Obowiązek wystawienia faktury

Podatnicy podatku VAT są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży.

Fakturę obowiązani są również wystawić podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni lub zwolnieni, dokonujący czynności, dla których miejscem opodatkowania jest terytorium państwa innego niż Polska i dla tych czynności podatnicy ci nie są zidentyfikowani dla podatku od wartości dodanej (UE) lub podatku o podobnym charakterze (poza UE).

W przypadku sprzedaży osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej nie wystąpi obowiązek wystawienia faktury. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury – w terminie 7 dni od daty wykonania usługi lub dostawy towaru. Niesłuszny jest pogląd, w myśl którego zgodnie z Ordynacją podatkową rachunki należy wystawić na żądanie zgłoszone w ciągu trzech miesięcy - faktura to szczególny rodzaj rachunku, a przepisy jej dotyczące - są szczególne w stosunku do przepisów ogólnych Ordynacji podatkowej (uchylają ich stosowanie).

W przypadku gdy faktura dotyczy sprzedaży zarejestrowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej, do kopii faktury podatnik obowiązany jest dołączyć paragon dokumentujący tę sprzedaż. Nie dotyczy to jednak sprzedaży dokumentowanej fakturą emitowaną przy zastosowaniu kasy rejestrującej, w przypadkach gdy wartość sprzedaży i kwota podatku należnego zostały zarejestrowane w raporcie fiskalnym dobowym kasy.

Faktury należy wystawiać w dwóch egzemplarzach (oryginał i kopia), z wyjątkiem:

• faktur w wewnątrzwspólnotowej dostawie nowych środków transportu (3 egzemplarze);
• faktur wewnętrznych (1 albo 2 egzemplarze).

e-Faktura

Odpowiedzialność karna skarbowa

Od 17 grudnia 2005r. wystawienie faktury lub rachunku niezgodnie z przepisami (wadliwe) karane jest grzywną do 180 stawek dziennych. Nie przechowywanie faktur lub rachunków (wystawionych przez siebie oraz stanowiących dowodu zakupu towarów) zagrożone jest karą grzywny również do 180 stawek dziennych.

W mocy pozostają przepisy, w związku z którymi:

• nie wystawienie faktury lub rachunku za wykonane świadczenia zagrożone jest karą grzywny do 180 stawek dziennych;
• wystawienie faktury lub rachunku w sposób nierzetelny (np. wystawienie faktury dokumentującej fikcyjne transakcje) zagrożone jest karą grzywny do 240 stawek dziennych;
• posługiwanie się takim dokumentem (np. odliczenie VAT, zaliczenie w koszty) zagrożone jest taką samą karą do 180 stawek dziennych.

Ustalając stawkę dzienną sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa od 29,97zł ani też przekraczać jej 11'988zł. Minimalna kara w przypadkach przestępstw skarbowych wynosi 299,70zł.

W wypadkach mniejszej wagi opisane czyny stanowić będą wykroczenie skarbowe zagrożone karą od 89,91zł do 17'982zł. Podane kwoty obowiązują w roku 2006.

Warto dodać, ze sankcja karna możliwa jest również w sytuacji, gdy błąd faktury może zostać skorygowany fakturą korygującą. Nie chodzi przy tym o rabat czy zmianę ceny, bo w takich przypadkach faktura wystawiona została zgodnie z przepisami. W przypadku, gdy podatnik pomyli się odnośnie ceny może zostać ukarany bez względu na wystawienie faktury korygującej, bowiem można uznać takie działanie za nierzetelne (niezgodne ze stanem rzeczywistym). Dla uniknięcia odpowiedzialności niezbędny byłby czynny żal (powiadomienie urzędu o błędzie).

Pojęcie nierzetelnie wystawionej faktury nie zostało jednak zdefiniowane w Ordynacji podatkowej (a stało się tak w przypadku nierzetelnej księgi). Można zatem uznać, iż ustawa nie określa ustawowych znamion przestępstwa w sposób wystarczająco precyzyjny, zatem sankcja karna w tym przypadku nie występuje. Tego rodzaju sytuacje zdarzały się już wcześniej i ten właśnie argument może być pomocny podatnikom w walce o niekaralność za "nierzetelnie" wystawione faktury.

UWAGA! Termin wystawienia faktury

Fakturę wystawia się nie później niż:

• siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi;
• a gdy podatnik określa w fakturze wyłącznie miesiąc i rok dokonania sprzedaży (umowy o charakterze ciągłym), fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od zakończenia miesiąca, w którym dokonano sprzedaży.

W przypadkach określonych w art. 19 ust. 10 i ust. 13 pkt 1-5 i 7-11 ustawy o podatku od towarów i usług), m.in,:

• dostawa lokalu lub budynku;
• dostawa energii, gazu, usług telekomunikacyjnych, komunalnych;
• transport, spedycja, komunikacja miejska;
• usługi budowlane i budowlano-montażowe;
• druk i dostawa prasy;
• najem, leasing, ochrona, stała obsługa prawna i biurowa;
• dostawa złomu;
• za zaliczeniem pocztowym;
• zbycie praw i licencje;
• wkład do spółdzielni,

fakturę wystawia się nie później niż z chwilą powstania obowiązku podatkowego i nie wcześniej niż 30 dnia przed powstaniem obowiązku podatkowego.

Ww. zasad szczególnych nie stosuje się jednak w przypadku  wystawiania faktur w zakresie dostaw energii elektrycznej i cieplnej, gazu przewodowego, usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych oraz usług wymienionych w poz. 138 i 153 załącznika nr 3 do ustawy (usług komunalnych), jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy.

refaktura

Uwaga ! Bez NIP-u

Podatnicy VAT czynni (zarejestrowani) mogą wystawiać faktury VAT dopiero od chwili, kiedy zostanie im nadany numer NIP. Nie można zamiast numeru NIP podawać numeru Pesel albo Regon.