Koszty i odliczenia

Przedsiębiorca ma prawo zaliczyć niektóre składki do kosztów uzyskania przychodu, inne może tylko odliczyć.

Składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe (ubezpieczenia społeczne) osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą mogą stanowić koszt uzyskania przychodu z tej działalności gospodarczej. To przedsiębiorca decyduje, czy zaliczy je do tych kosztów. Jeżeli ich nie zaliczy, wówczas ma prawo odliczyć je od podstawy opodatkowania.

Z kolei składki na ubezpieczenie zdrowotne nie stanowią kosztów uzyskania przychodu. Mogę one zostać jedynie odliczone od podatku, jednak odliczenie to nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru składki. Choć składka wynosi obecnie 9% podstawy wymiaru, różnicy pomiędzy częścią odliczaną, a nie odliczaną (1,25%) nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. jest ona finansowana z dochodu po opodatkowaniu (z prywatnej, osobistej kieszeni podatnika).

Składki na Fundusz Pracy stanowią koszt uzyskania przychodu z działalności gospodarczej. Podatnik nie może odliczyć ich od podstawy opodatkowania czy podatku dochodowego.

odliczenie ubezpieczenia zdrowotneodliczenie ubezpieczenia społeczne

W koszty kasowo i memoriałowo

Od 1 stycznia 2009 r. koszty uzyskania przychodów z tytułu wynagrodzeń i składek ZUS od nich można naliczać znacznie korzystniej, niż przed nowelizacją. Nowe zasady dotyczą podatników prowadzących księgę przychodów i rozchodów metodą kasową oraz metodą memoriałową, oraz podatników prowadzących księgi rachunkowe.

Należności z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 6 ustawy o PIT (przede wszystkim ze stosunku pracy), oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakład pracy stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który są należne, pod warunkiem że zostały wypłacone lub postawione do dyspozycji w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony.

Mowa tu o wynagrodzeniu brutto, obejmującym również składki potrącane pracownikowi, nie o kwocie netto na rękę.

Również składki ZUS finansowane przez pracodawcę oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który należności te są należne, pod warunkiem że składki zostaną opłacone:

• z tytułu należności wypłacanych lub postawionych do dyspozycji w miesiącu, za który są należne - w terminie wynikającym z odrębnych przepisów,
• z tytułu należności wypłacanych lub postawionych do dyspozycji w miesiącu następnym, w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony - nie później niż do 15 dnia tego miesiąca. 

W przypadku uchybienia warunkom wypłaty w terminie składki zostaną zaliczone w koszty w dacie faktycznej zapłaty składek do ZUS.

Przed 2009 r. podatnicy rozliczający się kasowo i memoriałowo zaliczali wynagrodzenia oraz składki ZUS w koszty uzyskania przychodu w dacie ich faktycznego poniesienia, a nie w miesiącu, którego dotyczą. Nie stanowiłby bowiem kosztów uzyskania przychodu wynagrodzenia nie wypłacone / nie pozostawione do dyspozycji pracownika oraz składki nie opłacone. Podatnik prowadzący księgowość metodą memoriałową w pierwszej kolejności ustalał koszty odnoszące się do danego miesiąca, a następnie sprawdzał, czy zgodnie z art.23 stanowią one koszty uzyskania przychodu, a następnie sprawdzał, czy zostały już opłacone.

UWAGA! Odliczenia - tylko polskie składki

O ile do kosztów uzyskania przychodu można zaliczyć również składki na zagraniczne ubezpieczenia ubezpieczenia (jeżeli poniesiono je w celu uzyskania przychodu z działalności gospodarczej), to odliczyć można jedynie składki zapłacone na podstawie polskich ustaw - czyli składki na polskie ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe i zdrowotne.

Osoba współpracująca

Podatnik - przedsiębiorca opłaca za osobę współpracującą składki na ubezpieczenia społeczne, w związku z czym przysługuje mu prawo do odliczenia składek na ubezpieczenia społeczne (od dochodu) oraz na ubezpieczenie zdrowotne (od podatku), natomiast składki na Fundusz Pracy może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu w dacie ich opłacenia.

Prawo do odliczenia nie przysługuje osobie współpracującej, ona bowiem nie ponosi takiego wydatku. Z tego też względu w przypadku zatrudnienia osoby wspópracującej np. na podstawie umowy o pracę w PIT-11/8B nie umieszcza się kwot składek na ubezpieczenia społeczne czy zdrowotne, nie są to bowiem kwoty potrącone z wynagrodzenia, a opłacone bezpośrednio przez pracodawcę.

więcej

Jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ma prawo odliczyć w rozliczeniu rocznym PIT opłacone w danym roku:

• składki na ubezpieczenia społeczne (od dochodu);
• składki na ubezpieczenie zdrowotne (od przychodu).

Opłacone w danym roku składki na Fundusz Pracy stanowią dla niego koszty uzyskania przychodu z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (dywidenda). Kosztem takim mogą być również opłacone składki na ubezpieczenie społeczne, jeżeli nie zostały odliczone od podstawy opodatkowania.

Wspólnik odlicza składki albo zalicza je w koszty uzyskania przychodu na podstawie dowodów wpłaty (w powiązaniu z deklaracjami).

więcej

Uwaga ! Zaświadczenia o dochodzie

Przedsiębiorcy, którzy zaliczają składki na ubezpieczenia społeczne ZUS do kosztów uzyskania przychodu, otrzymają zaświadczenia o niższym dochodzie, niż przedsiębiorcy odliczający składki od podstawy opodatkowania. Choć w obu przypadkach podstawa opodatkowania będzie jednakowa (jedni wrzucą w koszty, inni odliczą), to bank może różnie ocenić zdolność kredytową przedsiębiorcy, przyjmując za podstawę swojej decyzji niższy dochód.

formularz wpłaty