Podatnik VAT

Zgodnie z nową ustawą podatnikiem VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej (np. spółki cywilne, jawne) oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności, oraz dokonujące wewnątrzwspólnotowej dostawy nowych środków transportu.
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, a także osób wykonujących wolne zawody. Działalność podlegająca VAT winna być wykonywana w sposób częstotliwy lub (jednorazowo) w sposób wskazujący na zamiar jej wykonywania w sposób częstotliwy. 

Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne:

• na których ciąży obowiązek uiszczenia cła i uprawnione do korzystania z procedury celnej obejmującej uszlachetnianie czynne, odprawę czasową, przetwarzanie pod kontrolą celną,
• dokonujące wewnątrzwspółnotowego nabycia towarów,
• będące usługobiorcami usług lub nabywcami towarów od podmiotów nie posiadających siedziby lub miejsca stałego zamieszkania (prowadzenia działalności) na terytorium kraju, jeśli podatek nie został rozliczony przez usługodawcę lub dokonującego dostawy na terytorium kraju.

Od 1 lipca 2006r. podatnikami VAT są również europejskie zgrupowania interesów gospodarczych (EZIG, ang.GEIE), utworzone zgodnie z rozporządzeniem (EWG) nr 2137/85, które realizuje dostawy towarów lub świadczy usługi odpłatnie na rzecz swoich członków lub osób trzecich.

Nie są podatnikami VAT osoby uzyskujące przychody:

• z umowy o pracę;
• z umowy zlecenia, agencyjnej, o dzieło, zawartej z własnym pracodawcą;
• wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy pdof, tj.: przychody z tytułu osobistego wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą lub właściciela nieruchomości, przychody z działalności artystycznej, literackiej, publicystycznej, duchownych, arbitrów, członków zarządów i rad nadzorczych, z kontraktu menedżerskiego - pod pewnymi warunkami (umowa zawiera warunki wykonania umowy, określa wynagrodzenie oraz odpowiedzialność zatrudniającego wobec osób trzecich za wykonanie umowy przez zatrudnionego);
• z tytułu świadczenia usług w charakterze twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanych w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonanie, w tym również wynagradzanych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, niezależnie od tego, czy będzie to umowa o dzieło, czy też umowa zbycia praw autorskich (umowa powinna zawierać warunki wykonania umowy, określa wynagrodzenie oraz odpowiedzialność zatrudniającego wobec osób trzecich za wykonanie umowy przez zatrudnionego).

Za zgodą naczelnika urzędu skarbowego podatnikiem mogą zostać jednostki organizacyjne osoby prawnej - organizacji pożytku publicznego, prowadzące samodzielnie działalność gospodarczą, pod warunkiem, że jednostki te samodzielnie sporządzają sprawozdanie finansowe. Dla takich podatników opodatkowaniu podlega również dostawa towarów czy świadczenie usług na rzecz innych jednostek organizacyjnych tej samej organizacji pożytku publicznego.

VAT bez działalności

Rejestracja VAT

Przed wykonaniem pierwszej czynności sprzedaży, podatnik winien złożyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne VAT-R. Podatnik, który jest zwolniony z VAT podmiotowo (z uwagi na niską wartość sprzedaży) lub wykonuje czynności wyłącznie zwolnione, może (ale nie musi) zarejestrować się do VAT.

Osoba fizyczna dokonuje rejestracji zawsze na nazwisko i podaje adres zamieszkania, podmiot nie będący osobą fizyczną rejestruje się zgodnie z nazwą i siedzibą prowadzenia działalności. Właściwym do zarejestrowania jest urząd skarbowy zgodny z miejscem prowadzenia działalności, a jeśli działalność jest prowadzona na terenie kilku urzędów skarbowych, to rejestracji dokonuje się w US właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę. Urząd skarbowy potwierdza rejestrację podatnika.

Od dnia złożenia deklaracji VAT-R podatnik ma prawo odliczać VAT naliczony z otrzymywanych przez niego faktur zakupu (tzn. wystarczy, że zarejestruje się jako podatnik przed upływem terminu złożenia deklaracji VAT za okres, w którym VAT odlicza). Podatnik zarejestrowany winien podawać na fakturach i ofertach właściwy NIP. W przypadku, gdy numer ten nie został jeszcze nadany, na dokumentach umieszcza się inny nr identyfikacyjny (PESEL, REGON), a po otrzymaniu potwierdzenia VAT-5 - winien on zostać uzupełniony.
Wszystkie zmiany danych, a także zaprzestanie działalności podatnik winien zgłosić do US w terminie 7 dni.

Rejestracja VAT-UE - zmiany od 2010 r.

Zgłoszenia VAT-UE dokonują dwa rodzaje podatników.

Od początku obowiązywania nowej ustawy o VAT rejestracji VAT-UE dokonują podatnicy VAT, podlegający obowiązkowi zarejestrowania jako podatnicy VAT czynni, przed dniem dokonania pierwszej wewnątrzwspólnotowej dostawy lub pierwszego wewnątrzwspólnotowego nabycia. Zgłoszenia dokonują również podatnicy VAT i osoby prawne nie będące podatnikami VAT, u których wartość wartość wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów przekroczyła kwotę 50.000 zł w roku poprzednim, oraz jednostki, które pomimo nieprzekroczenia owego limitu wybierają opodatkowanie tych czynności VAT.

Od 1 stycznia 2010 r. obowiązek rejestracji VAT-UE stosuje się również do podatników VAT, podlegających obowiązkowi zarejestrowania jako podatnicy VAT czynni, którzy: 

• nabywają usługi, do których stosuje się art. 28b ustawy o VAT (są to usługi opodatkowane u nabywcy z wyjątkiem usług związanych z nieruchomościami, transportu pasażerów, restauracyjnych i cateringowych, któtkoterminowego wynajmu środków transportu, usług telekomunikacyjnych lub usług nadawczych radiowych i telewizyjnych), jeżeli usługi te stanowiłyby u nich import usług;
• świadczą usługi na rzecz podatników podatku od wartości dodanej lub osób prawnych niebędących takimi podatnikami, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej, świadczonych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, innych niż zwolnionych od podatku od wartości dodanej lub opodatkowanych stawką 0 %, dla których zobowiązanym do zapłaty podatku od wartości dodanej jest usługobiorca.

Okazuje się, że nabywając reklamę Google AdWords czy też świadcząc usługi Google AdSense trzeba posiadać NIP-UE, a do tego transakcje w ramach Google AdSense należy wykazać w informacjach podsumowujących.

Od 1 stycznia 2011 r. dodatkowe wyjątki co do art.28b ustawy dotyczyć będą usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych związanych z usługami wstępu na te imprezy. Te usługi nie będą objęte obowiązkiem rejestracji VAT-UE.

Podatnicy ci przy wykonywaniu ww. usług podają kontrahentowi numer NIP-UE (czyli NIP poprzedzony kodem PL, np. PL 6181030327.

Podatnicy VAT-UE składają informacje podsumowujące, w których ujmują:

• wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów;
• wewnątrzwspólnotową dostawę towarów;
• dostawy w procedurze uproszczonej (faktura VAT uproszczona);
• świadczenie ww. usług (art.28b ustawy o VAT) na rzecz podatników VAT z UE, opodatkowanych u nabywcy (czyli tylko ww. usługi świadczone do UE i opodatkowane u nabywcy, a nie usługi nabywane z UE i opodatkowane w Polsce).

obowiązek podatkowy i zwolnienia