Pomoc eksperta

Urlop macierzyński - Pracownicy i ZUS

Zmiany przepisów dotyczących urlopu macierzyńskiego

Dnia 17 czerwca 2013 roku weszła w życie ustawa z dnia 28 maja 2013 r.o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2013 poz. 675). Wprowadziła ona następujące zmiany.

 

Nowy roczny urlop dla rodziców w związku z narodzinami dziecka

Nowelizacja przepisów Kodeksu pracy wydłuża urlop możliwy do wykorzystania przez rodziców dziecka do 52 tygodni (maksymalnie 71 tygodni przy narodzinach kilku dzieci). Na łączny wymiar urlopu składa się:
 

a) Podstawowy urlop macierzyński w wymiarze:

  • 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
  • 31 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,
  • 33 tygodni w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,
  • 35 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,
  • 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie
     

b) Dodatkowy urlop macierzyński w wymiarze:

  • do 6 tygodni w przypadku urodzenia się jednego dziecka,
  • do 8 tygodni w przypadku urodzenia się dwojga lub więcej dzieci.
     

c) Nowy urlop rodzicielski w wymiarze 26 tygodni (niezależnie od liczby dzieci) - możliwe do wykorzystania w całości jednorazowo bądź w maksymalnie trzech częściach następujących bezpośrednio po sobie, nie krótszych niż 8 tygodni.

 

Zmiany w podstawowym urlopie macierzyńskim

Nowelizacja przepisów Kodeksu pracy wprowadza nowy wymiar urlopu macierzyńskiego, możliwego do wykorzystania przed datą porodu. W świetle przepisów obowiązujących przed dniem 17 czerwca 2013 roku kobieta miała prawo wykorzystać co najmniej 2 tygodnie urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu. Nowe przepisy czas ten zmieniają - obecnie pracownica może wykorzystać nie więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu.

Matka dziecka zobowiązana jest do wykorzystania całości tzw. podstawowego urlopu macierzyńskiego wynoszącego 20 tygodni w przypadku urodzenia się jednego dziecka. Jednak po wykorzystaniu co najmniej 14 tygodni urlopu może na podstawie pisemnego wniosku zrezygnować z pozostałej jego części – po rezygnacji pozostała część przypadać może ojcu dziecka, na jego pisemny wniosek. Do wniosku pracownicy dołącza się zaświadczenie pracodawcy zatrudniającego pracownika - ojca wychowującego dziecko, potwierdzające termin rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego przez pracownika, wskazany w jego wniosku o udzielenie urlopu, przypadający bezpośrednio po terminie rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego przez pracownicę.


Zmiany w dodatkowym urlopie macierzyńskim

Nowe przepisy podwyższają wysokość dodatkowego urlopu macierzyńskiego:

  • do 6 tygodni w przypadku urodzenia się jednego dziecka przy jednym porodzie oraz
  • do 8 tygodni w przypadku porodu mnogiego.
     

Przy czym dodatkowy urlop macierzyński udzielany jest wyłącznie bezpośrednio po urlopie macierzyńskim - jednorazowo w pełnej wysokości, bądź w dwóch częściach przypadających jedna po drugiej, w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności.

 

Pobierz wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego lub
udzielenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego i rodzcielskiego

 

Uwaga!

Wniosek o łączny urlop macierzyński, dodatkowy macierzyński i rodzicielski złożyć można:

  • nie później niż w terminie 14 dni po porodzie,
  • nie później niż w terminie 14 dni przed rozpoczęciem danego typu urlopu.
     

Od terminu, w którym złożony zostanie wniosek zależy wysokość przysługującego mu zasiłku macierzyńskiego. W przypadku jednego łącznego wniosku zasiłek wynosi 80% podstawy, w przypadku rozdzielania wniosków – wynosi on 100% podstawy przez pierwszy okres, a następnie obniża się do 60% podstawy – w stosunku do okresu urlopu rodzicielskiego.

Korzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego w nowym wymiarze może zarówno matka jak i ojciec dziecka. Ojciec dziecka może opiekować się dzieckiem na dodatkowym urlopie macierzyńskim w pełnym jego wymiarze lub dzieląc go z matką dziecka.

