Pomoc eksperta

Inne formy zatrudnienia

Najczęstszą formą świadczącą o nawiązaniu stosunku pracy pracodawcy i pracownika jest umowa o pracę. Coraz częściej jednak pracodawcy uciekają do innych umów o charakterze cywilnoprawnym w celu zmniejszenia kosztów ubezpieczenia społecznego, prowadzącego w konsekwencji do zmniejszenia kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. Umowy cywilnoprawne cieszą się dużą popularnością wśród pracodawców m.in. ze względu na brak licznych uprawnień pracowniczych, jakie występują w przypadku tradycyjnej umowie o pracę.

W trakcie procesu zatrudnienia pracodawca w porozumieniu z pracownikiem wybierają najkorzystniejszą formę zatrudnienia. Oprócz tradycyjnej umowy o pracę mogą skorzystać z:

  1. umowy zlecenia,
  2. umowy o dzieło,
  3. umowy dotyczącej zatrudnienia twórców (z zachowaniem zasad dotyczących dysponowania prawami autorskimi),
  4. kontraktu menadżerskiego,
  5. powołania do składu zarządu,
  6. pracy nakładczej,
  7. telepracy oraz pracy rozliczanej na zasadzie wykonania określonego zadania (na czas określony, z zadaniowym czasem pracy, na akord),
  8. świadczenia usług przez samozatrudnionego - prowadzącego własną działalność gospodarczą,
  9. umowy agencyjnej.

 

Różnice pomiędzy umową o pracę a umową cywilnoprawną

 

 

  UMOWA CYWILNOPRAWNA UMOWA O PRACĘ
PODSTAWA PRAWNA Regulowana jest przepisami prawa cywilnego. Regulowana jest przepisami kodeksu pracy.
CZAS PRACY Nie wyznacza ona maksymalnego czasu pozostania pracownika do dyspozycji pracodawcy, a więc tygodniowego i dobowego czasu pracy, - możliwy jest zapis, że w godzinach określonych pracownik ma możliwość wykonywać zlecenie (przedmiot zlecenia pozostaje do dyspozycji zleceniobiorcy) Czas pracy nie może przekraczać 8h na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy (art. 129§1 KP), istnieją wyjątki
WYNAGRODZENIE - Nie obowiązują przepisy prawa dotyczące minimalnego wynagrodzenia, - Zleceniobiorca ma prawo jedynie do wynagrodzenia odpowiadającego zleconym zadaniom (jeśli umówiono się inaczej możliwy jest system dodatkowych premii, związanych np. ze zleceniami na akord), - strony mogą umówić się o świadczenie zlecenia nieodpłatnie. Wykonywana praca jest zawsze odpłatna. Wypłacane honorarium nie może być niższe od wyznaczonego minimalnego wynagrodzenia.
SPOSÓB WYKONYWANEJ PRACY Zleceniobiorca dąży do ustalonego w umowie celu. Powierzone zadanie często ma charakter jednorazowy i nie musi być wykonywane przez pracownika osobiście (chyba, że umowa mówi inaczej). W praktyce zlecenia rozlicza się w czasie (obowiązują umowy długookresowe). Przy wykonywaniu zlecenia nie ma mowy o podrzędności kompetencyjnej i kierowniczej. Pracownik zobowiązuje się do świadczenia pracy na rzecz pracodawcy. Obowiązki pracownika świadczone są osobiście, pracownik nie może posługiwać się podwykonawcami. Praca wykonywana jest pod kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę.
UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE Zleceniobiorca nie zawsze podlega ubezpieczeniu społecznemu (w zależności od podstawy wymiaru składek). Nawiązanie stosunku pracy na podstawie umowy o pracę bezpośrednio rodzi obowiązki ubezpieczeniowe.
PODMIOT ŚWIADCZĄCY PRACĘ Osobą świadczącą zlecenie może być zarówno osoba fizyczna, jak również każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą (tzw. zlecenie wykonywane w ramach działalności). Pracownikiem jest osoba fizyczna zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę (art. 2 KP)
DODATKOWE PRZYWILEJE Nie przewiduje dodatkowych przywilejów pracowniczych (chyba, że umowa mówi inaczej). Umowa o pracę obejmuje pracownika szerokim wachlarzem przywilejów tj. możliwość skorzystania z urlopu wypoczynkowego, urlopu macierzyńskiego, otrzymania dodatku za pracę w godzinach nocnych, czy dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.
SPORY PRACY Spory ze stosunku cywilnoprawnego rozwiązuje Sąd Cywilny Spory ze stosunku pracy rozwiązuje Sąd Pracy
AKTA OSOBOWE Pracodawca nie ma obowiązku gromadzenia i przechowywania dokumentów osobowych pracownika. Pracodawca ma bezwzględny obowiązek gromadzenia i przechowywania dokumentów osobowych pracownika.
ZAKOŃCZENIE WSPÓŁPRACY Pracodawca nie podlega obowiązkowi wystawienia świadectwa pracy pracownikowi. Pracodawca podlega obowiązkowi wystawienia świadectwa pracy pracownikowi.
STAŻ PRACY Czas świadczenia pracy nie wlicza się do stażu pracy pracownika. Czas świadczenia pracy wlicza się do stażu pracy pracownika.

 

 

Należy zaznaczyć, że każdy pracodawca zatrudniający pracowników, czy to na podstawie umowy o pracę, czy na podstawie umów cywilnoprawnych ma bezwzględny obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy swoim pracownikom, a więc dbania o ich życie i zdrowie.

Zawarcie umowy zlecenie spełniającej założenia definicji umowy o pracę – spowoduje, że pracownik ma możliwość występować z powództwem ustalającym występowanie stosunku umowy o pracę. Nie liczy się bowiem nazwa umowy, lecz zgodny zamiar stron, ten stosunek prawny tworzących.

Iwona Karkus
Bankier.pl

  • data utworzenia: 28-09-2005
  • data modyfikacji: 01-06-2015

Program PKPiR dla firm i księgowych
Tylko teraz pełna wersja za 19 zł netto
Dołącz do tysięcy zadowolonych użytkowników
Korzystaj ZA DARMO: www.Ksiega-Podatkowa.pl


Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz
Drukuj Dodaj komentarz