Transport a VAT

W związku z wejściem w życie 1 maja 2004r. ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r., Nr 54, poz.535), usługi transportu podlegają różnym zasadom opodatkowania podatkiem VAT ze względu na miejsce świadczenia usługi. Jest to nowe rozwiązanie w polskim prawie podatkowym.

UsÅ‚ugi transportu miÄ™dzynarodowego nadal opodatkowane sÄ… w stawce 0%, lecz tylko na odcinku krajowym. Przez usÅ‚ugi transportu miÄ™dzynarodowego rozumieć obecnie należy transport zwiÄ…zany z importem spoza UE czy z eksportem poza UE. Ustawa o podatku od towarów i usÅ‚ug w art.83 wprowadza szczegóÅ‚owe warunki uznania transportu za transport miÄ™dzynarodowy, oraz wymienia dokumenty, do których posiadania podmiot Å›wiadczÄ…cy takÄ… usÅ‚ugÄ™ jest zobowiÄ…zany.
 
UsÅ‚ugi transportu wewnÄ…trz kraju opodatkowane nadal sÄ… w stawce krajowej, gÅ‚ównie 22%, z pewnymi wyÅ‚Ä…czeniami w zakresie transportu osób, które sÄ… opodatkowane stawkÄ… VAT 7%.

Usługi transportu osób pomiędzy krajami UE są opodatkowane w miejscu faktycznego wykonywania transportu, tzn. odcinek polski jest opodatkowany w Polsce stawką VAT 7%, natomiast odcinku zagraniczne opodatkowane są w krajach, przez które pojazd przejeżdża. Dla uproszczenia procedur na granicach pobierany jest najczęściej zryczałtowany podatek VAT od autokarów, właściciele innych środków transportu (np. taksówkarze) muszą opodatkować się na zasadach ogólnych obowiązujących w danym kraju.

Opodatkowanie usługi transportu towarów zależy od tzw. miejsca świadczenia usługi, które jest miejscem wyznaczonym odgórnie przez ustawę, nie związanym z faktycznym miejscem przejazdu pojazdów.

Usługi transportu towarów pomiędzy krajami UE opodatkowane są w kraju, w którym transport faktycznie się rozpoczyna. Wyjątkiem jest sytuacja, w której nabywca takiej usługi poda swój numer VAT-UE. W takim razie usługa opodatkowana jest w kraju, który wydał ten numer, a podatek zapłaci nabywca w ramach importu usług.

Zarówno w przypadku transportu międzynarodowego, jak i w przypadku transportu wewnątrzwspólnotowego, w sytuacji gdy usługa nie jest opodatkowana u przewoźnika, przysługuje mu prawo do odliczenia podatku VAT na takich samych zasadach, jak gdyby była u niego opodatkowana.

Obowiązek podatkowy w zakresie podatku vat powstaje z chwilą otrzymania wynagrodzenia, nie później niż 30 dni od dnia wykonania usługi. Wystawienie faktury nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT. Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że w przypadku refakturowania usług, usługa refakturowana przez pośrednika kończy się w tym samym dniu, w którym kończy się dla faktycznie ją świadczonego przewoźnika czy spedytora. Ponadto jeżeli spedytor nabywa usługę transportu a sprzedaje usługę spedycji, zawierającą również transport, obowiązek podatkowy liczony jest od dnia zakończenia wszystkich czynności objętych umową, czyli od dnia zakończenia usługi spedycji.

Fakturę w transporcie i spedycji można wystawić nie wcześniej, niż 30 dni przed datą powstania obowiązku podatkowego, oraz nie później, niż z chwilą powstania obowiązku podatkowego. Zatem fakturę należy wystawić najpóźniej z chwilą otrzymania zapłaty albo z upływem 30 dni od daty wykonania usługi w przypadku braku zapłaty.

Obowiązki w zakresie podatku VAT w transporcie i spedycji są niezależne do tego, czy przewoźnik (spedytor) działa w oparciu o ustawę o transporcie drogowym, czy też nie, oraz czy posiada wszystkie prawem wymagane licencje i zezwolenia.

Skutki aktualnych zmian prawa dla przewoźników i spedytorów

Z dniem 18 października 2004r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 października 2004r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r., Nr 224, poz. 2277). Rozporządzenie to zawiera ważną informację dla przewoźników i spedytorów operujących na rynku międzynarodowym poza UE.

W związku z sygnalizowanymi w praktyce problemami z opodatkowaniem transportu międzynarodowego, wynikającymi z niemożności obliczenia długości odcinka opodatkowanego - krajowego i pozostałej nieopodatkowanej części trasy w transporcie morskim i lotniczym, ministerstwo rozwiązało problem poprzez wskazanie, że transport międzynarodowy i morski w całości odbywa się na terenie kraju. W związku z tym obecnie zgodne z prawem jest wystawienie faktury czy faktury wewnętrznej w całości ze stawką 0% przy usługach transportu międzynarodowego morskiego i lotniczego. Z pewnością ułatwi to pracę działów sprzedaży firm spedycyjnych.

Uregulowania znajdują się w §4b cyt. rozporządzenia. W §4c rozporządzenia Minister Finansów wprowadził zasadę, iż dla celów opodatkowania pośredników turystycznych usługi transportu międzynarodowego lotniczego i morskiego uważać należy za świadczone poza terytorium wspólnoty. Jednak regulacja dotycząca transportu zawarta w §4c dotyczy wyłącznie pośredników turystycznych. Przewoźnicy, nawet świadczący omawiane usługi na rzecz pośredników turystycznych, jak również nabywcy usług przewozu w ramach importu usług, opodatkowani są stawką podatku vat 0%, zgodnie z §4b cyt. rozporządzenia.