Szczepienia

Szczepienia obowiązkowe z BHP

Obowiązek szczepień ochronnych wynika z przepisów prawa pracy. Zgodnie z art. 222 § 1 Kodeksu pracy w razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych, pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, przy czym w myśl § 2 tegoż artykułu - pracodawca prowadzi:

rejestr prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych (dotyczących danego zakładu pracy) oraz
rejestr pracowników zatrudnionych przy takich pracach.

Reklama

Uwaga

Tylko pracownicy objęci rejestrem zatrudnionych przy pracach narażających na działanie szkodliwych czynników biologicznych mogą liczyć na zwolnienie szczepień z podatku.

Wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych wynika z rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. Jeżeli pracodawca zatrudnia pracowników w środowisku pracy wymienionym poniżej - prace takie umieszcza w prowadzonym dla zakładu rejestrze. Do prac narażających na działanie czynników biologicznych należą:

Praca w zakładach produkujących żywność
Praca w rolnictwie
Praca, podczas której dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami pochodzenia zwierzęcego
Praca w jednostkach ochrony zdrowia
Praca w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych
Praca w zakładach gospodarki odpadami
Praca przy oczyszczaniu ścieków
Praca w innych okolicznościach niż wymienione w lp. 1-7, podczas której jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych

Uwaga

Od podatku dochodowego od osób fizycznych będzie zwolniona wartość świadczeń rzeczowych w postaci szczepień ochronnych jedynie dla pracowników szczególnie narażonych na zakażenie ww. szkodliwymi czynnikami biologicznymi, tj. tych, którzy figurują w prowadzonym przez pracodawcę rejestrze pracowników zatrudnionych przy pracach narażających na działanie szkodliwych czynników biologicznych. Oznacza to np. że szczepionka w zakładzie pracy produkcji żywności spełnia obowiązki BHP u pracowników, u których występuje kontakt z określonym środowiskiem biologicznym. Sekretarka pracująca w takiej firmie w biurze, nie mająca styczności z działaniem czynników szkodliwych, nie jest objęta szczepieniami w ramach realizacji obowiązków BHP (podobnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Złotoryi, sygn. akt PD/415/1/23/2/05).

Pracując w powyższych warunkach, w przypadku wystąpienia lub możliwości wystąpienia szkodliwego czynnika biologicznego (a zatem nawet potencjalnej szansy wystąpienia takiego czynnika w danych warunkach pracy), przeciw któremu jest dostępna szczepionka, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. Nr 126, poz. 1384). Wówczas w celu zapobiegania szerzeniu się chorób zakaźnych u osób pracujących, narażonych na działanie czynników biologicznych, przeprowadza się, po uzyskaniu ich zgody, szczepienia ochronne wskazane na danym stanowisku pracy, a koszty takich szczepień ponosi pracodawca. Są to zatem koszty ponoszone zgodnie z przepisami BHP.

Jeżeli prace związane są z ryzykiem wystąpienia czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3 i 4 zagrożeń, prace można zlecić wyłącznie pracownikom właściwie zabezpieczonym, w tym uodpornionym przy użyciu dostępnych szczepionek. W zakresie ryzyk grup 1 i 2 szczepienie nie jest obligatoryjne dla pracowników. Jego przeprowadzenie u pracowników pracujących w warunkach narażenia jest jednak również realizacją przepisów BHP i koszty ich ponoszenia również są kosztami obciążającymi pracodawcę w ramach przepisów BHP.

W rozporządzeniu w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki określono:

klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych, stosowanych u pracodawcy z podziałem na 4 kategorie zagrożeń, przy czym zakwalifikowanie zagrożenia do kategorii 3 lub 4 uprawnia do stosowania szczepień) – przy czym pracodawca zleca wykonywanie prac związanych z narażeniem na kontakt ze szkodliwym czynnikiem biologicznym zakwalifikowanym do grupy 3 lub 4 zagrożenia pracownikom właściwie zabezpieczonym, w tym uodpornionym przy użyciu dostępnych szczepionek,
wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych (wskazany powyżej – w ramach tego rodzaju prac mogą występować zagrożenia objęte obowiązkiem szczepień ochronnych),
szczegółowe warunki ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwe czynniki biologiczne, w tym rodzaje środków niezbędnych do zapewnienia ochrony zdrowia i życia pracowników narażonych na działanie tych czynników, zakres stosowania tych środków oraz warunki i sposób monitorowania stanu zdrowia narażonych pracowników,
sposób prowadzenia rejestrów prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych i rejestru pracowników zatrudnionych przy tych pracach oraz sposób przechowywania i przekazywania tych rejestrów do podmiotów właściwych do rozpoznawania lub stwierdzania choroby zawodowej.

Dodatkowo realizacją obowiązków z zakresu BHP są szczepienia wykonywane w stosunku do zatrudnionych na stanowiskach pracy wymienionych w rozporządzeniu z dnia 28 listopada 2005 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych wskazanych do wykonania pracownikom podejmującym pracę lub zatrudnionym na tych stanowiskach. Szczepienia takie przysługują wówczas niezależnie od tego, czy stanowisko znajduje się w powyżej wymienionym wykazie prac.

