newsPIT

Jeżeli chcesz być zawsze na bieżąco w podatkach.
Zamów bezpłatny biuletyn podatkowy.

Cykl artykułów o cenach transferowych

Aktualności podatkowe


Dokumentacja cen transferowych również dla spółek osobowych

2017-03-31

W związku ze zmianą przepisów, transakcje zawierane przez spółki osobowe z innymi spółkami osobowymi, które przekraczają ustawowe limity, podlegają obowiązkowi dokumentacyjnemu w zakresie cen transferowych.

 

Dokumentacja cen transferowych również dla spółek osobowych
Źródło: YAY foto

 

Wraz z nadejściem 2017 roku w życie weszły nowe wymogi w zakresie cen transferowych, które dla wielu podatników oznaczają rewolucyjne zmiany. Nowelizacja ustaw o CIT i PIT objęła m.in. zmianę definicji podmiotów powiązanych kapitałowo (podwyższenie udziału w kapitale determinującego istnienie powiązań z 5% do 25%), rozszerzenie wymogów dokumentacyjnych (konieczność sporządzenia tzw. Local File’a i Master File’a po przekroczeniu progów przychodów / kosztów odpowiednio 2 mln EUR i 20 mln EUR, konieczność uwzględnienia w dokumentacji analiz porównawczych po przekroczeniu 10 mln EUR przychodów / kosztów) oraz powstanie obowiązku składania pisemnego oświadczenia o sporządzeniu dokumentacji cen transferowych do momentu złożenia rocznego zeznania podatkowego.

W związku z nowelizacją, zmianie uległa również sytuacja spółek osobowych w zakresie obowiązku dokumentacyjnego. Spółki osobowe od początku 2015 r. były uznawane za podmioty powiązane, jednak transakcje, które zawierały z innymi spółkami osobowymi nie były objęte obowiązkiem sporządzania dokumentacji cen transferowych.

 

Od czego zależy zaistnienie obowiązku dokumentacyjnego

Aby dobrze zrozumieć problematykę obowiązku dokumentacyjnego spółek osobowych, należy odwołać się do definicji podmiotów powiązanych, zawartej w art. 11 ustawy o CIT (odpowiednio art. 25 ustawy o PIT) oraz przepisów nakładających na podatników obowiązek sporządzenia dokumentacji podatkowej, tzw. dokumentacji cen transferowych, tj. art. 9a ustawy o CIT (odpowiednio art. 25a ustawy o PIT). Ze względu na fakt, iż przepisy ustaw o PIT i CIT są w tym zakresie analogiczne, w dalszej części publikacji będziemy powoływali się na odpowiednie artykuły z ustawy o CIT. Wnioski mają jednak zastosowanie również do podatników podatku dochodowego od osób fizycznych.

Aby zaistniała konieczność sporządzenia dokumentacji, muszą być spełnione przesłanki istnienia powiązań (wynikające z art. 11 ustawy o CIT) oraz przesłanki zaistnienia obowiązku dokumentacyjnego (wynikające z art. 9a ustawy o CIT). Zakres obowiązku dokumentacyjnego dotyczy bowiem jedynie transakcji zawieranych przez podatników z podmiotami powiązanymi.

 

Obowiązek dokumentacyjny spółek osobowych do końca 2016 r.

Zgodnie z art. 11 Ustawy o CIT, powiązania występują, jeżeli osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa. Zapis dotyczy zarówno podmiotów mających miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Polski (podmioty krajowe), jak i poza terytorium Polski (podmioty zagraniczne), jeżeli są one powiązane z podmiotami krajowymi.

Przepisy te mają zastosowanie również, kiedy ta sama osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej równocześnie bezpośrednio lub pośrednio bierze udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiada udział w kapitale tych podmiotów. Powyżej wskazane przepisy odnoszą się również do powiązań o charakterze rodzinnym lub wynikających ze stosunku pracy albo majątkowych pomiędzy podmiotami krajowymi lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze oraz jeżeli którakolwiek osoba łączy funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze w tych podmiotach.

