Zbycie i likwidacja

W przypadku sprzedaży czy likwidacji należy rozliczyć pozostałe odpisy amortyzacyjne.

Z chwilą definitywnego zaprzestania wykorzystywania majątku trwałego należy również zaprzestać dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Zaprzestanie tymczasowe, np. z powodu remontu czy przerwy w pracy, nie nakłada takiego obowiązku, z wyjątkiem środków trwałych wykorzystywanych sezonowo.

W przypadku definitywnego zaprzestania wykorzystywania majątku trwałego z powodu:

• zbycia;
• fizycznej likwidacji;
• innej utraty

pozostałe odpisy amortyzacyjne (niezamortyzowana część) powinny zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. W przypadku majątku całkowicie zamortyzowanego takich dodatkowych kosztów nie będzie.

Na przykład:

Od pojazdu o wartości początkowej 10000zł naliczono w koszty uzyskania przychodu odpisy amortyzacyjne 4000zł. Z chwilą sprzedaży należy pojazd wykreślić z ewidencji środków trwałych podając jako przyczynę sprzedaż, a do kosztów uzyskania przychodu zaliczyć wydatki składające się na wartość początkową pojazdu, które dotąd nie zostały w formie odpisów amortyzacyjnych do nich zaliczone, czyli 6000zł.

Warto dodać, że w przypadku zaprzestania wykorzystywania inwestycji w obcym środku trwałym niezrealizowane odpisy amortyzacyjne nie będą mogły stanowić kosztu uzyskania przychodu (koszt "przepadnie"), chyba że:

• podatnik uzyska w zamian za nakład odstępne od nastepnego użytkownika, albo
• inną formę wynagrodzenia za poniesione nakłady, np. częściowy zwrot kosztów od właściciela.

Nie stanowią kosztu

Do kosztów uzyskania przychodu nie zalicza się:

• strat w środkach trwałych oraz wartościach niematerialnych i prawnych w części pokrytej sumą odpisów amortyzacyjnych (czyli w razie straty w koszty tylko wartość niezamortyzowana);
• strat powstałych w wyniku fizycznej likwidacji (zniszczenia) nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeżeli środki te utraciły przydatność gospodarczą na skutek zmiany rodzaju działalności (np. z warsztatu samochodowego na zakład fryzjerski) - jeżeli jednak majątek trwały zostanie sprzedany, odpisy będą stanowić koszty uzyskania przychodu;
• strat powstałych w wyniku utraty lub likwidacji samochodów (osobowych czy ciężarowych, wszystkich) oraz kosztów ich remontów powypadkowych, jeżeli samochody nie były objęte ubezpieczeniem dobrowolnym.

Wycofanie z firmy

Wycofanie z firmy to instytucja właściwa jedynie dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą indywidualnie. W innych przypadach dla przejęcia własności majątku trwałego potrzebna jest jeszcze zmiana właściciela.

Środki trwałe wycofywane z firmy, przeznaczane na potrzeby prywatne, po prostu przestajemy amortyzować. Nie trzeba przy tym korygować odpisów amortyzacyjnych zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodu. Warto jednak pamiętać, że sprzedaż takiego przedmiotu stanowi przychód z działalności gospodarczej, nawet jeżeli działalność tę w międzyczasie zlikwidowano. Przychodem z działalności gospodarczej jest bowiem zbycie majątku trwałego firmy, nawet jeżeli przed zbyciem został wycofany z działalności gospodarczej, w sytuacji, gdy między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat.

Warto również pamiętać, że przekazanie towaru na potrzeby prywatne u podatników VAT czynnych najczęściej wiąże się z obowiązkiem rozliczenia podatku VAT. Co gorsza, podstawą opodatkowania w takim wypadku jest nie wartość rynkowa majątku trwałego, ale cena zakupu czy koszt wytworzenia, zatem w efekcie podatnik zwraca cały VAT odliczony wcześniej przy zakupie czy wytworzeniu środka trwałego. Takie przekazanie do majątku prywatnego traktowane jest bowiem jak dostawa opodatkowana VAT w sytuacji, gdy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT przy zakupie (wytworzeniu).

Warto podkreślić, że przy darowiźnie samochodu osobowego nabytego po 30 kwietnia 2004 r. i użytkowanego ponad pół roku nie wystąpi VAT przy darowiźnie, a jedynie obowiązek skorygowania VAT odliczonego przy zakupie (w przypadku darowizny w przeciągu 5 lat od nabycia). Z tego też powodu przekazanie takiego pojazdu na cele prywatne może być opłacalne:

więcej o przychodach

Uwaga! Dokumentowanie

Fizyczną likwidację majątku trwałego można udokumentować protokołem , czyli pismem zawierającym informacje kto, kiedy, w jaki sposób, zniszczył jaki majątek jakiej firmy, podpisanym przez uczestników zniszczenia. Zniszczenie powinno być faktyczne, a pozostałości powinny zostać wyrzucone (ewentualnie powinna zostać rozliczona opłata za gospodarcze korzystanie ze środowiska).

Wycofanie z firmy nie podlega żadnemu udokumentowaniu. W części przypadków będzie jednak potwierdzone fakturą wewnętrzną VAT naliczającą VAT od przekazania majątku na cele osobiste.

Darowizna

W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych darowizna spowoduje jedynie zaprzestanie naliczania odpisów amortyzacyjnych, bez żadnych innych konsekwencji podatkowych.

W zakresie podatku VAT darowizna środka trwałego stanowić będzie czynność opodatkowaną VAT tylko wtedy, gdy przy nabyciu podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT (nawet jeżeli z tego prawa nie skorzystał). W takiej sytuacji darowiznę należy opodatkować stawką taką, jak przy sprzedaży, a podstawą opodatkowania będzie cena zakupu czy koszt wytworzenia.

Darowizna samochodu związanego z ograniczeniami w odliczeniu VAT również będzie zwolniona z VAT, na takich samych zasadach, jak przy przekazaniu do majątku prywatnego.

Podatnicy VAT zwolnieni

Oczywiście w przypadku odsprzedaży środków trwałych przez podatników VAT zwolnionych z VAT podmiotowo (do 10\'000 euro rocznie) takie transakcje nie będą podlegały opodatkowaniu VAT, jednak będą wliczane do limitu 10\'000 euro.

Darowizna czy przekazanie do majątu prywatnego majątku używanego - ruchomości powyżej 6 miesięcy - nie będzie w ogóle podlegała opodatkowaniu VAT (nie będzie też wliczana do limitu zwolnienia podmiotowego 10\'000 euro), gdyż w braku prawa do odliczenia VAT nie wystąpi opodatkowanie takich czynności.

mieszkanie i auto