Lp.	Określenie stanowiska pracy	Szczepienia ochronne
1	Stanowiska pracy, na których występuje narażenie na kontakt z materiałem biologicznym pochodzenia ludzkiego (krew i inne płyny ustrojowe oraz wydaliny i wydzieliny chorych)	przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B
2	Stanowiska pracy, na których wykonywanie pracy związane jest z wyjazdami na obszary występowania zachorowań na wirusowe zapalenia wątroby typu A	przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A
3	Stanowiska pracy przy usuwaniu odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych lub konserwacji urządzeń służących temu celowi	przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A
4	Stanowiska pracy wymagające częstego kontaktu z glebą	przeciw tężcowi
5	Stanowiska pracy przy usuwaniu odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych lub konserwacji urządzeń służących temu celowi	przeciw tężcowi
6	Osoby zatrudnione na stanowiskach związanych z obsługą osób przyjeżdżających z obszarów występowania błonicy lub osoby wyjeżdżające na te obszary	przeciw błonicy
7	Stanowiska pracy w kompleksach leśnych na obszarach endemicznego występowania zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu	przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu
8	Stanowiska pracy związane z diagnostyką wścieklizny u zwierząt lub stanowiska pracy wymagające kontaktu z nietoperzami	przeciw wściekliźnie
9	Stanowiska pracy na obszarach występowania zachorowań na żółtą gorączkę, jeżeli tak stanowią przepisy danego kraju	przeciw żółtej gorączce
10	Stanowiska pracy związane z diagnostyką duru brzusznego i innych schorzeń jelitowych oraz stanowiska pracy przy usuwaniu odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych lub konserwacji urządzeń służących temu celowi	przeciw durowi brzusznemu
11	Pracownicy wypasający zwierzęta w warunkach potencjalnego zagrożenia ukąszeniem przez kleszcze w szczególności w obszarach endemicznych występowania zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu	przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu
12	Stanowiska pracy przy obsłudze zwierząt gospodarskich	przeciw tężcowi
13	Osoby zatrudnione w rejonach endemicznego występowania japońskiego zapalenia mózgu	przeciw japońskiemu zapaleniu mózgu

Obowiązek szczepień może wynikać również z uregulowań szczególnych, dotyczących danej branży. By szczepienia były realizowane w ramach BHP muszą być to jednak akty prawa powszechnie obowiązującego. Akty wewnętrzne, resortowe, wewnątrzzakładowe choć ustalają obowiązek szczepień, nie realizują w tym zakresie zasad ogólnych BHP, a tym samym nie będą ustalać prawa pracowników do szczepień nieodpłatnych (ich otrzymanie będzie doliczane jako przychód pracownika).

Przepisami szczególnymi są m. in.

przepisy dot. pracowników ogrodów zoologicznych - upoważniające do wykonywania szczepień przeciwko tężcowi i wściekliźnie,
przepisy dot. służby wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisy dot. straży pożarnej, a także innych służb - upoważniające do szczepień w przypadku służby poza granicami państwa,
przepisy dot. służby granicznej - upoważniające do poddania się niezbędnym szczepieniom profilaktycznym,
przepisy dot. obsługi zwierząt gospodarskich - upoważniające do szczepień przeciw tężcowi,
przepisy dot. wypasania zwierząt oraz prac leśnych - w zakresie obowiązku szczepień przeciwko kleszczowemu zapaleniu opon mózgowych.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

data utworzenia: 2011-11-05

data modyfikacji: 2012-04-10

Reklama

Licencja na zaufanie - Certyfikat Firmy Wiarygodnej Finansowo
Jeżeli celujesz w zaufanie kontrahentów, pokaż się z wiarygodnej strony. Zdobądź Certyfikat i dołącz do grona solidnych przedsiębiorców z zasadami.

Zobacz także

e-Porady - czytaj za darmo!

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników:

Szczepionki dla pracownikow w koszty?2009-10-09 16:04:00

Czy szczepionki np. przeciw grypie podane pracownikom można zaliczyć w koszty uzyskania przychodu? Jeśli tak, to czy istnieją jakieś ograniczenia do usług medycznych, które można księgować w taki sam sposób?

Odpowiedź

Szczepienie przeciw grypie2008-12-12 14:41:23

Pracodawca wykupił usługę medyczną dla 6 pracowników. W treści faktury jest napisane (usługa medyczna - szczepienie przeciw grypie) - ilość 6. Czy powinnam naliczyć pracownikom składki ZUS i podatek od tej usługi?

Odpowiedź

Obniżone składki Zus2012-05-07 11:24:54

W tamtym roku świadczyłem usługi na podstawie umowy zlecenia dla pewnej firmy, w tym roku założyłem działalność i też będę świadczył usługi dla między innymi tej firmy. Czy mogę skorzystać z mniejszego ZUS?