Definicja podmiotów powiązanych uległa zmianie 1 stycznia 2015 r. Do końca roku 2014 zakres przedmiotowy art. 11 obejmował jedynie podatników, którzy po spełnieniu kryteriów określonych w przepisie, np. dotyczących udziału w kapitale innych podmiotów, mogli być uznani za podmioty powiązane.

Od 1 stycznia 2015 roku definicję rozszerzono również o jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, niezależnie od ich statusu podatkowego, zatem m.in. o spółki komandytowe. Jednocześnie zmianie nie uległ zakres przedmiotowy art. 9a, który nakłada obowiązek sporządzenia dokumentacji na podatników dokonujących transakcji z podmiotami powiązanymi.

Od początku 2015 r. wątpliwości podatników dotyczyły więc kwestii, które transakcje zawierane przez spółki komandytowe podlegają obowiązkowi dokumentacyjnemu oraz na których podmiotach ciąży ten obowiązek.

Jako że spółki osobowe, w tym spółka komandytowa, nie mają statusu podatnika, nie były zobowiązane do sporządzania dokumentacji dla transakcji dokonywanych z podmiotami powiązanymi. Taki obowiązek powstawał jedynie po stronie podatników dokonujących transakcji ze spółkami osobowymi.

 

Przykład 1

ABC sp. z o.o. jest komplementariuszem w spółce komandytowej ABC Sp. z o.o. sp. k. Spółka ABC Sp. z o.o. sprzedawała na rzecz spółki ABC Sp. z o.o. sp. k. w 2015 r. towary o wartości 150.000 EUR. ABC Sp. z o.o. jest zobowiązana do sporządzenia dokumentacji podatkowej za rok 2015 zgodnie z art. 9a ustawy o CIT, jako że:

a) jest podatnikiem dokonującym transakcji z podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 11 ustawy o CIT oraz

b) wartość transakcji przekracza progi określone w art. 9a ustawy o CIT.

 

Przykład 2

AS sp. z o.o. jest komplementariuszem w spółce AS sp. z o.o. Marketing sp. k. oraz AS sp. z o.o. Consulting sp. k.

Spółka AS sp. z o.o. Marketing sp. k. świadczyła w 2016 r. na rzecz AS sp. z o.o. Consulting sp. k. usługi marketingowe o wartości 200.000 EUR.

AS sp. z o.o. Marketing sp. k. oraz AS sp. z o.o. Consulting sp. k. są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 Ustawy o CIT. Żadna ze stron transakcji nie jest zobowiązana do sporządzenia dokumentacji cen transferowych dla usług marketingowych świadczonych w 2016 r. zgodnie z art. 9a ustawy o CIT, jako że nie są one podatnikami.

 

Przepisy o cenach transferowych obowiązujące od 2017 r.

Od 1 stycznia 2017 r. zmianie uległy kryteria odnoszące się do zaistnienia obowiązku dokumentacyjnego, wynikające z art. 9a ustawy o CIT. Podmioty powiązane zobowiązane są do sporządzenia dokumentacji cen transferowych, pod warunkiem spełnienia kryteriów:

  • przekroczenia progów wysokości przychodów i kosztów w rozumieniu przepisów o rachunkowości w poprzedzającym roku podatkowym, wynikających z prowadzonych ksiąg rachunkowych oraz
  • przekroczenia progów wartości transakcji (uzależnionych od wysokości przychodów podatnika).

Tym samym podatnicy, których przychody lub koszty w rozumieniu przepisów ustawy o rachunkowości, przekroczyły w poprzednim roku podatkowym równowartość 2 mln EUR, zobowiązani są do przygotowania dokumentacji cen transferowych, pod warunkiem przekroczenia progów transakcyjnych.

 

Nowe obowiązki dla wspólników spółki osobowej

Na gruncie przepisów obowiązujących do końca 2016 r. podatnicy mieli wiele wątpliwości co do obowiązku dokumentacyjnego spółek osobowych, wynikających przede wszystkim ze zróżnicowania zakresu przedmiotowego przepisów dotyczących podmiotów powiązanych (art. 11 ustawy o CIT), które obejmowały „osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej” oraz przepisów nakładających obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych, które dotyczyły jedynie „podatników” (art. 9a ustawy o CIT).