Dodatkowy urlop macierzyński można wykorzystać wyłącznie bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. Matka dziecka może złożyć wniosek na dwa sposoby:

  • albo według dotychczasowych zasad, czyli najpóźniej 14 dni przed rozpoczęciem dodatkowego urlopu macierzyńskiego,
  • bądź najpóźniej 14 dni po porodzie składając jeden wspólny wniosek wyrażający chęć skorzystania z rocznego urlopu – czyli bezpośrednio po podstawowym urlopie macierzyńskim dodatkowego urlopu macierzyńskiego a bezpośrednio po nim rodzicielskiego urlopu.
     

Dodatkowy urlop macierzyński można pobierać w dwóch częściach w wymiarze tygodnia bądź wielokrotności tygodnia, przypadających bezpośrednio jedna po drugiej (co oznacza, że składając początkowo wniosek o pewną ilość tygodni urlopu, pracownik ponownie występuje z wnioskiem o pobranie pozostałego mu wymiaru dodatkowego urlopu macierzyńskiego). Tak samo jak przed 17 czerwca 2013 r., pracownik ma prawo do połączenia dodatkowego urlopu macierzyńskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego urlopu. W tym celu osoba zainteresowana złożyć musi pisemny wniosek co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem pracy, w którym wskaże wymiar swojego czasu pracy oraz okres, przez który będzie chciał łączyć wykonywanie pracy z dodatkowym urlopem macierzyńskim. Wniosek ten będzie wiążący dla pracodawcy chyba, że organizacja pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika na to nie pozwala. Odmowa ze strony pracodawcy wymaga formy pisemnej.

Rezygnacja z całości lub części dodatkowego urlopu macierzyńskiego odbywa się na podstawie pisemnego wniosku złożonego co najmniej 14 dni wcześniej.


Zmiany w dodatkowym urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego

W świetle nowych przepisów wysokość dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego została podwyższona do wysokości:

  • 6 tygodni w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka,
  • 8 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka,
  • 3 tygodni w przypadku przyjęcia na wychowanie starszego dziecka (w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10 roku życia).
     

Nowe przepisy wskazują, że korzystanie z tzw. dodatkowego urlopu na zasadach urlopu macierzyńskiego odbywa się w tym samym wymiarze, co w przypadku zwykłego dodatkowego urlopu macierzyńskiego. W myśl tej zasady pracownik, który wykorzystał pełny wymiar dodatkowego urlopu na zasadach urlopu macierzyńskiego może skorzystać z prawa do urlopu rodzicielskiego.

 

Nowy urlop rodzicielski dla obojga rodziców

Nowelizowane przepisy wprowadziły nowy rodzaj urlopu tzw. urlop rodzicielski. Urlop ten przysługuje zarówno matce dziecka, ojcu dziecka jak i rodzicom przysposabiającym dziecko lub rodzicom zastępczym. Nowe przepisy nie dokonują zróżnicowania wymiaru urlopu ojcowskiego ze względu na liczbę urodzonych dzieci w trakcie jednego porodu (jak w przypadku urlopu macierzyńskiego), lecz wprowadzają jeden wspólny wymiar w wysokości do 26 tygodni.

Urlop rodzicielski wykorzystać należy bezpośrednio po wykorzystaniu pełnego wymiaru dodatkowego urlopu macierzyńskiego (dodatkowego urlopu na zasadach urlopu macierzyńskiego) - jednorazowo lub w częściach – jednak nie więcej niż trzech, z których każda nie może być krótsza niż 8 tygodni. Części muszą przypadać bezpośrednio jedna po drugiej.

Możliwe jest wykorzystywanie całego wymiaru urlopu wyłącznie przez jednego lub wyłącznie przez drugiego rodzica dziecka bądź podzielenie się tymi uprawnieniami w pełnym lub niepełnym wymiarze. Wykorzystanie urlopu rodzicielskiego możliwe jest w dwojaki sposób:

  • poprzez jednorazowy urlop rodzicielski w pełnym lub niepełnym wymiarze bądź w częściach przez jednego z rodziców (maksymalnie w 3 częściach, z których każda nie może być krótsza niż 8 tygodni przypadających bezpośrednio jedna po drugiej) lub,
  • podzielenie urlopu pomiędzy matkę a ojca dziecka i wykorzystanie go w maksymalnie 3 częściach, z których każda nie może być krótsza niż 8 tygodni przypadających bezpośrednio jedna po drugiej.
     

Urlop rodzicielski może wykorzystywać w tym samym czasie zarówno matka jak i ojciec dziecka. W takim przypadku łączny wymiar urlopu rodzicielskiego nie może przekroczyć 26 tygodni. Oznacza to, że rodzice korzystając z urlopu rodzicielskiego w tym samym czasie mogą wykorzystać po 13 tygodni zarówno dla matki jak i 13 tygodni dla ojca dziecka.

