oraz innych ustaw.”

Wyłączenie to zostało uchylone z dniem 1.01.2007r., dlatego należy uznać, że przedmiotowe wydatki mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. Z uwagi na powyższe należy także uznać, że pomiędzy przedmiotowymi wydatkami a uzyskiwanymi przychodami istnieje związek przyczynowo-skutkowy – gdyby tak nie było, to bezprzedmiotowe byłoby wyłączenia zawarte w ustawach o podatkach dochodowych w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2006r.

Wobec powyższego należy stwierdzić, iż po 1.01.2007r. w odniesieniu do wydatków poniesionych przez pracodawców na wykupienie dla pracowników i członków ich rodzin świadczeń zdrowotnych, spełnione są obydwie ustawowe przesłanki zaliczenia tych wydatków do kosztów podatkowych. Do końca 2006r. kosztami mogły być natomiast tylko świadczenia zdrowotne, do których ponoszenia zobowiązywały pracodawcę przepisy Kodeksu pracy i innych ustaw. W przypadku gdy w ramach opłacanych usług medycznych wykonywane są świadczenia zdrowotne różnego rodzaju (obowiązkowe i nieobowiązkowe), pracodawca zobowiązany był dokonać podziału poniesionych wydatków na te, które mogą stanowić koszt oraz takie, które nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. W przypadku gdy nie było możliwości wyodrębnienia kosztów świadczeń obowiązkowych i dodatkowych nie mogły one w całości podlegać zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu (Urząd Skarbowy Warszawa-Bemowo, 21 grudnia 2005r., US31/PP/4210/1518/2005).

W kwestii ustalania przychodów pracowników, z tytułu udostępnienia im świadczeń zdrowotnych należy uznać, że każde świadczenie otrzymywane przez pracowników od pracodawcy stanowi przychód ze stosunku pracy. Przychodem tym jest więc także nieodpłatne świadczenie w postaci umożliwienia pracownikowi nieodpłatnego korzystania ze świadczeń medycznych zakupionych przez pracodawcę.

W takich okolicznościach należy jednak rozpatrywać, czy w danej sprawie dojdzie faktycznie do ustalenia wysokości uzyskiwanego przez każdego pracownika przychodu. Jest to bowiem warunkiem koniecznym do ustalenia wysokości przychodu podatkowego. W praktyce wygląda to w ten sposób, że pracownicy otrzymują możliwość korzystania ze świadczeń medycznych na zasadzie całkowitej dowolności, dlatego też pracodawca nie jest w stanie ustalić faktycznej wysokości przychodu uzyskiwanego przez poszczególnych pracowników. Pracownicy mogą bowiem w różnym stopniu korzystać z poszczególnych świadczeń. Pracodawca reguluje natomiast należność wobec przychodni w formie abonamentu w stałej wysokości niezależnej od tego ilu pracowników i w jakim stopniu skorzysta z przysługujących im świadczeń.

W kwestii powstania w takich okolicznościach przychodu pracowników wypowiadało się nawet kilkakrotnie Ministerstwo Finansów, uznając, że: "jeżeli zakład pracy opłaca imienne rachunki wystawione przez przychodnię lekarską za korzystanie przez pracowników z usług tej przychodni w zakresie opieki zdrowotnej - to wydatki zakładu pracy w tym zakresie są przychodem podlegającym opodatkowaniu tak jak wynagrodzenia za pracę. Natomiast jeżeli zakład pracy, zgodnie z umową zawartą z przychodnią lekarską, opłaca prawo ogółu pracowników do korzystania z usług tej przychodni, a przychodnia nie wystawia imiennych rachunków za korzystanie z określonych jej usług przez konkretnych pracowników - lecz rachunki opiewające na ogólną kwotę uzgodnionej zryczałtowanej odpłatności - wówczas wydatki zakładu pracy nie stanowią przychodów pracowników i nie podlegają opodatkowaniu" (pisma MF z 24.11.1995r., PO 5/1-760/01640/95: 7.09.1995r., PO5/6-7411-01631/95; 7.01.1998r., PO 3-7301/722-770/WK/97).

Powyższe stanowisko znajduje także potwierdzenie w wiążących interpretacjach prawa podatkowego wydawanych przez organy skarbowe, które uznawały, że jeśli spełnionego świadczenia nie można przypisać konkretnemu pracownikowi, wówczas nie można mówić o wystąpieniu przychodu ze stosunku pracy np. Izba Skarbowa w Gdańsku, 8 lipca 2004r., BI/005/0166/04; Izba Skarbowa w Łodzi, 30.09.2005r., PB I 3/4150/IN-439/US/2005/PM; Pierwszy Wielkopolski Urząd Skarbowy w Poznaniu, 22.12.2005r., ZD/406-52/PIT/05.

Niektóre urzędy skarbowe zajmowały jednak przeciwne stanowisko uznając, że przychodem pracownika ze stosunku pracy będzie wartość świadczenia w postaci objęcia opieką medyczną. Nie jest to tym samym zależne ani od sposobu dokonywania rozliczeń, ani sposobu ustalenia odpłatności za te usługi pomiędzy pracodawcą a podmiotem świadczącym na rzecz pracowników usługę. Nie dotyczy to jednak świadczeń, które przysługują pracownikom na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, jeżeli zasady ich przyznawania wynikają z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, gdyż te świadczenia są zwolnione z podatku (Drugi Mazowiecki Urząd Skarbowy w Warszawie, 12 października 2006r., 1472/DPC/415-80/06/PK).

Urząd Skarbowy Warszawa-Wola (5 września 2006r., US 40 RPŁ/415/48/06) uznał podobnie, że jeżeli pracodawca zawarł umowę na świadczenia usług medycznych na rzecz pracowników, ze wskazaniem w tej umowie konkretnych nazwisk osób mających prawo korzystać z usług i osoby te są wymienione imiennie w specyfikacji dołączonej do miesięcznej faktury, to określona kwota opłaty za usługi medyczne jest przypisana do konkretnej osoby i stanowi przychód pracownika.

W świetle powyższych uwag należy uznać, że wydatki na świadczenia zdrowotne dla pracowników mogą stanowić po 1.01.2007r. koszty uzyskania przychodów pracodawcy w pełnej wysokości. Do końca 2006r. kosztami mogły być tylko świadczenia zdrowotne, do których ponoszenia pracodawca był zobowiązany na podstawie przepisów Kodeksu pracy i innych ustaw. W kwestii ustalania przychodu pracowników z tego tytułu należy wskazać, że decydujące znaczenie w tym zakresie może mieć umowa zawarta między pracodawcą a daną placówką. Jeżeli będzie ona przewidywała opłatę abonamentową i nie będzie wyszczególniała nazwisk poszczególnych pracowników, to będą wzrastały szanse na obronę stanowiska, że takich okolicznościach nie powstanie przychód po stronie pracownika.

Interpretacje VAT.pl obejmują tezy wybranych interpretacji urzędów, izb skarbowych, wyroków sądów oraz pisma Ministerstwa Finansów. Publikacje te nie stanowią porady podatkowej czy prawnej i są wyłącznie odzwierciedleniem stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia opisanych przez niego zdarzeń. Pełna treść wybranych interpretacji dostępna jest na stronach internetowych Ministerstwa Finansów.