W jakim terminie

Zasadniczo prawo do odliczenia VAT powstaje z chwilą otrzymania faktury albo dokumentu celnego.

Jeżeli fakturę otrzymano przed nabyciem prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, albo przed wykonaniem usługi - prawo do odliczenia powstaje z chwilą nabycia tego prawa albo wykonania usługi, z wyjątkiem sytuacji, gdy faktura dokumentuje czynności, od których powstał obowiązek podatkowy:

  • Dostawa energii elektrycznej, cieplnej, gazu;
  • Usługi telekomunikacyjne i radiokomunikacyjne;
  • Usługi w zakresie rozprowadzania wody, w zakresie gospodarki ściekami oraz wywozu i unieszkodliwiania odpadów, usługi sanitarne i pokrewne;
  • Usługi transportu osób i ładunków kolejami, taborem samochodowym, statkami pełnomorskimi, środkami transportu żeglugi śródlądowej i przybrzeżnej, promami, samolotami i śmigłowcami, spedycyjne i przeładunkowe, usługi w portach morskich i handlowych;
  • Usługi budowlane i budowlano-montażowe;
  • Świadczone na terytorium kraju usługi najmu, dzierżawy, leasingu lub usługi o podobnym charakterze, a także usługi ochrony osób oraz usługi ochrony, dozoru i przechowywania mienia, usługi w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego oraz usługi stałej obsługi prawnej i biurowej;
  • Usługi komunikacji miejskiej;
  • Świadczenie na terytorium kraju usług: sprzedaży praw lub udzielania licencji i sublicencji, przeniesienia lub cesji praw autorskich, patentów, praw do znaków fabrycznych, handlowych, oddania do używania wspólnego znaku towarowego albo wspólnego znaku towarowego gwarancyjnego, albo innych pokrewnych praw;
  • Spółdzielcze prawo (do lokalu, budynku itp);
  • Czynności wykonywanych na rzecz członków spółdzielni, którym przysługują spółdz. prawa do lokali, członków spółdzielni będących właścicielami lokali, osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują spółdz. własn. prawa do lokali, lub na rzecz właścicieli lokali, niebędących członkami spółdzielni, za które są pobierane opłaty związane z eksploatacją, utrzymaniem obiektów, działalnością oświatową i kulturalną spółdzielni.

Jeżeli jednak faktura za:

  • dostawę energii elektrycznej, cieplnej, gazu;
  • Usługi telekomunikacyjne i radiokomunikacyjne;
  • Usługi w zakresie rozprowadzania wody, w zakresie gospodarki ściekami oraz wywozu i unieszkodliwiania odpadów, usługi sanitarne i pokrewne,

zawiera termin płatności, wówczas prawo do odliczenia podatku VAT powstaje w okresie, w którym przypada termin płatności, a nie w dacie otrzymania faktury czy powstania obowiązku podatkowego.

Faktury korygujące podwyższającę i obniżające kwotę podatku naliczonego stanowią prawo do odliczenia podatku VAT w okresie, w którym fakturę otrzymano.

Opodatkowane nabycie towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje:

  • w imporcie - z chwilą otrzymania dokumentu celnego;
  • w przypadku stosowania w imporcie towarów procedury uproszczonej, polegającej na wpisie do rejestru zgodnie z przepisami celnymi - za okres rozliczeniowy, w którym podatnik dokonał wpisu do rejestru; obniżenie kwoty podatku należnego następuje pod warunkiem dokonania przez podatnika zapłaty podatku wykazanego w tym rejestrze;
  • w przypadku WNT, nabycia towarów, dla którego podatnikiem jest nabywca, importu usług - w rozliczeniu za okres, a którym powstał obowiązek podatkowy.

Mali podatnicy

Mali podatnicy rozliczający się metodą kasową mogą obniżyć kwotę podatku należnego w rozliczeniu za kwartał, w którym:

  • uregulowali całą należność wynikającą z otrzymanej od kontrahenta faktury,
  • dokonali zapłaty podatku wynikającego z dokumentu celnego, z uwzględnieniem kwot wynikających z decyzji organu celnego (art.33 ust.2 i 3 oraz art.34 ustawy o VAT),

- nie wcześniej jednak niż z dniem otrzymania faktury lub dokumentu celnego.

