Pomoc eksperta

Jestem VATowcem

Bardzo często stać można się podatnikiem VAT nie wiedząc o tym, że dla celów ustawy o podatku VAT prowadzi się już działalność gospodarczą. Taka sytuacja dotyczy przede wszystkim podmiotów, które zbywając majątek prywatny nastawiają się na osiąganie regularnego zysku, a sprzedaż prowadzą w taki sposób, że można mówić o zorganizowaniu ich działań.

Podatnik podatku VAT to osoba, która do wartości sprzedaży opodatkowanej 150.000 zł może korzystać z tzw. zwolnienia podmiotowego z VAT. Oznacza to, że ilekroć nie przekroczy tej wartości, nie ma obowiązku składać zgłoszenia rejestracyjnego. Pozostając podatnikiem zwolnionym z VAT prowadzący sprzedaż może jeszcze przed przekroczeniem powyżej wskazanej kwoty zgłosić się do organu podatkowego z wnioskiem o rejestrację jako podatnik VAT czynny (posiadający prawo odliczania VAT oraz obowiązki naliczania tego podatku). Zgłoszenia dokonuje się ze skutkiem na pierwszy dzień miesiąca następującego po miesiącu zgłoszenia. Jeżeli natomiast podatnik dokonuje sprzedaży w dużej wartości, to zgłoszenie dokonane powinno być nie później niż przed dniem przekroczenia tej kwoty.

Podatnikami VAT pozostają osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Działalnością gospodarczą w powyższym rozumieniu nie jest natomiast wykonywanie czynności:

  • z tytułu umowy o pracę, pracę nakładczą, spółdzielczy stosunek pracy, stosunek służby;
  • z tytułu działalności wykonywanej osobiście (np. umowa o dzieło, zlecenie, kontrakt menedżerski, uczestnictwo w komisjach, radach nadzorczych, wynagrodzenie biegłych), a także z tytułu usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanych w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonanie, w tym również wynagradzanych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi

- jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Podatnikiem pozostają również osoby, które nie prowadzą działalności – w myśl powyższych zasad. Do podatników zalicza się bowiem również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne:

  • na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, również w przypadku, gdy na podstawie przepisów celnych importowany towar jest zwolniony od cła albo cło na towar zostało zawieszone, w części lub w całości, albo zastosowano preferencyjną, obniżoną lub zerową stawkę celną;
  • uprawnione do korzystania z procedury celnej obejmującej uszlachetnianie czynne, odprawę czasową, przetwarzanie pod kontrolą celną, w tym również osoby, na które, zgodnie z odrębnymi przepisami, zostały przeniesione prawa i obowiązki związane z tymi procedurami;
  • dokonujące wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów;
  • nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
    • usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e (usług dotyczących nieruchomości), podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 (jako podatnik VAT czynny lub zwolniony na terytorium RP),
    • usługobiorcą jest:
      • w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b (prowadzonych między podatnikami) - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4 (zarejestrowany jako VAT-UE),
      • w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4;
  • nabywające towary, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
    • dokonującym ich dostawy na terytorium kraju jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku dostawy towarów innych niż gaz w systemie gazowym, energia elektryczna w systemie elektroenergetycznym, energia cieplna lub chłodnicza przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
    • nabywcą jest:
      • w przypadku nabycia gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym, energii cieplnej lub chłodniczej przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej - podmiot zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 lub art. 97 ust. 4,
      • w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana zgodnie z art. 97 ust. 4,
    • dostawa towarów nie jest dokonywana w ramach sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju;
  • obowiązane do zapłaty podatku na podstawie art. 42 ust. 8 lub ust. 10 (przy nowych środkach transportu – brak wywozu NŚT w terminie 14 dni od dnia nabycia lub w przypadku zbycia go przed terminem rejestracji);
  • nabywające towary wymienione w załączniku nr 11 (dotyczy różnych dostaw metali i złomu) do ustawy, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
    • dokonującym ich dostawy jest podatnik, o którym mowa w art. 15, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9,
    • nabywcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15,
    • dostawa nie jest objęta zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2;
  • nabywające usługi w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. Nr 122, poz. 695), jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
    • usługodawcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9,
    • usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15.

Przy opodatkowaniu nabywcy towarów lub usług zasady powyższe (wskazane w pkt 4 i 5) stosuje się również w przypadku, w przypadku gdy usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów, jeżeli usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada takie inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, nie uczestniczy w tych transakcjach.

 

Miejsce świadczenia i miejsce dostawy

Sam fakt, że dany podmiot stał się podatnikiem podatku VAT nie powoduje jeszcze, że podatek ten na terytorium Polski trzeba płacić. Może się bowiem zdarzyć, że będąc podatnikiem miejscem wykonywania czynności, zgodnie z ustawą o VAT, nie jest terytorium Rzeczypospolitej. W takim przypadku konieczne będzie wystawienie dokumentu potwierdzającego czynność, w którym wskazuje się jej przeprowadzenie bez obowiązku naliczenia podatku VAT.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 22-04-2004
  • data modyfikacji: 13-03-2014

Najlepiej dopasowane oprogramowanie dla firm
Sam wybierz, czego potrzebujesz do prowadzenia biznesu
SKP® – prosty program księgowy na start
KLIKNIJ TUTAJ >>>


Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz
Drukuj