Dotacje a podatki

eHandel

Dotacje zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT)

Wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli:

pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz
podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.

Zwrot "bezpośrednio" nie oznacza "osobiście", czyli bez zatrudnienia pracowników czy podwykonawców, również innych firm. Oznacza to ograniczenie możliwości skorzystania ze zwolnienia do tych osób fizycznych, których wynagrodzenie zostało ujęte w umowie o przyznaniu dotacji i które jest ujmowane w sprawozdaniach finansowych i innych składanych przez beneficjenta pomocy zgodnie z umową o przyznanie dotacji. Ze zwolnienia nie mogą zatem skorzystać osoby fizyczne - dalsi podwykonawcy nawet, gdy ich wynagrodzenie zostało wymienione w umowie zawartej pomiędzy beneficjentem pomocy a głównym podwykonawcą nawet, gdy główny podwykonawca jest zagraniczną agencją czy innym podmiotem prawa publicznego, np. gminą.

Zlecenie bezpośredniej realizacji celu programu

Kto komu zleca?	Kto korzysta ze zwolnienia w podatku dochodowym?
Kto komu zleca?	Zleceniodawca	Zleceniobiorca
PIT zleca PIT	-	+
PIT zleca CIT	-	-
CIT zleca PIT	+	+
CIT zleca CIT	+	-

PIT - podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych
CIT - podatnik podatku dochodowego od osób prawnych
Zleceniodawca jest beneficjentem dotacji

Pozostałe zwolnienia

Wolne od podatku są również:

kwoty otrzymane od agencji rządowych (np. PARP), jeżeli agencje te otrzymały środki na ten cel z budżetu Państwa;
dotacje z budżetu udzielone w ramach SAPARD.

Minister Finansów 25 kwietnia 2005r. zaniechał poboru podatku od przyznanych bezrobotnemu środków z Funduszu Pracy (na podjęcie działalności gospodarczej, pomoc prawną, konsultacje i doradztwo). Zaniechanie dotyczy dochodów uzyskanych w roku 2004 i 2005. Nie jest to jednak zwolnienie podatkowe.

zwolnienie w CIT

Zaliczka PIT od pracowników - wykonawców

Odprowadzenie zaliczki PIT przez płatników z tytułu uzyskiwanych dochodów przez pracowników bezpośrednio uczestniczących w realizacji programów finansowanych ze środków EFS jest niezgodne z prawem.

W Polsce różne instytucje i przedsiębiorstwa realizują programy bezzwrotnej pomocy finansowanych ze środków Unii Europejskiej. W celu realizacji powyższych programów podmioty te zatrudniały pracowników. Niestety w większości jako płatnik w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wypłacając wynagrodzenie tym pracownikom, obliczało, pobierało i odprowadzało do Urzędów Skarbowych zaliczkę na podatek dochodowy. Jest to niezgodne z polskim prawem podatkowym a pracownik może żądać od pracodawcy zwrot nadmiernie pobranego podatku dochodowego!

Polskie przepisy niestety są nieprecyzyjne w tej kwestii i budzą różne sugestie co do interpretacji przepisów a interpretacje urzędów skarbowych w tej kwestii bywają nieprecyzyjne i często sprzeczne ze sobą, dlatego w przedmiocie omawianej problematyki należy odwołać się do art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie bowiem z tym artykułem, ust. 1, pkt 46, dochody otrzymane przez podatnika są wolne od podatku jeżeli pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz jeżeli podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy (zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem). Ponadto wolne od podatku są dochody uzyskane przez osoby fizyczne, które dochody te uzyskane są z instytucji Unii Europejskiej i Europejskiego Banku Inwestycyjnego, do których mają zastosowanie przepisy rozporządzenia nr 260/68 z dnia 29 lutego 1968 r. ustanawiającego warunki i procedurę stosowania podatku na rzecz Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 056, z 4.03.1968 r., z późn. zm.),

Należy tutaj podkreślić, iż istotne jest źródło pochodzenia środków oraz ich bezzwrotny charakter. Również decydującą kwestią jest cel na jaki środki są wydatkowane oraz, że program realizowany jest bezpośrednio przez podatnika.

Natomiast kwestia pochodzenia środków bezzwrotnej pomocy winna być interpretowana w sposób ogólny. Przepis ten w żaden sposób nie wyklucza środków pochodzących ze środków Unii Europejskiej a przecież środki pochodzące z EFS służą realizacji polityki strukturalnej, której celem jest pomoc słabiej rozwiniętym regionom.

W przytoczonym powyżej przepisie ustawodawca użył słowa „pochodzą”. Nie zdefiniował jednak tego słowa. Znaczenia zwrotów użytych w treści przepisów prawa podatkowego w pierwszej kolejności oczywiście należy szukać pośród definicji zamieszczonych w przepisach podatkowych. W związku z tym, że ustawodawca nie zdefiniował omawianego słowa należy się odwołać do potocznego rozmienia danego wyrażenia. W potocznym znaczeniu "pochodzenie" to "miejsce, z którego dana rzecz się wywodzi".

