Nowości:

Określenie wartości początkowej budynku nabytego łącznie z gruntem za jedną niepodzieloną cenę - 2012.04.27

Samochód żony wykorzysta mąż - 2012.04.16

Różnice kursowe przy umowie faktoringu powstają dopiero po realizacji umowy - 2012.04.13

więcej najnowszych

Jak rozliczać koszty leasingu?

W związku z zawarciem umów leasingu przedsiębiorcy zobowiązani są do ponoszenia najczęściej miesięcznych kosztów rat leasingowych. Oprócz tego przedsiębiorcy ponoszą także dodatkowe koszty, np. prowizje, opłaty wstępne, manipulacyjne, „inicjalne” itp. Ponadto często konieczne jest także ponoszenie kosztów transportu, montażu, uruchomienia przedmiotów leasingu, a w późniejszym okresie także kosztów ich eksploatacji. W związku z tym podatnicy mają często problemy z podatkowym rozliczeniem tych kosztów. Wątpliwości dotyczą przede wszystkim kwestii momentu zaliczenia przedmiotowych opłat do kosztów uzyskania przychodów.

Zgodnie z przepisami ustaw o podatkach dochodowych, opłaty leasingowe ustalone w umowie leasingu stanowią przychód finansującego (leasingodawcy) i odpowiednio koszt uzyskania przychodów korzystającego (lasingobiorcy), w przypadku tzw. leasingu operacyjnego, tj. gdy odpisów amortyzacyjnych dokonuje finansujący (leasingodawca). Nie jest to jednak warunek wystarczający, bowiem dla uznania rat leasingowych za koszty podatkowe konieczne jest aby umowa leasingowa spełniała następujące warunki:

1. została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, albo została zawarta na okres co najmniej 10 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości, oraz
2. suma ustalonych w niej opłat, pomniejszona o należny podatek VAT, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

W przypadku natomiast tzw. leasingu finansowego, do kosztów uzyskania przychodów korzystającego nie zalicza się opłat leasingowych, w części stanowiącej spłatę wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:

1. umowa leasingu została zawarta na czas oznaczony,
2. suma ustalonych w umowie leasingu opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych,
3. umowa zawiera postanowienie, że odpisów amortyzacyjnych w podstawowym okresie umowy leasingu dokonuje korzystający.

Kosztem uzyskania przychodu w przypadku leasingu finansowego jest więc wysokość odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej przedmiotu leasingu oraz tzw. część odsetkowa opłaty, tj. część raty leasingowej, która nie stanowi spłaty raty kapitałowej.

Jeżeli jednak umowa leasingu nie spełniałaby powyższych warunków dla uznania jej za leasing finansowy, czy też operacyjny, należy traktować ją tak samo jak umowę najmu lub dzierżawy.

Przede wszystkim należy pamiętać, że przedmiotem umów leasingu mogą być wyłącznie podlegające amortyzacji środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, a także grunty. Amortyzacji nie podlegają jednak grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów. Dlatego też kosztem uzyskania przychodów nie mogą być raty leasingowe od umów leasingu gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów – także część odsetkowa w przypadku leasingu finansowego (Urząd Skarbowy Kraków-Podgórze, 14 grudnia 2005r., PD/423-30/05).

Jak wskazano wyżej, dla kwalifikacji podatkowej umów leasingu ważne są postanowienia tych umów. Nie ma przy tym znaczenia charakter faktury otrzymywanej od leasingodawcy. W leasingu finansowym w fakturze wyodrębniana jest część kapitałowa i odsetkowa. Jeżeli jednak dana umowa spełnia warunki do uznania jej za umowę leasingu operacyjnego, a finansujący wyodrębniłby na fakturze część kapitałową i odsetkową raty leasingowej, to nie oznacza to, że mamy do czynienia z leasingiem finansowym i całość raty powinna stanowić koszt uzyskania przychodu (Pomorski Urząd Skarbowy, 22 listopada 2005r., DP/P1/423-0111/05/AK).

Przedsiębiorcom użytkującym na podstawie umów leasingu samochody osobowe należy wskazać, że płaconych rat leasingowych nie dotyczą ograniczenia odnośnie braku możliwości zaliczania do kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych od wartości samochodu przekraczającej 20.000 euro. Niezależnie więc od wartości leasingowanego samochodu, cała wartość raty leasingowej może stanowić koszty uzyskania przychodów (Urząd Skarbowy Poznań-Nowe Miasto, 12 września 2005r., ZDA/423-15/05; Łódzki Urząd Skarbowy, 31 sierpnia 2005r., ŁUS-II-2-423/79/05/AG). W przypadku samochodów osobowych należy także pamiętać, że tylko część podatku VAT z raty leasingowej może zostać odliczona od podatku należnego – nieodliczona część VAT może być kosztem podatkowym (Pierwszy Mazowiecki Urząd Skarbowy w Warszawie, 27 grudnia 2005r., 1471/DPD1/423-101/05/KK).

