Nowości:

Opodatkowanie wyrobów węglowych - zwolnienia ETS - 2012.01.27

Obowiązek podania nazwy kontrahenta we wniosku o wydanie banderol - 2011.10.03

Mieszanka piwa i napoju bezalkoholowego niebanderolowana znakami akcyzy - 2011.08.29

więcej najnowszych

Inwentaryzacja – Koszty i VAT

Podczas inwentaryzacji powstaje u przedsiębiorców prowadzących księgi rachunkowe nie tylko problem możliwości zaliczenia niedoborów do kosztów uzyskania przychodów, ale także problem dokonania korekty podatku VAT naliczonego związanego z nabyciem środków obrotowych, których niedobór stwierdzono. Kwestia ta była wielokrotnie przedmiotem interpretacji urzędów i izb skarbowych.

Problemów takich nie mają w zasadzie podatnicy prowadzący Podatkową Księgę Przychodów i Rozchodów. Nie wykazują oni bowiem różnic inwentaryzacyjnych i nie prowadzą ewidencji magazynowej. Stan środków obrotowych wynikający ze spisu koryguje wartość kosztów uzyskania przychodów naliczonych w ciągu roku. Różnice inwentaryzacyjne w postaci niedoborów i nadwyżek występują tylko u podatników prowadzących księgi rachunkowe. Jeżeli w wyniku inwentaryzacji okaże się, że danych środków obrotowych jest mniej niż wynikałoby to z prowadzonej ewidencji, różnicę taką nazywa się niedoborem inwentaryzacyjnym. Ustawy o podatkach dochodowych nie przewidują aby strat w środkach obrotowych nie można było zaliczać do kosztów uzyskania przychodów. Możliwość zaliczenia tych strat do kosztów podatkowych powinna być jednak w każdym przypadku oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem następujących przesłanek:

• całokształtu działalności prowadzonej przez podatnika;
• okoliczności, które spowodowały powstanie straty;
• udokumentowania strat np. protokółem opisującym zdarzenie (data, przyczyna, dokładne obliczenie wielkości straty, uzupełnionym o protokół policji w przypadku kradzieży, zgłoszenie szkody do instytucji ubezpieczeniowej (Łódzki Urząd Skarbowy, 9 czerwca 2005r., ŁUS-II-2-423/46/05/JB).

Po stwierdzeniu różnic inwentaryzacyjnych konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, co do przyczyny i okoliczności powstania rozbieżności w postaci niedoborów i nadwyżek w środkach obrotowych, pozwalającego określić, czy niedobór ma charakter zawiniony, czy też niezawiniony. Niedobory niezawinione są wynikiem zdarzenia losowego (powodzi, pożaru, huraganu, kradzieży) w sytuacji, gdy podatnik dołożył należytej staranności w celu jej uniknięcia. Niedobory mogą więc stanowić koszty podatkowe pod warunkiem, iż niedobory powstały w trakcie normalnego i racjonalnego działania firmy, z przyczyn od niej niezależnych. Warunkiem zaliczenia takich niedoborów do kosztów uzyskania przychodów jest ich odpowiednie udokumentowanie, np. poprzez pisemne wyjaśnienia osób materialnie odpowiedzialnych, protokół opisujący zdarzenie, jego przyczynę, wskazujący datę powstania zdarzenia oraz dokładne obliczenie wielkości straty.

Kosztami uzyskania przychodów nie są jednak straty będące wynikiem braku staranności bądź nieracjonalnego działania podatnika, nawet jeśli mieszczą się w normach ustalonych przez daną jednostkę gospodarczą (Urząd Skarbowy w Tychach, 31 maja 2005r., US.PD/415/T-53/17/05).

Przedsiębiorcy muszą jednak pamiętać, że jeżeli wydatek na zakup środków obrotowych zostanie zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w dacie jego poniesienia, to późniejsze wykazanie straty nie ma wpływu na wysokość kosztów (Izba Skarbowa w Opolu, 14 lipca 2005r., PF-I-005/16/SR/05).

Z kwestią możliwości zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów są także związane przepisy ustawy o VAT, które stanowią, że podatku naliczonego nie można odliczyć, jeżeli wydatek nie stanowi kosztu uzyskania przychodów. Takie ujęcie sugeruje, że podatnik powinien dokonać korekt deklaracji VAT-7 (lub VAT-7K), w przypadku, gdy w wyniku inwentaryzacji stwierdzono niedobór zawiniony lub niedobór niezawiniony nie został odpowiednio udokumentowany. Organy skarbowe w takich sytuacjach uznają jednak, że na przedsiębiorcy nie ciąży obowiązek dokonywania korekt podatku VAT naliczonego, ponieważ sam wydatek na zakup jest związany z prowadzoną działalnością, a strata powstaje już po jego poniesieniu i nie jest tożsama z pojęciem wydatku (Izba Skarbowa we Wrocławiu, 18 listopada 2005r., PP II 443/1346/2005/PK). Takie podejście zgodne jest także z regulacjami VI Dyrektywy a także orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który uznał, że jeśli towary lub usługi nabyto w celu wykorzystania ich w działalności opodatkowanej, to podatnika nie można pozbawić prawa do odliczenia z tytułu nabycia tychże towarów i usług jeśli z przyczyn niezależnych od podatnika nie zostały one wykorzystane w tejże działalności (C-37/95).

więcej interpretacjiwięcej na temat zamknięcia roku

Interpretacje VAT.pl obejmują tezy wybranych interpretacji urzędów, izb skarbowych, wyroków sądów oraz pisma Ministerstwa Finansów. Publikacje te nie stanowią porady podatkowej czy prawnej i są wyłącznie odzwierciedleniem stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia opisanych przez niego zdarzeń. Pełna treść wybranych interpretacji dostępna jest na stronach internetowych Ministerstwa Finansów.