Przytaczając wyrok Najwyższego Sądu Administracyjnego (sygnatura akt II FSK 874/07), zgodnie z art. 32 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1260/1999 ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych, płatności wkładów z funduszy dokonane przez Komisję Europejską dotyczą faktycznie poniesionych wydatków, które muszą być powiązane z płatnościami dokonanymi przez bezpośrednich beneficjentów, potwierdzonymi przez pokwitowanie faktury lub dokumenty rachunkowe o tej samej wartości dowodowej. Organ wypłacający zapewnia przy tym otrzymanie środków przez beneficjentów możliwie jak najszybciej i w pełnej wysokości. Polski ustawodawca w art. 27 ust. 1 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju zastrzegł przy tym, że dofinansowanie projektów z publicznych środków wspólnotowych polega na zwrocie określonej w umowie o dofinansowanie projektu albo decyzji, części kwalifikowanych wydatków poniesionych przez beneficjenta lub wypłacie premii.
W związku z powyższym bezspornym jest, iż wypłata środków finansowanych w ramach EFS polega na zwrocie wydatków kwalifikowalnych. Środki te wypłacane są z budżetu państwa, a po udokumentowaniu poniesionych wydatków odpowiednia instytucja zwraca się do Komisji Europejskiej o ich zwrot. W rzeczywistości bezzwrotna pomoc faktycznie pokrywana jest za pomocą środków pożyczonych przez instytucję wdrażającą z budżetu państwa na prefinansowanie realizowanego projektu, a środki wspólnotowe wpływają bezpośrednio do budżetu państwa polskiego dopiero po refundacji przez Unię Europejską kosztów danego projektu. W rezultacie ekonomiczny ciężar pomocy ponoszą ostatecznie instytucje Unii Europejskiej.
Analizując powyższe, opodatkowanie bezzwrotnej pomocy kłóci się zatem z celem jej udzielenia.

Zatem adresatem zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 46 przywołanej ustawy jest podatnik bezpośrednio realizujący cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy zagranicznej. Dotyczy to zarówno dochodów pracowników, uzyskanych na podstawie umowy o pracę, jak i podatników bezpośrednio realizujący cel programu pod warunkiem, że uczestniczą bezpośrednio w realizacji programu. Ustawa nie uzależnia zastosowania przedmiotowego zwolnienia od tego, czy podatnik otrzymuje bezpośrednio środki w ramach bezzwrotnej pomocy. Wymaga natomiast, by podatnik bezpośrednio realizował cel programu.

Ponadto zgodnie z art. 31, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy - wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.
Oznacza to, że w przypadku, gdy zakład pracy źle obliczył a tym samym błędną kwotę zaliczki pobrał i odprowadził do Urzędu Skarbowego, pracownik może mieć roszczenie do pracodawcy o zwrot nadmiernie pobranego podatku.

Adam Leonarczyk

Problematykę obowiązków płatnika PIT przybliżył ekspert PIT.pl, p. Adam Leonarczyk.

Adam Leonarczyk, ekspert podatkowy, doświadczony księgowy, wykładowca Sopockiej Szkoły Wyższej (dawnej Wyższa Szkoła Finansów i Rachunkowości) w zakresie rachunkowości finansowej oraz rachunkowości w rozliczeniach podatkowych, doktorant Uniwersytetu Gdańskiego oraz członek stowarzyszenia księgowych w Polsce. .

e-Porady - czytaj za darmo!

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników:

Umowa zlecenia w biurze rachunkowym2010-11-19 14:42:49

Czy prowadząc działalność jako biuro rachunkowe mogę podpisać umowę zlecenia z innym biurem w celu wprowadzania dokumentów księgowych? Oczywiście będzie wystawiana faktura za wykonaną pracę. Problem tkwi w tym, że otrzymałam dotację z Urzędem Pracy z zastrzeżeniem, że nie mogę...

Odpowiedź

Przelew z Urzędu Pracy na organizację miejsca pracy2010-11-09 12:23:43

Czy kwota tego przelewu księgować jako dochód firmy. Pieniądze te otrzymałem z Powiatowego Urzędu Pracy na organizacje miejsca pracy.

Odpowiedź

Koparka sfinansowana w części z dotacji2010-10-28 16:22:37

Jak należy wyliczyć wartość amortyzacji stanowiącej koszt podatkowy od środka trwałego (koparki) zakupionego w sierpniu za kwotę 26.000,00 zł brutto sfinansowanego w części (19.898,10 zł) ze środków Powiatowego Urzędu Pracy (dotacja na rozpoczęcie działalności otrzymana w lipcu). Czy można dokonać...