Księgowość

Księgowość prowadzona jest dla dwóch podstawowych celów: dla ustalenia rzeczywistego stanu firmy (jednostki) w celach zarządczych oraz dlatego, że nakazują to przepisy o rachunkowości i przepisy podatkowe.

Różne zasady opodatkowania wiążą się z różnymi zasadami księgowości dla celów podatku dochodowego.

Oprócz tych ewidencji podatnicy z reguły prowadzą szereg ewidencji podatkowych dla celów podatku VAT oraz akcyzy, a także inne ewidencje dla celów podatkowych - zarówno branżowe, jak i obowiązujące wszystkich podatników czy przedsiębiorców.

Na poszczególnych stronach niniejszego działu zostały omówione ww. podstawowe ewidencje, a także różne ewidencje prowadzone dla celów podatku VAT oraz podatku akcyzowego.  Omówiono również inne ewidencje, w szczególności te dla celów podatkowych.

Zmiany zasad księgowości od 01.01.2007 r.

W 2007 r. uległy zmianie rozporządzenia w sprawie prowadzenia:

• księgi przychodów i rozchodów (zasady ogólne, podatek liniowy);
• ewidencji przychodów (ryczałt ewidencjonowany).

Pewne odrębności wprowadziła też ustawa o podatku tonażowym.

Zasadnicza zmiana polega na niemożności ewidencjonowania przychodu przez podatników VAT w dacie wystawienia faktury. Zmiana ta dotyczy zarówno podatników prowadzących księgi przychodów i rozchodów, jak i ryczałtowców.

Zmiany te rozporządzenie wprowadziło już po rozpoczęciu roku podatkowego, niemniej jednak są one konsekwencją zmian ustawowych. Rozporządzenie nie może zmieniać regulacji rangi ustawowej, toteż zakaz takiego ewidencjonowania przychodów obowiązywał w praktyce już od 1 stycznia 2007 r.

Od 1 stycznia 2007 r. przychody ewidencjonujemy wg trzech zasad:

• w dniu wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż w dniu wystawienia faktury albo uregulowania należności;
• jeżeli strony ustalą, że usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych - w dniu powstania przychodu czyli w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku;
• w przypadku otrzymania przychodu z działalności gospodarczej, do którego nie stosuje się ww. zasad, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Jeżeli chodzi o prowadzących księgę przychodów i rozchodów, to nie mogą oni zaliczać w koszty na podstawie dowodu wewnętrznego wydatków na opłatę skarbową poniesionych znaczkami - wynika to ze zniesienia znaczków opłaty skarbowej.

Nie zmienił się wzór ewidencji przychodów. Ryczałtowcy mogą więc korzystać nadal z posiadanego oprogramowania oraz ewidencji papierowych. Zmienił się jednak wzór podatkowej księgi przychodów i rozchodów - znikła kolumna wydatków na reprezentacje i reklamę niepubliczną limitowaną (0,25% przychodu). Od 1 stycznia 2007 r. wydatki na reklamę nie są już bowiem w ogóle limitowane (wpisujemy je jako pozostałe wydatki), natomiast żadne wydatki na reprezentację nie stanowią kosztów uzyskania przychodu. Podatnicy, którzy przed 15 marca 2007 r. prowadzili już księgę wg starego wzoru (komputerowo albo w formie papierowej) mogą korzystać ze starego wzoru (księga będzie niewadliwa) - stosują jednak nowe przepisy, w szczególności w ogóle nie wypełniają kolumny (reklama limitowana).

 W zakresie objaśnień do podatkowej księgi przychodów i rozchodów zmiany są niewielkie:

• nie ma już objaśnień do kolumny kosztów reprezentacji i reklamy - wydatki z tytułu reklamy ujmujemy jako pozostałe wydatki; związku z tym zmieniła się również numeracja punktów objaśnień;
• przy objaśnieniu obowiązku prowadzenia kilometrówki zmieniła się definicja samochodu - nie ma już samochodu osobowego, ale samochód, który nie posiada homologacji producenta lub importera wymaganej dla samochodów innych niż osobowe oraz którego dopuszczalna ładowność nie przekracza 500 kg (zmiana ta wynika z nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Jeżeli zaś chodzi o koszty uzyskania przychodu, to Ministerstwo Finansów potwierdza - i w roku 2006, i w roku 2007, koszty przy metodzie kasowej (w dacie poniesienia wydatku) ewidencjonujemy: w dacie wystawienia faktury czy innego dokumentu obciążającego, albo w dacie faktycznego poniesienia wydatku, gdy takiego dokumentu obciążającego nie wystawiono.

Regulacja prawne

Obowiązki w zakresie dokumentacji w firmie dokumentują przede wszystkim

• ustawa z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej
  (Dz. U. z 2004r., Nr 173, poz. 1807);
• ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
  (t. jedn: Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176, z późn. zm.);
• rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. z 2003r., Nr 152, poz. 1475, z późn. zm.);
• ustawa z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów  osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z1998r., Nr 144, poz, 930, z późn. zm.);
• rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów oraz wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
  (Dz. U. z 2002r., Nr 219, poz. 1836, z późn. zm.);
• rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002r.  w sprawie prowadzenia kart przychodów (Dz. U. z 2002r., Nr 219, poz. 1839);
• ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług
  (Dz. U. z 2004r., Nr 54, poz. 535);
• ustawa z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym
  (Dz. U. z 2004r., Nr 29, poz. 257, z późn. zm.);
• ustawa z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości
  (t. Jedn. Dz. U. z 2002r., Nr 76, poz. 694, z późn. zm.);
• rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2001r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej
  (Dz. U. z 2001r., Nr 137, poz. 1539, z późn. zm.).

pełna rachunkowość