W związku z takim zróżnicowaniem, dotychczas z przepisów oraz interpretacji sądów wynikało, że nie ma obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych dla transakcji zawieranych przez powiązane spółki osobowe, które nie są podatnikami podatku dochodowego. Obowiązek dokumentacyjny miał jednak zastosowanie do podatników zawierających transakcje z powiązanymi spółkami osobowymi (w tym wspólników zawierających transakcje ze spółką lub z innymi wspólnikami).

Powyższe kwestie zostały uregulowane w ustawie o CIT w brzmieniu od 1 stycznia 2017 roku. Wedle nowych przepisów, zgodnie z art. 9a ust. 1f ustawy o CIT, w przypadku prowadzenia przez podatnika działalności gospodarczej w formie spółki niebędącej osobą prawną, jeżeli spółka niebędąca osobą prawną dokonuje transakcji, spełnienie warunku prowadzenia ksiąg rachunkowych i limit przychodów lub kosztów (determinujące obowiązek dokumentacyjny) ustala się dla tej spółki.

W związku z tym, jeżeli podatnik prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki osobowej, która dokonuje transakcji z podmiotami powiązanymi i jej przychody lub koszty oraz wartości zawieranych transakcji przekraczają limity określone w art. 9a ustawy o CIT, to wspólnicy (będący podatnikami) muszą przygotować dokumentację takich transakcji.

Art. 9a ust. 1g ustawy o CIT nawiązując do powyższego przepisu stanowi, iż w przypadku, o którym mowa w ust. 1f, dokumentacja podatkowa może zostać sporządzona przez wyznaczonego wspólnika mającego siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium RP. Wyznaczenie wspólnika nie zwalnia pozostałych wspólników z odpowiedzialności za nieprzedłożenie wymaganej dokumentacji podatkowej.

W związku z powyższym, każdy wspólnik spółki osobowej będący podatnikiem podatku dochodowego jest zobowiązany do przedłożenia na żądanie organów dokumentacji podatkowej dla transakcji dokonywanych przez tę spółkę z podmiotami powiązanymi, jeżeli spełnione są przesłanki ogólne.

Należy podkreślić, że obowiązek dotyczy transakcji zawieranych przez spółki osobowe w 2017 r., w związku z tym w odniesieniu do obowiązku dokumentacyjnego za rok 2016, sytuacja nie uległa zmianie.

 

Co oznaczają zmiany?

Wprowadzone zmiany w zakresie obowiązku podatkowego, będą miały istotne konsekwencje dla wielu podatników, którzy dotychczas nie mieli obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych.

Dodatkowo należy pamiętać, że od 1 stycznia 2017 roku dokumentacja dla podatników, których przychody lub koszty przekroczą równowartość 10 mln EUR, obejmuje również analizę danych porównawczych (tzw. analizę benchmarkingową), która ma stanowić uzasadnienie dla stosowanego poziomu cen transferowych pod względem zgodności z warunkami stosowanymi przez podmioty niezależne.

Przygotowanie dokumentacji w świetle nowych przepisów, wymaga od podatnika skompletowania odpowiednich dokumentów (umów, faktur, informacji o grupie podmiotów, do której należy spółka) oraz odpowiedniego zaangażowania czasu i może być znacznym obciążeniem dla podatników, więc już teraz warto przygotować się do nowej koncepcji dokumentowania transakcji z podmiotami powiązanymi. Przede wszystkim należy dokładnie przeanalizować ceny stosowane w transakcjach spółek osobowych z podmiotami powiązanymi i w razie konieczności dokonać weryfikacji metodologii, tak żeby w momencie przedłożenia dokumentacji być gotowym do obrony założeń kalkulacji cen i ich poziomu.

 

 

Magdalena Marciniak, doradca podatkowy, Szef Zespołu Cen Transferowych w MDDP 

Dagmara Cisowska</strong>, Doświadczony Konsultant w Zespole Cen Transferowych w MDDP

Magdalena Marciniak, doradca podatkowy, Szef Zespołu Cen Transferowych w MDDP Dagmara Cisowska, Doświadczony Konsultant w Zespole Cen Transferowych w MDDP
   


 

Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz