Niedopełnienie obowiązków

ZUS nie czyha na każde potknięcie, w tym zakresie jest to instytucja w pełni przyjazna przedsiębiorcy - wzywa do złożenia wyjaśnień, uprzedza, namawia, dzwoni.

Płatnik ZUS (np. przedsiębiorca opłacający składki za siebie) ma obowiązki w zakresie dokonywania zgłoszeń, składania deklaracji okresowych, ich korygowania oraz opłacania składek. Niedopełnienie tych obowiązków może skutkować różnego rodzaju sankcjami, w praktyce jednak ZUS wnioskuje o zastosowanie sankcji karnych jedynie wobec najbardziej opornych. W tym względzie przedsiębiorcy nie mogą ZUS zarzucić nadmiernej gorliwości w karaniu winnych uchybieniom, a większość spraw załatwia się polubownie, w drodze rozmów z pracownikami ZUS.

kontrola i kary a fiskus

Niedopełnienie obowiązków sprawozdawczych

Płatnik ZUS:

• nie składający deklaracji zgłoszeniowych (np. ZUA);
• składający deklaracje zgłoszeniowe po terminie;
• nie składający deklaracji rozliczeniowych (DRA) lub raportów imiennych (np. RNA);
• składający deklaracje rozliczeniowe lub raporty imienne po terminie;
• nie przekazujący dokumentów do ZUS poprzez teletransmisję (dotyczy płatników rozliczających składki za do 5 ubezpieczonych włącznie);
• nie korygujący deklaracji rozliczeniowych lub raportów imiennych w przypadku stwierdzenia błędu we własnym zakresie albo po otrzymaniu z ZUS informacji o błędach,

podlega karze grzywny do 5’000zł. O karze orzeka sąd grodzki w trybie postępowania w sprawach o wykroczenia.

Dla ukarania wystarczy wina nieumyślna (na przykład: „nie wiedziałem, przepisy się zmieniły”, „pani w ZUS powiedziała, że tak będzie dobrze”, „akurat kontrahent nie przelał nam pieniędzy„). Wniosek o ukaranie kieruje do sądu grodzkiego ZUS, w rozprawie uczestniczy również pracownik ZUS.

W zasadzie trudno w sądzie bronić się, jeżeli nie złożono dokumentów w terminie, albo też jeżeli nie złożono ich w ogóle. Można jednak zabiegać o zmniejszenie kary:

• dokumentując swoją złą sytuację majątkową i zarobkową;
• opisując swoje zobowiązania rodzinne (sytuacja rodzinna);
• podkreślając niewielką kwotę zaległości lub niedługi okres zwłoki;
• opisując własne działania naprawcze, w tym wystąpienie o układ ratalny czy umorzenie.

Wykroczenie przedawnia się po upływie roku, jeżeli w tym czasie nie popełniono kolejnych wykroczeń tego rodzaju.

W przypadku przesyłania przez ZUS wezwań do przeanalizowania dokumentów ubezpieczeniowych i do złożenia korekty w terminie 7 dni listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Taka właśnie forma ma umożliwić ukaranie płatnika za brak reakcji. Dotąd nie było to możliwe, gdyż ZUS wysyłał tego typu informacje listem zwykłym i nie posiadał dowodu na otrzymanie przez płatnika informacji o błędach. Taki sposób korespondencji z płatnikami ma z pewnością zwiększyć skuteczność wezwań do złożenia korekty, duża bowiem ich ilość lądowała z pewnością w szufladzie bez nadania sprawie przez płatnika dalszego biegu. Warto dodać, że celem ZUS nie jest podstępne uzyskanie dowodów umożliwiających ukaranie płatnika – w każdym piśmie tego rodzaju znajduje się wyraźne pouczenie o skierowaniu sprawy do sądu grodzkiego celem ukarania w wypadku braku reakcji ze strony płatnika.

ZUS nie ma prawa jednak żądać złożenia brakujących dokumentów w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, jednak należy takie działanie ocenić bardzo pozytywnie – możliwe jest przecież ukaranie za nie złożony dokument ubezpieczeniowy bez żadnego uprzedzania o tym płatnika.

Reasumując: składajmy dokumenty ubezpieczeniowe w terminie i reagujmy niezwłocznie na wezwania do ich skorygowania.

UWAGA! Niedopełnienie obowiązków zapłaty

Oczywistą konsekwencją nie płacenia składek ZUS w terminie są:

• odsetki za zwłokę w wysokości odsetek za zobowiązania podatkowe;
• niemożność uzyskania zaświadczenia o braku zaległości w płatnościach wobec ZUS.

Jednak kto, jako płatnik składek (osoba fizyczna) albo osoba obowiązana do działania w imieniu płatnika (spółki, osoby prawnej, jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej):

• nie opłaca składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w przewidzianym przepisami terminie;
• nie wypłaca terminowo świadczeń z ubezpieczeń społecznych i zasiłków finansowanych z budżetu państwa albo wypłaca je nienależnie,

podlega również karze grzywny do 5'000zł ( wykroczenie).

Dla ukarania wystarczy wina nieumyślna (na przykład: "nie wiedziałem, przepisy się zmieniły", "pani w ZUS powiedziała, że tak będzie dobrze", "akurat kontrahent nie przelał nam pieniędzy"). Wniosek o ukaranie kieruje do sądu grodzkiego ZUS, w rozprawie uczestniczy również pracownik ZUS.

W zasadzie trudno w sądzie bronić się, jeżeli składek nie opłacono w terminie. Można jednak zabiegać o zmniejszenie kary:

• dokumentując swoją złą sytuację majątkową i zarobkową;
• opisując swoje zobowiązania rodzinne (sytuacja rodzinna);
• podkreślając niewielką kwotę zaległości lub niedługi okres zwłoki;
• opisując własne działania naprawcze, w tym wystąpienie o układ ratalny czy umorzenie.

Wykroczenie przedawnia się po upływie roku. Jeżeli zaległość dotyczy więcej niż jednego okresu, wówczas pierwszy z okresów przedawni się w dacie przedawnienia ostatniego. A ten przedawni się po upływie roku od dnia, w którym uregulowano zaległą składkę.

Do tego wszystkiego w razie nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości, ZUS może wymierzyć płatnikowi składek dodatkową opłatę do wysokości 100% nie opłaconych składek (płatnik ma jednak prawo odwołania się do sądu).

optymalizacja