Urlop rodzicielski, podobnie jak dodatkowy urlop macierzyński udzielany jest wyłącznie na pisemny wniosek zainteresowanego pracownika złożony w terminie co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem tego urlopu. Wniosek musi zawierać wskazanie terminu zakończenia urlopu. Możliwe jest również wystąpienie z jednym łącznym wnioskiem o udzielenie łącznie urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz rodzicielskiego w terminie nie późniejszym niż 14 dni od daty porodu. Termin złożenia wniosku ma wpływ na wysokość przyznanego zasiłku.

Urlop rodzicielski można łączyć z wykonywaniem pracy na tych samych zasadach co w przypadku dodatkowego urlopu macierzyńskiego.


Zasiłek za czas przebywania na urlopie rodzicielskim

W zależności od terminu złożenia wniosku o wykorzystanie urlopu rodzicielskiego zasiłek wynosi:

  • 60% podstawy wymiaru - gdy wniosek o przyznanie urlopu rodzicielskiego zostanie złożony w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu,
  • 80% podstawy wymiaru - jeżeli pracownica w terminie 14 dni po porodzie wystąpi z wnioskiem o skorzystanie z pełnego wymiaru przysługujących jej urlopów z tytułu macierzyństwa, czyli bezpośrednio po urlopie macierzyńskim wykorzysta dodatkowy urlop macierzyński (bądź urlopu dodatkowego na warunkach urlopu macierzyńskiego), a następnie zaraz po nim urlop rodzicielski,
  • 100% podstawy wymiaru - w przypadku braku wniosku o wykorzystanie urlopu rodzicielskiego. 100% zasiłek macierzyński obowiązuje wówczas przez cały okres trwania podstawowego urlopu macierzyńskiego jak i dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

 

Zmiany w urlopie wychowawczym

Nowe przepisy ustawy z dnia 28 maja 2013r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2013 poz. 675) wprowadzają również zmiany w urlopie wychowawczym. Pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w dowolnym terminie w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem – nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 5 roku życia (wcześniej – do 4 roku życia). Przy czym do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia.


Uprawnienia ojca związane z narodzinami dziecka

Po wejściu w życie nowych przepisów z dniem 17 czerwca ojciec dziecka może skorzystać z dotychczas przysługujących mu praw urlopowych tj. urlopu ojcowskiego w wymiarze 2 tygodni możliwych do wykorzystania do ukończenia przez dziecko 1 roku życia.

W myśl nowych przepisów w sytuacji rezygnacji przez matkę dziecka z części urlopu macierzyńskiego może on wykorzystać pozostałą jego część. Skorzysta również z prawa opiekowania się dzieckiem na dodatkowym urlopie macierzyńskim w pełnym wymiarze lub dzieląc go z matką dziecka. Nowe przepisy uprawniają ojców do korzystania również z nowego urlopu rodzicielskiego – zarówno w pełnym wymiarze lub w częściach z matką dziecka.

Ojcowie dzieci skorzystają również z urlopów wychowawczych. Jeżeli tata - pracownik zatrudniony jest co najmniej 6 miesięcy, ma on prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w dowolnym terminie w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem – nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 5 roku życia. Do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia.

 

<< więcej o urlopie wychowawczym



Dla kogo nowe przepisy prawne?

Nowe przepisy ustawy z dnia 23 maja 2013 roku o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2013 poz. 675) , które weszły w życie z dniem 17.06 2013 roku obejmią pracowników, którzy:

  1. urodziły lub przyjęły na wychowanie dzieci od dnia 17.06.2013,
  2. w dniu 17.06.2013 roku przebywały już na podstawowym urlopie macierzyńskim (podstawowym urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego) lub na dodatkowym urlopie macierzyńskim (dodatkowym urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego),
  3. urodzili lub przyjęli na wychowanie dzieci po dniu 31 grudnia 2012 roku a którzy do dnia 16 czerwca skończyli korzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego (dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego).

 

Iwona Karkus
Piotr Szulczewski
VAT.pl

  • data utworzenia: 26-10-2005
  • data modyfikacji: 13-03-2014

Najlepiej dopasowane oprogramowanie dla firm
Sam wybierz, czego potrzebujesz do prowadzenia biznesu
SKP® – prosty program księgowy na start
KLIKNIJ TUTAJ >>>


Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz
Drukuj Dodaj komentarz