W praktyce zawierając umowę leasingu przedsiębiorcy zobowiązani są ponadto do ponoszenia dodatkowych opłat, które najczęściej przybierają nazwę opłat manipulacyjnych, administracyjnych, inicjalnych, wstępnych, przygotowawczych itp. Opłaty te są najczęściej znacznie przewyższają wysokość miesięcznych rat leasingowych, w związku z czym podatnicy nie wiedzą często, czy mogą je zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio w momencie ich poniesienia, czy też proporcjonalnie do okresu trwania umowy leasingu, tj. na zasadzie rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Urzędy skarbowe przyznają jednak zgodnie, że poniesienie takich opłat jest warunkiem koniecznym do rozpoczęcia realizacji umowy leasingu. Opłat tych nie przypisanych do poszczególnych rat leasingowych nie można bezpośrednio i funkcjonalnie powiązać z konkretnymi przychodami osiąganymi przez podatnika. Zgodnie wiec z przepisami ustaw o podatkach dochodowych koszty takie powinny być zaliczone do kosztów podatkowych w dacie faktycznego poniesienia. Dlatego też niewłaściwe jest ich zaliczanie do kosztów proporcjonalnie do okresu trwania umowy leasingu (Pierwszy Mazowiecki Urząd Skarbowy w Warszawie 20 stycznia 2006r., 1471/DPD/423-139/05/MS; Drugi Mazowiecki Urząd Skarbowy w Warszawie, 30 listopada 2005r., 1472/ROP1/423-275-296/05/AJ, Izba Skarbowa w Lublinie, 17 maja 2004r., PD-1/422/I-17/04).

Pomorski Urząd Skarbowy (30 marca 2006r., DP/PD/423-0189/1/05/AK) uznał także, że powyższe zasady należy także stosować w przypadku, gdy wysokość pierwszej raty leasingowej istotnie odbiega od wysokości pozostałych rat leasingowych, np. wynosi 25% wartości początkowej przedmiotu leasingu.

Częstym przypadkiem jest także sytuacja, w której zostaje zawarta umowa leasingowa, przedsiębiorca ponosi koszty rat leasingowych, natomiast przedmiot leasingu zostaje do niego dostarczony w późniejszym okresie, albo faktyczne wykorzystywanie przedmiotu leasingu w działalności gospodarczej rozpoczyna się po pewnym czasie od zawarcia przedmiotowej umowy. Izba Skarbowa w Gdańsku (23 września 2005r., BI/423-0086/05) uznała w takich okolicznościach za nieprawidłowe stanowisko podatnika, że raty leasingowe należy gromadzić na koncie rozliczeń międzyokresowych i zaliczać do kosztów w momencie rozpoczęcia eksploatacji przedmiotu leasingu. Zdaniem IS w Gdańsku, opłaty poniesione przed oddaniem środka trwałego do używania mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia.

W związku z zawarciem umowy leasingu przedsiębiorcy są najczęściej zobowiązani także do poniesienia kosztów transportu, rozładunku, montażu, uruchomienia przedmiotu leasingu itp. Zdaniem Izby Skarbowej w Gdańsku (23 września 2005r., BI/423-0086/05), jeżeli korzystający poniósł nakłady na maszynę stanowiącą środek trwały finansującego w okresie pomiędzy podpisaniem umowy leasingu a oddaniem środka trwałego do eksploatacji, mogą one zwiększać wartość inwestycji w obcym środku trwałym i stanowić koszt poprzez odpisy amortyzacyjne. Stanowisko takie potwierdziła także Izba Skarbowa w Krakowie (30 czerwca 2005r., PD-1/i/4218-5/05).

Powyższy pogląd jest jednak często krytykowany. Z literalnego brzmienia przepisów nie wynika bowiem aby inwestycję w obcym środku trwałym mogły stanowić np. koszty transportu tego obcego środka trwałego – przepisy mówią bowiem o kosztach transportu czegoś związanego z inwestycją. Dlatego też koszty te mogłyby zwiększać wartość początkową środka trwałego, w przypadku leasingu finansowego, tj. gdy odpisów amortyzacyjnych dokonywałby korzystający.

Reasumując należy uznać, że o sposobie rozliczania kosztów rat leasingowych i innych kosztów związanych z leasingiem powinien decydować charakter umowy leasingu, tj. czy jest to leasing operacyjny, czy też finansowy. W tej kwestii należy wskazać podatnikom szczegółową analizę umów leasingowych i ogólnych warunków umów leasingu, pod kątem spełnienia przez nie warunków, o których była mowa powyżej.

Remigiusz Fijak
25.09.2006.

Interpretacje VAT.pl obejmują tezy wybranych interpretacji urzędów, izb skarbowych, wyroków sądów oraz pisma Ministerstwa Finansów. Publikacje te nie stanowią porady podatkowej czy prawnej i są wyłącznie odzwierciedleniem stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia opisanych przez niego zdarzeń. Pełna treść wybranych interpretacji dostępna jest na stronach internetowych Ministerstwa Finansów.