01.07 Pobór podatku CIT

UrzÄ™dy skarbowe zaniedbujÄ… swoje obowiÄ…zki. Nie zawsze sprawdzajÄ… podatników na bieżąco, nie przeprowadzajÄ… kontroli, nie wszczynajÄ… postÄ™powaÅ„, zwlekajÄ… z egzekucjÄ…. Dlatego wiele zobowiÄ…zaÅ„ podatkowych przedawnia siÄ™ i paÅ„stwo traci możliwość odzyskania należnych pieniÄ™dzy. Tak stwierdzili kontrolerzy NIK. 

WypÅ‚ywy z CIT sÄ… czwartym co do wielkoÅ›ci źródÅ‚em dochodów podatkowych paÅ„stwa. Poziom dochodów z tego podatku byÅ‚ wynikiem dobrej koniunktury panujÄ…cej w czasie, jaki objęła kontrola (w latach 2007 – 2008 I póÅ‚rocze) i wywiÄ…zywania siÄ™ podatników z obowiÄ…zków. Podatnicy samodzielnie obliczyli i dobrowolnie zapÅ‚acili ponad 99% podatku CIT.

Nie poprawiÅ‚a siÄ™ skuteczność Å›ciÄ…gania zalegÅ‚ego podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). ZalegÅ‚oÅ›ci na koniec 2007 r. wyniosÅ‚y ponad 1,1 mld zÅ‚, w tym zalegÅ‚oÅ›ci starsze niż 5-cio letnie, czyli trudne do odzyskania – ponad 600 mln zÅ‚. PrawdopodobieÅ„stwo odzyskania tych pieniÄ™dzy maleje wraz z upÅ‚ywem czasu. W poÅ‚owie skontrolowanych urzÄ™dów skarbowych podejmowano próby wyegzekwowania podatku ze znacznym opóźnieniem. MaÅ‚o aktywnie poszukiwano majÄ…tku, z którego można Å›ciÄ…gnąć należne Skarbowi PaÅ„stwa pieniÄ…dze.

PrzyczynÄ… zaniedbaÅ„ jest m.in. nakÅ‚adanie na urzÄ™dy coraz wiÄ™kszej liczby obowiÄ…zków przy niezmienionej liczbie zatrudnionych. BarierÄ… w zwiÄ™kszeniu skutecznoÅ›ci poboru podatku jest też brak narzÄ™dzi i uprawnieÅ„ urzÄ™dów pomocnych w zdobywaniu wiedzy o majÄ…tku dÅ‚użników. W praktyce urzÄ™dnicy mogÄ… uzyskać dane z jedynego zbioru krajowego – Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPIK. Dane o nieruchomoÅ›ciach dÅ‚użnika można uzyskiwać tylko na poziomie lokalnym. Przy braku centralnego zbioru informacji o rachunkach bankowych zajÄ™cia kont nastÄ™powaÅ‚y w wiÄ™kszoÅ›ci przypadków na podstawie wÅ‚asnych informacji (np. poszukiwano rachunków w oddziaÅ‚ach najpopularniejszych banków, wykorzystywano numery kont z PIT lub ujawnione w trakcie kontroli transakcje z innymi podmiotami, numery kont podawane przez podatnika urzÄ™dowi przy zwrocie VAT, itp.)

Problemem jest też nieskuteczne Å›ciÄ…ganie zalegÅ‚ych podatków wraz z odsetkami od osób trzecich (np. czÅ‚onków zarzÄ…du w sytuacji, gdy firmy już nie ma lub nie można z jej majÄ…tku Å›ciÄ…gnąć należnego podatku). Kwoty odzyskane w ten sposób byÅ‚y niewspóÅ‚mierne do zalegÅ‚oÅ›ci podatkowych. W okresie 2,5 roku wszystkie urzÄ™dy wyegzekwowaÅ‚y 1,6 mln zÅ‚ ze 105,5 mln zÅ‚ tych zalegÅ‚oÅ›ci (np. w Trzecim US w Warszawie od osoby odpowiedzialnej za zobowiÄ…zania jednej ze spóÅ‚ek w wysokoÅ›ci ponad 6 mln zÅ‚ wyegzekwowano zaledwie 21 tys. zÅ‚, w Radomiu od jednego z czÅ‚onków zarzÄ…du odzyskano tylko 125 zÅ‚ z ponad 28 mln zÅ‚ dÅ‚ugu).

Kontrolerzy NIK stwierdzili, że UrzÄ™dy Skarbowe przeprowadziÅ‚y za maÅ‚o (w stosunku do potrzeb) kontroli podatkowych wÅ›ród podatników pÅ‚acÄ…cych CIT. UrzÄ™dy skarbowe w niewystarczajÄ…cym stopniu kontrolowaÅ‚y prawidÅ‚owość wpÅ‚acanych zaliczek na CIT. W ciÄ…gu póÅ‚tora roku (2007-2008 I póÅ‚rocze) urzÄ™dy skarbowe przeprowadziÅ‚y tylko 126 takich doraźnych kontroli tj. co trzeci urzÄ…d skarbowy w kraju przeprowadziÅ‚ tylko jednÄ… tego typu kontrolÄ™. Za maÅ‚o także byÅ‚o prostych postÄ™powaÅ„ sprawdzajÄ…cych (np. dotyczÄ…cych terminowoÅ›ci, prawidÅ‚owoÅ›ci wyliczonych kwot, sprawdzania uprawnieÅ„ do ulg, itp.). Powodem zaniedbaÅ„ jest m.in. duże obciążenie urzÄ™dników bieżącÄ… pracÄ… i w niektórych urzÄ™dach brak odpowiednio wykwalifikowanych kadr.

Ministerstwo Finansów zaleciÅ‚o ukierunkowanie kontroli podatkowej na grupy podatków popeÅ‚niajÄ…cych najwiÄ™ksze bÅ‚Ä™dy w obszarach zwiÄ™kszonego ryzyka nadużyć podatkowych. Wyniki kontroli pokazaÅ‚y, że byÅ‚o to trafne rozwiÄ…zanie. Pobór podatku CIT - szczegóÅ‚owe informacje (plik PDF)

ŹródÅ‚o: NIK

powrót do listy aktualnościPodatnik CIT