Od tych zasad ustawa dopuszcza jednak wyjątki:

  • jeżeli faktura za dostawę energii elektrycznej, cieplnej, gazu, usługi telekomunikacyjne i radiokomunikacyjne, usługi w zakresie rozprowadzania wody, w zakresie gospodarki ściekami oraz wywozu i unieszkodliwiania odpadów, usługi sanitarne i pokrewne, zawiera termin płatności, wówczas prawo do odliczenia podatku VAT powstaje w okresie, w którym przypada termin płatności.
  • w przypadku WNT, nabycia towarów, dla którego podatnikiem jest nabywca, importu usług - w rozliczeniu za okres, a którym powstał obowiązek podatkowy;
  • w przypadku stosowania w imporcie towarów procedury uproszczonej, polegającej na wpisie do rejestru zgodnie z przepisami celnymi - za okres rozliczeniowy, w którym podatnik dokonał wpisu do rejestru; obniżenie kwoty podatku należnego następuje pod warunkiem dokonania przez podatnika zapłaty podatku wykazanego w tym rejestrze;
  • w przypadku podatku od towarów i usług wynikającego ze spisu z natury przy przejściu ze zwolnienia podmiotowego na status podatnika VAT czynnego - nie później niż w rozliczeniu za okres, w którym dokonano tego spisu.

W okresach przejściowych:

  • przed przejściem na metodę kasową rozliczeń nie należy stosować metody kasowej do kwoty podatku naliczonego, wynikającej z faktur i dokumentów celnych otrzymanych i odliczonych od kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres poprzedzający kwartał, za który podatnik będzie rozliczał się metodą kasową;
  • po przejściu na zasady ogólne podatnicy mają prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego o kwotę podatku naliczonego, wynikającą z faktur lub dokumentów celnych otrzymanych w okresie, kiedy rozliczali się metodą kasową, i nieodliczoną od kwoty podatku należnego do końca tego okresu, w okresie rozliczeniowym, w którym:
    • uregulowali kontrahentowi całą należność wynikającą z otrzymanych faktur - w przypadku podatku wynikającego z faktur;
    • dokonali zapłaty podatku - w przypadku podatku wynikającego z dokumentów celnych;
    • dokonali zapłaty podatku wynikającego z decyzji organu celnego (art.33 ust.2 i 3 oraz art.34 ustawy o VAT).

Podatnicy otrzymujący faktury VAT-MP


W przypadku nabycia towarów i usług udokumentowanych fakturą VAT-MP podatnik może obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określoną w tej fakturze, w rozliczeniu za miesiąc, w którym:
  • uregulował część należności na rzecz małego podatnika;
  • uregulował w całości należność na rzecz małego podatnika;
  • przypada 90. dzień od dnia otrzymania towaru lub wykonania usługi, w przypadkach innych niż określone wyżej.
Przepisu nie stosuje się do małych podatników (art.21 ust.1 i art.99 ust.3 ustawy o VAT).

Ujęcie w deklaracji

Podatnik dokonuje odliczenia w terminie określonym wyżej. Może też - według swojej decyzji - odliczyć podatek w deklaracji za następny okres rozliczeniowy (za następny miesiąc albo kwartał).

Jeżeli nie odliczy podatku w tych okresach rozliczeniowych, pozostaje jedynie prawo do odliczenia podatku VAT w deklaracji za okres, w którym wystąpiło prawo do odliczenia tego podatku - poprzez korektę deklaracji VAT.

Korekta ta może wymagać również skorygowania deklaracji późniejszych, jeżeli odliczenie miało wpływ na wysokość kwoty podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Warto ją zatem ująć w korekcie jako kwotę do zwrotu, chyba że po dokonaniu korekt następnych deklaracji zmniejszy podatek należny wynikający z deklaracji bieżących. To będzie bowiem szybszy sposób uzyskania zwrotu, niż oczekiwanie na przelew z urzędu.

Korekty deklaracji można dokonać nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego.

Na przykład:
Jeżeli prawo do odliczenia podatku VAT powstało 20 grudnia 2004r., wówczas korekty można dokonać do końca 2008r. - 5 lat od 1 stycznia 2004r.

Jeżeli w okresie podatnik nie wykonał czynności opodatkowanych, kwotę podatku naliczonego za ten okres przenosi się do rozliczenia na następny okres rozliczeniowy.